İsviçre'de zengin emeklilere çağrı: 13. maaşınızı bağışlayın!

İsviçre'de emeklilere 13. maaş ödenmesine yönelik düzenlemenin yürürlüğe girmesine kısa süre kala dikkat çekici bir girişim başlatıldı. Yeni kurulan 'Fondation Chance 13' adlı vakıf, maddi durumu iyi olan emeklilere ek maaşlarını bağışlama çağrısında bulundu.

SRF'nin haberine göre 2024 yılında yapılan referandumda kabul edilen düzenleme kapsamında emekliler, aralık ayında ilk kez 13. emekli maaşlarını alacak.

Ancak vakfın kurucuları, bütün emeklilerin bu ek gelire ihtiyaç duymadığını savunuyor.

Bağışlar ihtiyaç sahibi yaşlılara ve çocuklara gidecek

Vakfın amacı, maddi durumu iyi olan emeklilerden toplanan bağışları sosyal yardım kuruluşlarına aktarmak.

İlk iş birliği yapılan kuruluşlar, yaşlılara destek sağlayan Pro Senectute ile çocuk ve gençlere yardım eden Pro Juventute oldu.

Bağışların bir bölümü, acil maddi sıkıntı yaşayan yaşlıların ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılacak. