Dört yılda yüzlerce belediye meclis üyesi parti değiştirdi

Hollanda’da yalnızca ulusal siyasette değil, yerel siyasette de parti içi kavgalar ve ayrılıklar dikkat çekiyor. Son belediye seçimlerinden bu yana 600’den fazla meclis üyesi ya rakip partiye geçti ya da kendi grubunu kurdu.

Araştırmaya göre son dört yıllık dönemde toplam 692 parti değişimi yaşandı. Bazı meclis üyeleri birden fazla kez saf değiştirdi. Önce kendi grubunu kurup daha sonra başka bir partiye katılanlar da oldu.

Bu tablo, ülke genelindeki belediyelerin neredeyse üçte ikisinin en az bir kez benzer bir ayrılıkla karşı karşıya kaldığını gösterdi.

Yerel meclislerde istikrar zayıfladı

Araştırma, Hollanda’daki 8 bin 400 belediye meclis üyesi ve diğer seçilmiş temsilcilere ait veriler üzerinden hazırlandı. Sonuçlar, yerel meclislerde seçmen iradesinin seçimden sonra farklı yönlere kayabildiğini ortaya koydu.

Parti değişimlerinin bu kadar yaygın olması, yerel siyasette istikrar ve temsil tartışmasını da yeniden gündeme taşıdı.

Venlo bunun en çarpıcı örneklerinden biri

Kuzey Limburg’daki Venlo kenti, sık parti değişimlerinin görüldüğü belediyelerden biri oldu. Bugün seçim listesinde yer alan bazı yeni oluşumlar, önceki dönemde başka partilerden ayrılan isimlerden oluşuyor.

Örneğin Veur Groeët Venlo adlı yerel partide, bir yıl önce VVD grubundan ayrılan iki isim yer aldı. Venlose Senioren Partij ise daha önce 50Plus’tan kopan bir hareket olarak ortaya çıktı. Bu parti daha sonra Demokrasi Forumu’ndan gelen bir meclis üyesiyle güçlendi. Bu gelişmenin ardından Demokrasi Forumu Venlo meclisinde temsil edilmez hâle geldi.

Kentte ayrıca, sığınmacı merkezi karşıtı protestolardan doğan Venloos Burger Initiatief adlı yeni partide de başka partilerden ayrılan isimler bulunuyor.

Oss ve büyük kentlerde de benzer tablo

Benzer bir durum Oss kentinde de yaşandı. SP, 2022’de burada sekiz sandalye kazanmıştı. Ancak daha sonra yaşanan iç anlaşmazlıklar nedeniyle grup dağıldı. Ayrılan isimler bu seçimde Sociaal Sterk Oss adıyla yarıştı.

Son yıllarda ülkenin dört büyük kentinde de benzer gerilimler görüldü. Parti içi anlaşmazlıklar nedeniyle bazı meclis üyeleri başka siyasi yapılara yöneldi. Lahey’de bir PvdA’lı ve bir CDA’lı siyasetçinin Richard de Mos’un partisine geçmesi bunun örneklerinden biri oldu.

En çok yerel partiler etkileniyor

Yerel partiler, belediye meclislerinde zaten en fazla sandalyeye sahip siyasi gruplar arasında bulunuyor. Ancak araştırma, bu partilerin ayrılıklardan ortalamanın üzerinde etkilendiğini gösterdi.

Son dört yılda genel ortalamada meclis üyelerinin yüzde 7’si partisinden ayrılırken, bu oran yerel partilerde yaklaşık yüzde 12’ye çıktı.

Bu durum seçmeni aldatmak mı?

Utrecht Üniversitesi’nden demokrasi ve dönüşüm uzmanı Marcel Boogers, bu tabloyu yerel siyasetin yapısıyla açıklıyor. Boogers’a göre belediye seçimlerinde adaylar, ulusal siyasete kıyasla daha çok kendi kişisel etkileriyle oy alıyor. Özellikle yerel partiler, kentte tanınan isimleri listeye koyduğu için bu adaylar güçlü tercih oyu alabiliyor.

Bu da bazı meclis üyelerine, seçildikten sonra parti çizgisinden bağımsız hareket etme cesareti veriyor.

Boogers, çok sayıdaki ayrılığı tek yönlü değerlendirmiyor. Ona göre bir yandan seçmenler belli bir partiye oy verdiğini düşünürken, seçilen kişinin daha sonra kendi yoluna gitmesi bir tür seçmen aldatması olarak görülebilir. Ancak diğer yandan Hollanda’da seçilmiş temsilciler, parti disiplinine mutlak biçimde bağlı olmadan görev yapma hakkına da sahip. Özellikle güçlü tercih oyuyla seçilen isimler, bunu kişisel bir yetki olarak yorumlayabiliyor.

Bu nedenle Hollanda’daki yerel siyaset, yalnızca partiler arası rekabetle değil, seçilmiş isimlerin seçim sonrası yön değiştirmesiyle de şekilleniyor.