Hükûmete akaryakıtta ‘sahte vergi dolandırıcılığı’ suçlaması

Almanya’da son haftalarda akaryakıt fiyatlarındaki sert artış yeni bir vergi tartışmasını da beraberinde getirdi. Bazı istasyonlarda litre fiyatı 2,50 avroyu aşarken, uzmanlar yalnızca petrol fiyatlarının değil, vergi hesabının da bu artışta payı olduğunu söylüyor.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte İran savaşı kaynaklı gerilim etkili olurken, tartışmanın odağında CO₂ bedeli yer alıyor. Eleştirilere göre devlet, bu bedelin üzerine ayrıca KDV uygulayarak akaryakıtı daha da pahalı hâle getiriyor.

CO₂ bedeli tartışmanın merkezinde

Mevcut uygulamada benzinin litresinde yaklaşık 13 sentlik CO₂ bedeli bulunuyor. Bu tutarın üzerine yüzde 19 KDV ekleniyor. Bu da litre başına yaklaşık 2,5 sentlik ek yük anlamına geliyor.

Bayreuth Üniversitesi’nden iktisatçı Prof. David Stadelmann, asıl itirazın bu noktada yoğunlaştığını belirtiyor. Stadelmann’a göre CO₂ bedeli, sürücülerin daha az yakıt tüketmesini amaçlıyor. Bu nedenle bunun klasik bir tüketim kalemi gibi değerlendirilmemesi ve üzerine ayrıca KDV bindirilmemesi gerekiyor.

Bu yaklaşımın hayata geçmesi hâlinde, 50 litrelik bir depo dolduran sürücünün yaklaşık 1,25 avro daha az ödeyeceği hesaplanıyor. Aynı mantığın kalorifer yakıtı ve doğal gaz için de geçerli olması gerektiği savunuluyor.

“Verginin vergisi olmaz”

Vergi mükelleflerini temsil eden çevreler de benzer görüşte. Eleştirilere göre bir kamu kesintisinin üzerine yeniden vergi eklenmesi, fiilen çifte yük yaratıyor. Bu yüzden CO₂ bedeline KDV uygulanmasının kaldırılması, pompada hızlı bir rahatlama sağlayabilecek adımlardan biri olarak görülüyor.

Bu tartışma Almanya’da ilk kez gündeme gelmiyor. Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısının ardından 2022’de de akaryakıt fiyatları hızla yükselmiş, vergi yükü yeniden tartışma konusu olmuştu.

Herkes aynı görüşte değil

Ancak tüm uzmanlar bu eleştiriye katılmıyor. Bazı iktisatçılar, KDV’nin ürünün nihai satış fiyatı üzerinden alınan genel bir tüketim vergisi olduğunu hatırlatıyor. Bu görüşe göre kamu kaynaklı bedeller de son fiyatın parçası sayıldığı için, CO₂ fiyatının KDV dışında tutulması vergi sisteminin mantığıyla örtüşmüyor.

Bu nedenle Almanya’da tartışma iki başlıkta sürüyor. Bir kesim, vatandaşın pompada daha fazla yük taşıdığını ve bunun düzeltilmesi gerektiğini savunuyor. Diğer kesim ise mevcut uygulamanın vergi sistemine uygun olduğunu düşünüyor.

Sonuç olarak akaryakıttaki artış yalnızca küresel petrol piyasasının değil, vergi politikasının da yeniden sorgulanmasına yol açmış durumda. Benzin ve motorin fiyatları yükseldikçe, bu tartışmanın daha da büyümesi bekleniyor.