Göçmen kökenli emekliler yoksulluk riskiyle karşı karşıya

Hollanda’da Batı dışı göçmen kökenli emekliler arasında yoksulluk riski hızla büyüyor. RTL’nin haberine göre özellikle Fas ve Türkiye kökenli emeklilerin yüzde 40’ı yoksulluk sınırının altında yaşıyor.

Araştırmacılar, önümüzdeki yıllarda Afganistan, Irak ve Polonya kökenli emeklilerde de benzer oranların görülebileceğini belirtiyor. Buna karşılık göçmen kökeni olmayan ya da Batı Avrupa kökenli emeklilerde yoksulluk oranı yüzde 3 ila yüzde 6 arasında kalıyor.

AOW sistemi eksik maaşa yol açıyor

Hollanda’da temel devlet emekliliği AOW, ülkede yaşanan yıl sayısına göre hesaplanıyor. Tam AOW alabilmek için Hollanda’da 50 yıl ikamet etmiş olmak gerekiyor.

Bu sürenin altındaki her yıl için ödeme yüzde 2 azaltılıyor. Örneğin Hollanda’da 40 yıl yaşamış bir kişi, tam AOW yerine yüzde 20 daha düşük emekli maaşı alıyor.

Göçmen kökenli birçok kişi Hollanda’ya daha ileri yaşlarda geldiği için tam AOW hakkı kazanamıyor. Ayrıca bu kişiler çoğunlukla düşük ücretli ve ek emeklilik birikimi sınırlı sektörlerde çalıştı.

Düşük ücret, düşük emeklilik

Hollanda Disiplinlerarası Demografi Enstitüsünden Jelle Lössbroek, bu grupların çalışma hayatı boyunca daha düşük gelir elde ettiğini söyledi.

Lössbroek, iş piyasasındaki farklı nedenlerle göçmen kökenli çalışanların çoğu zaman saat başına daha az kazandığını belirtti. Ayrıca çalıştıkları sektörlerde kazanılan her avro başına daha düşük emeklilik birikimi oluştuğunu söyledi.

Bu nedenle birçok kişi emeklilik dönemine hem eksik devlet emekliliği hem de çok düşük tamamlayıcı emeklilikle giriyor.

Sayı hızla artıyor

Hollanda’da göçmen kökenli emekli sayısı yüzyılın başında yaklaşık 200 bindi. Bugün bu sayı 400 bine çıktı. 2050’de 900 bine ulaşması bekleniyor.

Araştırmacılar, bu grubun tamamının yoksulluk sınırının altına düşmeyeceğini belirtiyor. Ancak en hızlı büyümenin, ekonomik açıdan en kırılgan kesimde yaşanacağı uyarısı yapılıyor.

Hollanda’da yoksulluk sınırı tek yaşayanlar için aylık 1.500 avro, çiftler için 2 bin avro olarak kabul ediliyor.

Yoksulluk sağlık ve yalnızlığı artırıyor

Emeklilik yoksulluğu yalnızca gelir sorunu yaratmıyor. Uzmanlara göre maddi sıkıntı, stres ve utanç duygusunu artırıyor. Bu da sağlık sorunlarına ve yalnızlığa yol açabiliyor.

Bazı ailelerde yetişkin çocuklar, anne babalarının kira, fatura ve temel giderlerini karşılamak zorunda kalıyor.

AIO desteği yeterince kullanılmıyor

Hollanda’da düşük gelirli yaşlılar için AIO adı verilen tamamlayıcı gelir desteği bulunuyor. Ancak bu destek, göçmen kökenli emekliler tarafından yeterince kullanılmıyor.

Lössbroek’e göre hak sahibi kişilerin en az üçte biri bu destekten ya haberdar değil ya da başvurmaktan çekiniyor.

Temizlik Sektörü Emeklilik Fonu yöneticilerinden Tarık Uçar da emekli olduktan sonra yoksulluk sınırının altına düşen binlerce kişi gördüğünü söyledi.

Uçar, AIO konusunda farkındalık yaratmaya çalıştıklarını belirtti. Ancak birçok kişinin bu desteğe başvurmaktan korktuğunu ifade etti.

“Geri ödeme korkusu var”

Uçar’a göre insanlar AIO’yu bilse bile çoğu zaman geri ödeme yapmak zorunda kalacaklarından ya da başka yardımlarının kesileceğinden korkuyor.

Bu korkunun bir bölümünün, Hollanda’daki sosyal yardım skandalının yarattığı güvensizlikten kaynaklandığı belirtiliyor. Uçar, korkunun o kadar büyük olduğunu, birçok kişinin bu nedenle başvuru yapmadığını söyledi.

Lössbroek ise sorunun büyümesini kaygı verici bulduğunu belirtti. Araştırmacı, Hollanda’da yoksulluk sınırının ortak bir toplumsal ölçü olarak belirlendiğini hatırlatarak, kimsenin bu sınırın altına düşmemesi gerektiğini vurguladı.