Yeni nükleer santral planı Meclis’ten döndü

İsviçre’de yeni nükleer santral tartışması parlamentoda beklenmedik bir kararla yeni aşamaya geçti. Ulusal Konsey, günler süren görüşmelerin ardından Blackout Girişimi’ne karşı hazırlanan karşı öneriyi Federal Konsey’e geri gönderme kararı aldı.

Karar 100’e karşı 97 oyla alındı. 2 milletvekili çekimser kaldı. Geri gönderme talebi, sol partilerin ve Merkez Parti grubunun çoğunluğunun desteğiyle kabul edildi.

Finansman sorusu yanıt bekliyor

Ulusal Konsey’in temel gerekçesi, yeni nükleer santrallerin finansmanının yeterince açıklığa kavuşturulmamış olması. Parlamento, Federal Konsey’den bu konuyu daha ayrıntılı incelemesini istedi.

Kantonlar Konseyi de aynı yönde karar verirse dosya yeniden Federal Konsey’in masasına gidecek. Kantonlar Konseyi, Blackout Girişimi’ne karşı hazırlanan öneriye mart ayında onay vermişti.

SVP ve FDP nükleer seçeneğin açılmasını istiyor

Yeni nükleer santrallere destek verenler, İsviçre’nin enerji güvenliği için bu seçeneği yeniden açması gerektiğini savunuyor. SVP Milletvekili Christian Imark, görüşmeler sırasında “Yeni nükleer santraller olmadan net sıfır hedefini bugünden gömebilirsiniz” dedi.

SVP grubu halk girişiminin kabul edilmesini isterken, karşı önerinin kabul edilmesi hâlinde girişimin ileride geri çekilebileceğini bildirdi. Imark, nükleer enerjinin ideolojik gerekçelerle dışlanmasının İsviçre için tehlikeli olduğunu savundu.

FDP ise halk girişimine karşı çıktı ancak karşı öneriye destek verdi. FDP Milletvekili Christian Wasserfallen, İsviçre’nin hem nükleer enerjiye hem yenilenebilir kaynaklara yatırım yapması gerektiğini söyledi. Wasserfallen’e göre mesele ‘ya o ya bu’ değil, ‘ikisi birden’ yaklaşımı olmalı.

Sol ve Yeşiller: Atık ve kaza riski hâlâ ortada

SP, Yeşiller ve GLP ise hem girişime hem de karşı öneriye karşı çıktı. Muhalifler, yeni nükleer santrallerin maliyetini kimin üstleneceğinin belirsiz olduğunu vurguladı. Ayrıca nükleer atıkların nerede depolanacağı sorusunun da yanıtlanmadığını belirtti.

Yeşiller Milletvekili Marionna Schlatter, Nagra’nın yıllardır uygun nihai depolama alanı aradığını hatırlattı. Schlatter’e göre Nördlich Lägern’de planlanan depo yalnızca mevcut nükleer santrallerden çıkan atıklar için tasarlandı.

GLP Milletvekili Martin Bäumle ise reaktör kazası riskine dikkat çekti. SP’li Mattea Meyer ve Hasan Candan da uranyum tedarikinin büyük bölümünün hâlâ Rusya’dan geldiğini belirterek yeni bir bağımlılık riski doğacağını savundu.

Merkez Parti ikiye bölündü

Merkez Parti içinde de görüş ayrılığı yaşandı. Milletvekili Christine Bulliard-Marbach, yeni nükleer santral yasağının kaldırılmasını “İyi bir fikir değil” sözleriyle değerlendirdi. Partide güçlü bir azınlığın karşı öneriye girilmesine bile karşı olduğunu söyledi.

Merkez Partili Priska Wismer-Felder de dosyanın Federal Konsey’e geri gönderilmesini savundu. Wismer-Felder, finansman konusunda netlik olmadığını belirterek “Bu bir kör uçuş. Böyle bir kör uçuş parlamentonun çıkarına olamaz” dedi.

Partideki çoğunluğu temsil eden Nicolò Paganini ise yeni nükleer santrallerin kış aylarındaki elektrik açığını kapatmak için gerekli olduğunu savundu. Paganini’ye göre yalnızca ithalata dayalı bir strateji riskli olur. Yenilenebilir kaynaklarda ise yalnızca güneş enerjisinde hedeflerin üzerinde ilerlendiğini, bunun da yıllık toplam üzerinden geçerli olduğunu söyledi.

Greenpeace’ten Parlamento önünde protesto

Nükleer enerji tartışması parlamento dışında da tepki çekti. Greenpeace, geçen hafta Federal Parlamento binasının dış cephesine protesto görselleri yansıttı.

Greenpeace enerji uzmanı Lukas Bühler, yeni nükleer santrallere destek verilmesinin halk iradesini yok saymak anlamına geleceğini savundu. Bühler’e göre böyle bir karar, yenilenebilir enerjiye geçişi zayıflatacak ve gelecek kuşaklara daha fazla yüksek radyoaktif atık bırakacak.

Tartışma bitmedi

Ulusal Konsey’in kararı, İsviçre’de nükleer enerjinin geleceğine ilişkin tartışmayı kapatmadı; aksine daha da büyüttü. Destekçiler enerji güvenliği ve kış aylarındaki arz açığını öne çıkarıyor. Karşı çıkanlar ise finansman, kaza riski, nükleer atık ve dışa bağımlılık başlıklarının hâlâ yanıt beklediğini söylüyor.

Dosyanın bundan sonraki kaderi Kantonlar Konseyi’nin alacağı karara bağlı olacak. Eğer geri gönderme kararı orada da destek bulursa, Federal Konsey yeni nükleer santral planını finansman boyutuyla yeniden çalışmak zorunda kalacak.