Kara parayla mücadeleye milyarlar harcanıyor, etkinliği belirsiz

Hollanda Sayıştayı, bankaların kara para aklamayla mücadeleye devasa kaynaklar ayırmasına rağmen bu sistemin gerçekten işe yarayıp yaramadığının belirsiz olduğunu bildirdi. Ülkede her yıl tahminen 15 ila 20 milyar avro kara para aklandığı tahmin ediliyor.

Her beş banka çalışanından biri bu işle uğraşıyor

Bankalar, yasalar gereği şüpheli işlemleri Mali İstihbarat Birimi'ne (FIU) bildirmekle yükümlü. Merkez bankası sektörü sıkı biçimde denetliyor. Son yıllarda birçok bankaya kontrollerdeki eksiklikler nedeniyle büyük para cezaları kesildi.

Bunun üzerine bankalar çok sayıda personel istihdam etti. Şu an banka çalışanlarının yaklaşık beşte biri kara para aklamayla mücadele birimlerde görev yapıyor.

Sıradan vatandaşlar mağdur oluyor

Ancak kontrollerin sıradan insanlar üzerinde ciddi sonuçları var. Vatandaşlara mâli durumları hakkında ayrıntılı sorular soruluyor, hatta bazılarının banka hesabı açması reddediliyor. Özellikle Orta Doğu veya Doğu Avrupa kökenli isimlere sahip kişiler bu durumdan orantısız biçimde etkileniyor.

Camiler, kiliseler ve eski politikacılar hedefte

Sayıştay, kontrollerin pratikte üç grubu nasıl etkilediğini ayrıntılı olarak inceledi: siyasi açıdan hassas kişiler (eski politikacılar ve eski hâkimler), dini kurumlar ve otelcilik sektörü.

Özellikle yabancı cemaatlere sahip camiler ve kiliseler ile eski politikacılar müdahaleci denetim önlemleriyle karşılaştıklarını bildiriyor. Sonuç olarak banka hesabı açamıyor, hesapları kapatılıyor veya yurt dışındaki aile üyelerine para transferi engellenebiliyor. Eski politikacı ve hâkimlere uygulanan ek denetim, aile üyelerinin hesap açmasını veya kredi almasını da zorlaştırıyor.

"Yüksek riskli vakalara odaklanın"

Sayıştay, Maliye ve Adalet bakanlıklarını kontrolleri yüksek riskli vakalara yoğunlaştırmaya ve gereksiz denetimleri azaltmaya çağırdı. Maliye Bakanı Eelco Heinen geçen yıl mevcut sistemin çok ileri gitmiş olabileceğini söyleyerek bankaların ortak bir izleme sistemi kurmasının değerlendirilmesi gerektiğini belirtmişti.

Yapay zekâ 2 bin 600 kişinin işine mâl olacak

Geçen ekim ayında büyük Hollanda bankaları, yapay zekâyla rutin işlerin otomatikleştirilmesiyle kara para aklama birimlerinde iki yıl içinde yaklaşık 2 bin 600 kişinin işten çıkarılmasını beklediklerini açıklamıştı.