Ev alımına yeni kısıtlamalar: Ülkeden ayrılana satış zorunluluğu geliyor

İsviçre'de yabancıların gayrimenkul satın almasına yönelik kuralların sertleştirilmesi gündemde. Federal hükûmet, yurt dışında yaşayan kişilerin İsviçre'de konut ve ticari gayrimenkul edinmesini sınırlandıracak yeni bir düzenleme hazırladı. Teklife göre bazı oturum izni sahiplerinin ev satın alması zorlaştırılacak, ülkeden ayrılanlara ise evlerini iki yıl içinde satma zorunluluğu getirilecek.

SRF'nin haberine göre tartışmalar, yabancıların gayrimenkul edinmesini düzenleyen 'Lex Koller' yasası etrafında yoğunlaşıyor. Sosyal Demokrat Parti (SP) düzenlemenin sertleştirilmesini isterken, Liberal Parti (FDP) yeni kısıtlamaların gayrimenkul piyasasına zarar vereceğini savunuyor.

B oturum izni olanları da etkileyecek

Federal hükûmetin nisan ayında kamuoyunun görüşüne sunduğu düzenleme, dört önemli değişiklik içeriyor.

Bunlardan biri, İsviçre'de B tipi oturum izniyle yaşayan ve Avrupa Birliği ile Avrupa Serbest Ticaret Birliği dışındaki ülkelerden gelen kişileri ilgilendiriyor.

Mevcut kurallara göre bu kişiler, İsviçre'de sürekli yaşamak amacıyla satın aldıkları konutlar için özel bir izin almak zorunda değil.

Yeni düzenlemede ise konut satın alabilmek için ayrıca izin almaları gerekecek.

Daha da önemlisi, bu kişiler İsviçre'den ayrılmaları durumunda satın aldıkları konutu en geç iki yıl içinde satmak zorunda kalacak.

Ticari gayrimenkul alımına da sınırlama

Yeni düzenleme yalnızca konutları kapsamıyor. Ticari gayrimenkul alımında da önemli değişiklikler yapılması planlanıyor.

İsviçre'de 1997 yılından bu yana yurt dışında yaşayan kişiler, herhangi bir özel izin almadan istedikleri sayıda ofis veya ticari gayrimenkul satın alabiliyor.

Ancak yeni düzenleme kabul edilirse bu hak sınırlandırılacak. Yurt dışında yaşayan kişiler, ticari gayrimenkulleri yalnızca kendi işletmelerinin faaliyetlerinde kullanmak amacıyla satın alabilecek.

Böylece sırf yatırım yapmak veya kira geliri elde etmek amacıyla ticari mülk satın alınmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Tatil evi satışları yarıya indirilecek

Hükûmetin planladığı bir başka değişiklik ise tatil amaçlı konutları ilgilendiriyor.

Mevcut uygulamada yurt dışında yaşayan gerçek kişilere İsviçre genelinde yılda toplam 1.500 tatil konutu satılmasına izin veriliyor.

Yeni düzenlemeyle bu sayı 750'ye düşürülecek. Böylece yurt dışında yaşayanlara satılabilecek tatil evlerinin sayısı yarı yarıya azaltılacak.

Ayrıca yabancı yatırımcıların İsviçre borsasında işlem gören gayrimenkul şirketlerinin hisselerini ve gayrimenkul yatırım fonlarının paylarını satın alması da zorlaştırılacak.

Şu anda özel izin gerektirmeyen bu yatırımlar için yeni sistemde izin alınması zorunlu olacak.

"Toprak sınırsız bir kaynak değil"

Sosyal Demokrat Parti milletvekili Jacqueline Badran, yeni kısıtlamaların en güçlü savunucuları arasında yer alıyor.

Aynı zamanda İsviçre Kiracılar Birliği yönetiminde görev yapan Badran, Lex Koller yasasının geçmişte çok önemli bir amaçla hazırlandığını hatırlattı.

