İsviçre'de halk hükûmete karşı! Dört kritik referandumdan sürpriz sonuçlar çıkabilir

İsviçre'de seçmenler, 29 Kasım'da dört önemli konuda sandık başına gidecek. İlk kamuoyu araştırması, halkın üç düzenlemede Federal Hükûmet ve parlamentonun önerilerinden farklı yönde oy kullanmaya eğilimli olduğunu gösterdi.

SRF'nin haberine göre GFS Bern araştırma şirketinin yaptığı ankette, gürültülü havai fişeklerin yasaklanmasına güçlü destek çıktı. Diğer üç konuda ise kararsız seçmenler ve devam eden tartışmalar dikkat çekiyor.

Havai fişek yasağına yüzde 69 destek

Anketin en dikkat çekici sonucu, gürültülü havai fişeklerin yasaklanmasını öngören halk girişiminde görüldü.

Seçmenlerin yüzde 69'u yasağı desteklerken, yüzde 29'u karşı çıkıyor. Kararsızların oranı ise yalnızca yüzde 2.

Teklif, özel kişilerin gürültülü havai fişek kullanmasını yasaklıyor. Gürültü çıkarmayan ürünler serbest kalacak. Büyük kutlamalarda ise yetkili makamlardan izin alınması şartıyla profesyonel havai fişek gösterileri düzenlenebilecek.

Yasağa kadınların yüzde 76'sı, erkeklerin ise yüzde 60'ı destek veriyor. Yeşillerin seçmenlerinde destek yüzde 91'e kadar yükseliyor.

Araştırmaya göre çevre kirliliği, hayvanların korunması ve güvenlik gerekçeleri, kişisel özgürlüklerin kısıtlanacağı yönündeki itirazlardan daha fazla destek buluyor.

13. emekli maaşı için vergi artışına itiraz

İsviçre'de emeklilere yılda 13 maaş ödenmesi daha önce halk oylamasıyla kabul edilmişti. Şimdi ise bu ek ödemenin nasıl finanse edileceği tartışılıyor.

Hükûmet ve parlamento, 13. emekli maaşının finansmanına katkı sağlamak amacıyla katma değer vergisinin 0,4 puan artırılmasını öneriyor.

Ankette katılımcıların yüzde 49'u vergi artışına karşı çıkarken, yüzde 46'sı destek veriyor. Kararsızların oranı yüzde 5.

Özellikle genç seçmenlerin tepkisi dikkat çekiyor. 18-39 yaş grubunun yüzde 56'sı düzenlemeye karşı. Buna karşılık 65 yaş üzerindekilerin yüzde 55'i vergi artışını destekliyor.

GFS Bern araştırmacısı Lukas Golder, yaş grupları arasındaki farklılığın belirgin olduğunu, ancak henüz kesin bir sonuca işaret etmediğini belirtti.

Evlilik nedeniyle fazla vergi ödemeye son mu?

Oylanacak bir başka teklif, evli çiftlerin vergi uygulamalarında dezavantajlı duruma düşmesini önlemeyi amaçlıyor.

Merkez Partinin sunduğu 'Adalet Girişimi', evli çiftlerin gelirlerinin birlikte vergilendirilmesine devam edilmesini, ancak evli olmayanlara kıyasla daha fazla vergi ödememelerini öngörüyor.

Ankete göre seçmenlerin yüzde 55'i teklifi destekliyor, yüzde 34'ü karşı çıkıyor. Yüzde 11'i ise kararsız.

Evli ve kayıtlı birlikteliği bulunan kişilerde destek yüzde 65'e ulaşırken, bekârlarda yüzde 41'de kalıyor.

Federal Hükûmet ve parlamento ise düzenlemeye karşı. İsviçre'de daha önce kabul edilen bireysel vergilendirme sisteminin 2032'de yürürlüğe girmesi planlanıyor. Yeni teklifin kabul edilmesi, iki sistemin uygulanması konusunda hukuki ve idari sorunlar yaratabilir.

Silah ihracatında halk ikiye bölündü

Dördüncü referandum, İsviçre'nin silah ve askerî malzeme ihracatına ilişkin kuralların gevşetilmesini kapsıyor.

Düzenlemeye göre belirli koşullar altında, silahlı çatışmalara katılan bazı ülkelere de İsviçre'den askerî malzeme satılabilecek.

Ankette katılımcıların yüzde 49'u değişikliği desteklerken, yüzde 41'i karşı çıkıyor. Yüzde 10'u ise henüz karar vermedi.

Almanca konuşulan bölgelerde destek yüzde 53'e ulaşırken, Fransızca konuşulan bölgelerde yüzde 38'de kalıyor.

Düzenlemeyi destekleyenler İsviçre savunma sanayisinin güçlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Karşı çıkanlar ise silahların insan hakları ihlallerinin yaşandığı ülkelere ulaşmasından ve ülkenin tarafsızlık ilkesinin zedelenmesinden endişe ediyor.

Dört konuda da nihai karar, 29 Kasım'da yapılacak halk oylamasında verilecek.