600 yıllık tarih hatası: Satın alınan belgeler yanlış şehre ait çıktı

Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletindeki Halle kentinde, belediye arşivinin satın aldığı iki Orta Çağ belgesinin aslında başka bir şehre ait olduğu anlaşıldı. Eylül ayında büyük bir tarihî keşif olarak tanıtılan belgeler, isim benzerliği nedeniyle yanlış değerlendirilmişti.

MDR'nin haberine göre belgelerden biri 1371 yılında İmparator IV. Karl, diğeri ise 1402 yılında Kral Ruprecht tarafından hazırlanmıştı. Halle Belediyesi, 600 yılı aşkın geçmişe sahip belgeleri bağışçıların desteğiyle satın almıştı.

İki şehrin ismi karıştırıldı

Belgelerde hükümdarların 'Halle' adlı kentten vergi talep ettiği görülüyordu. Üstelik Kral Ruprecht, bu kenti "Bizim ve İmparatorluğun şehri" olarak tanımlıyordu.

Bu ifadeler, Halle'nin Orta Çağ'da doğrudan imparatora bağlı özel statülü bir kent olabileceği ihtimalini gündeme getirdi. Böyle bir bulgu, kentin bilinen tarihini değiştirebilirdi.

Ancak Freiburg Üniversitesi'nden tarihçi Klaus Graf, belgelerin tanıtılmasının ardından önemli bir ayrıntıya dikkat çekti.

Belgelerde sözü edilen yer, Saksonya-Anhalt'taki Halle değil, Baden-Württemberg eyaletindeki Schwäbisch Hall kentiydi. Çünkü Schwäbisch Hall da Orta Çağ'da 'Halle' olarak adlandırılıyordu.

Tarihçi, dönemin hükümdarlık belgelerini içeren 'Regesta Imperii' kayıtlarında da söz konusu vergi taleplerinin Schwäbisch Hall'a ait olduğunu tespit etti.

Belgeler 170 yıl önce kaybolmuş

Schwäbisch Hall Şehir Arşivi Müdürü Elisabeth Fischer ve çalışma arkadaşı Corinna Bauer, iddiaların ardından kendi arşivlerindeki belgeleri inceledi.

Araştırmada iki belgenin yazı biçiminin, içeriğinin ve üzerlerindeki eski arşiv numaralarının Schwäbisch Hall'daki diğer belgelerle örtüştüğü belirlendi.

Dahası, arşivdeki eksik numaralar da satın alınan iki belgeyle eşleşiyordu.

Tarihçiler, belgelerin yaklaşık 170 yıl önce Schwäbisch Hall arşivinden kaybolduğu sonucuna vardı. Ancak belgelerin nasıl kaybolduğu ve daha sonra sanat piyasasına nasıl ulaştığı henüz bilinmiyor.

Belgeler geri verilecek mi?

Halle'deki tarihçiler ise ortaya çıkan durumu bilimsel araştırmanın doğal bir parçası olarak değerlendiriyor.

Halle-Wittenberg Üniversitesi'nden tarihçi Klaus Krüger, "Yanılmak da bilimsel çalışmanın bir parçasıdır" dedi.

Belgelerin geleceği ise belirsiz. Halle Belediyesi belgelerden birini kendi bütçesiyle, diğerini ise tarih derneği ve bağışçıların desteğiyle satın almıştı.

İki kentin arşiv yönetimleri, belgelerin nerede saklanacağı konusunda görüşmelere başladı.

Halle Şehir Arşivi Müdürü Ralf Jacob, "Belgelerin en uygun yerde kullanılabilmesi için ortak bir yol bulacağız" açıklamasını yaptı.

Schwäbisch Hall'daki yetkililer ise yaklaşık 170 yıldır kayıp olan belgelerin yeniden ortaya çıkmasından memnun. Belgelerin eski arşivlerine dönmesi ihtimali bulunuyor.

Böylece Orta Çağ'daki bir isim benzerliği, iki Alman kentinin 600 yıllık belgeler üzerinde hak iddia etmesine neden oldu.