İktisatçı Grimm: Akaryakıtta devlet destekli indirim çözüm değil

Almanya’da yükselen akaryakıt fiyatları siyasetin de ekonomistlerin de başlıca gündemlerinden biri hâline geldi. Hükûmet fiyat artışını sınırlayacak adımlar üzerinde çalışırken, iktisatçı Veronika Grimm’den dikkat çeken bir çıkış geldi. Grimm, akaryakıtta devlet destekli bir indirimden kaçınılması gerektiğini söyledi.

Hükûmetin ekonomik gelişmelere ilişkin danışma kurulunda yer alan Grimm, akaryakıtın pahalı kalmasının kısa vadede zorlayıcı olsa da talebi düşürmek açısından önemli olduğunu savundu.

“Talebi azaltmak zorundayız”

Grimm’e göre küresel enerji taşımacılığında Hürmüz Boğazı kritik bir rol oynuyor. Dünyada deniz yoluyla taşınan sıvılaştırılmış gaz ve petrolün yaklaşık beşte biri bu güzergâhtan geçiyor. Ancak ABD ile İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş nedeniyle bu hattaki geçişler ciddi biçimde aksıyor.

Bu nedenle Grimm, tüketimi azaltacak baskının korunması gerektiğini belirtti. Aksi hâlde krizin daha da derinleşeceğini söyledi. Yüksek fiyatların asıl kaynağının da akaryakıt istasyonları değil, rafineriler olabileceğini ifade etti. Bu konuda inceleme yürütüldüğünü, süreç tamamlandığında Kartel Dairesi’nin devreye girebileceğini aktardı.

Hükûmet yeni düzenleme hazırlıyor

Berlin yönetimi ise akaryakıt fiyatlarını sınırlamak için yeni bir yasa taslağı hazırladı. Taslağa göre istasyonlar fiyatlarını gün içinde yalnızca bir kez, saat 12.00’de artırabilecek. Ekonomi Bakanı Katherina Reiche ise daha kapsamlı bir tavan fiyat uygulamasına sıcak bakmadı.

Grimm de geniş çaplı bir destek paketine karşı çıktı. Devletin böyle bir yükü uzun süre taşıyacak mali alanı olmadığını söyledi. Ayrıca siyaset kurumuna, her kriz anında toplumun bütün yükünü devletin üstlenmesinin kalıcı bir beklentiye dönüşmemesi gerektiği mesajını verdi.

Kartel Dairesi’ne daha fazla yetki

Koalisyon hükûmeti, fiyat sarmalını kırmak için Kartel Dairesi’nin yetkilerini de genişletmek istiyor. Mevcut sistemde kurumun önce fiyatlarda usulsüzlük olduğunu kanıtlaması gerekiyor. Yeni düzenlemeyle birlikte şirketlerin, yasal kurallara uyduklarını kendilerinin göstermesi istenecek.

Böylece haksız fiyat artışlarının daha hızlı incelenmesi ve gerekirse durdurulması amaçlanıyor. Kartel Dairesi Başkanı Andreas Mundt da Almanya’daki fiyatların aşırı oynak olduğunu söyledi. Daha fazla şeffaflığın yararlı olacağını belirtti ancak bunun pompaya doğrudan indirim olarak yansıyıp yansımayacağının belirsiz olduğunu vurguladı.

Acil adım ve alternatif öneriler

Hükûmet, ilk adım olarak Almanya’nın petrol rezervlerinin bir bölümünü piyasaya sürmeye hazırlanıyor. Akaryakıt fiyatlarına ilişkin yasanın da Paskalya’dan önce kabul edilmesi hedefleniyor.

Öte yandan Alman Çevre Yardımı Derneği, çözümün otomobile bağımlılığı azaltmaktan geçtiğini savunuyor. Kuruluş, Deutschlandticket fiyatının aylık 49 avroya indirilmesini, elektrikli araçlara geçişin hızlandırılmasını ve şarj elektriği fiyatlarının kalıcı biçimde düşük tutulmasını istiyor.

Vergi indirimi çağrısına karşı çıktı

Saksonya-Anhalt Eyalet Başbakanı Sven Schulze ise farklı bir yol önerdi. Schulze, enerji vergisinin düşürülmesiyle akaryakıt fiyatlarının Orta Doğu’daki çatışma öncesi seviyelere çekilebileceğini söyledi.

Ancak Grimm bu önerinin de doğru çözüm olmadığını düşünüyor. Vergi indiriminin bürokratik açıdan zor olduğunu, ayrıca gerçekten desteğe ihtiyacı olmayanları da aynı ölçüde rahatlatacağını belirtiyor. Önümüzdeki yıllarda benzer krizlerin daha sık yaşanabileceğini söyleyen Grimm, enerji ve ulaşım politikalarında bakış açısının değişmesi gerektiğini savunuyor.