St. Gallen’de yeni vergi krizi: Elektrikli araçlar hedefte mi?

İsviçre’nin St. Gallen kantonunda yıl başında yürürlüğe giren yeni motorlu taşıt vergisi tartışma yarattı. Özellikle elektrikli araç sahipleri, düzenlemenin kendilerini mağdur ettiğini belirtiyor.

Bazı sürücüler, “Kendimizi kandırılmış hissediyoruz” diyerek tepki gösterdi. Eleştirilerin odağında, iklim dostu araçların beklenenden daha pahalı hâle gelmesi var.

Vergi sistemi neden değişti?

Kanton yönetimi, yol vergilerinin kanton yollarının finansmanında kullanıldığını hatırlattı. Elektrikli araçlar ilk dört yıl vergiden muaf tutulduğu için gelirlerde açık oluştuğu ifade edildi. Bunun üzerine sistem baştan düzenlendi.

Yeni modelde araçlar yalnızca ağırlığa göre değil, motor gücüne göre de vergilendiriliyor. Ayrıca ‘bonus-malus’ sistemi getirildi. Amaç, verimli ve çevre dostu teknolojileri teşvik etmekti.

Elektrikli araçlar neden daha fazla ödüyor?

Yeni sistem 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girdi. En verimli A kategorisindeki araçlara yüzde 50, B kategorisindekilere yüzde 25 indirim uygulanıyor. Ancak bu indirim yalnızca dört yıl geçerli. Sonrasında tam vergi ödeniyor.

En verimsiz F ve G kategorisindeki araçlara uygulanan ek vergi oranı ise görece düşük kaldı. Bu araçlar kalıcı olarak yüzde 12,5 ya da yüzde 25 fazla ödüyor.

Uygulamada beklenmedik sonuçlar ortaya çıktı. Elektrikli araçlar batarya nedeniyle daha ağır. Motor güçleri de genellikle yüksek. Bu iki unsur vergi tutarını artırıyor.

Örneğin benzinli bir VW Golf için 346 İsviçre frangı vergi ödenirken, elektrikli muadili VW ID.3 indirimli hâliyle bile 363 franga mal oluyor.

Fiat 500 örneğinde elektrikli model ilk aşamada avantajlı görünüyor. 161 franga vergilendiriliyor. Hibrit versiyon ise 267 frangı buluyor. Ancak dört yıl sonra elektrikli modelin vergisi 322 franga çıkıyor ve hibriti geçiyor.

Diğer kantonlarda durum farklı

Eleştirenler, komşu kantonlarda elektrikli araçların daha düşük vergi ödediğini hatırlatıyor.

Zürih, Glarus ve Solothurn’da elektrikli araçlar hâlen vergiden muaf. Ancak Solothurn’da gelecek yıl yeni sistemle elektrikli araçlara da vergi getirilmesi planlanıyor.

Basel-Stadt, Bern ve Graubünden’de ise belirgin indirimler uygulanıyor.

Siyasette tartışma büyüyor

St. Gallen Kantonsrat’ında da sistem gündeme taşındı. SVP, yeni hesaplama yönteminin bazı araç sahiplerine ek yük getirdiğini savunuyor. GLP temsilcileri ise sistemin çevresel etkisini sorguluyor.

Kanton yönetimi ise devam eden siyasi girişimlere işaret ederek ayrıntılı açıklama yapmıyor.

Yeni düzenleme, iklim politikaları ile kamu maliyesi arasındaki denge tartışmasını yeniden alevlendirdi. Elektrikli araçlara geçişin gerçekten teşvik edilip edilmediği sorusu kamuoyunda daha yüksek sesle dile getiriliyor.