Badran'a göre 1950'li yıllarda İsviçre gayrimenkul piyasasında büyük çaplı spekülasyon yaşanıyordu. Bunun önüne geçebilmek için 1961 yılında ilk yasal düzenlemeler yapıldı.

Amaç, İsviçre'de yaşamayan kişilerin ülkedeki gayrimenkulleri yatırım amacıyla satın almasını sınırlandırmaktı.

Badran, "Burada mesele yabancılar değil, yurt dışında yaşayan kişiler" diyerek vatandaşlık ile ikamet arasındaki farkın altını çizdi.

Toprağın diğer yatırım araçlarından farklı olduğunu savunan milletvekili, "Toprağı çoğaltamazsınız. Tartışma burada biter. Toprağı diğer bütün yatırım araçlarından ayıran özellik budur" dedi.

Badran, son yıllarda Lex Koller yasasının defalarca gevşetilmesini de eleştirdi. Ona göre bu değişiklikler, gayrimenkul piyasasında spekülasyonun önünü açtı.

Yatırımcılar kısıtlamalara karşı çıkıyor

Yeni düzenlemeye karşı çıkan isimlerin başında ise FDP milletvekili Beat Walti geliyor.

İsviçre Gayrimenkul Birliği'nin (VIS) başkanı olan Walti, emeklilik fonları, sigorta şirketleri ve özel gayrimenkul işletmeleri gibi büyük yatırımcıları temsil ediyor.

Walti'ye göre İsviçre'de konut sıkıntısının çözümü, yabancı yatırımcıların piyasadan uzaklaştırılması değil, mevcut arsaların daha verimli kullanılması.

Kentlerde daha yoğun yapılaşmaya izin verilerek konut arzının artırılabileceğini savunan Walti, yabancı sermayenin sınırlandırılması için haklı bir gerekçe bulunmadığını söyledi.

Walti, "Şimdiye kadar sistem iyi işledi" diyerek mevcut düzenlemelerin korunmasını istedi.

FDP'li milletvekili, İsviçre'de konut değiştirenlerin oranının uzun yıllardır yüzde 12 ile 14 arasında seyrettiğini belirterek gayrimenkul piyasasının işlediğini savundu.

Kiralar neden düşmüyor?

SP'li Jacqueline Badran ise Walti'nin değerlendirmesine katılmıyor.

Badran'a göre İsviçre'deki düşük faiz ortamı, kiraların ciddi biçimde gerilemesini sağlamalıydı. Ancak beklenen düşüş gerçekleşmedi.

Bu durumun gayrimenkul piyasasının sağlıklı işlemediğini gösterdiğini savunan Badran, yatırımcıların kazançlarından önce ülkede yaşayan insanların konut ihtiyacının gözetilmesi gerektiğini düşünüyor.

Böylece tartışmanın merkezinde iki farklı yaklaşım bulunuyor. Bir taraf gayrimenkul piyasasının daha sıkı kurallarla korunmasını isterken, diğer taraf yatırımcıların önüne yeni engeller çıkarılmasına karşı çıkıyor.

Son kararı Parlamento verecek

İsviçre Ulusal Meclisi, 22 Eylül'de yasanın sertleştirilmesini destekleyen bir öneriyi kabul etti.

Oylamada alışılmadık bir siyasi ittifak oluştu. Sağcı İsviçre Halk Partisi (SVP), Sosyal Demokrat Parti (SP) ve Yeşiller aynı yönde oy kullandı.

Ancak düzenlemenin yasalaşması henüz kesinleşmedi. Sürecin bir sonraki aşamasında konu İsviçre Parlamentosunun diğer kanadı olan Kantonlar Meclisinde ele alınacak.

Kantonlar Meclisinde FDP ve Merkez Partinin daha güçlü temsil edilmesi nedeniyle yeni kısıtlamaların kabul edilmesinin zor olabileceği değerlendiriliyor.

Dolayısıyla İsviçre'de gayrimenkul satın almak isteyenleri etkileyecek yeni kurallar henüz yürürlüğe girmiş değil. Düzenlemenin nihai kapsamı, parlamentodaki görüşmelerin ardından netleşecek.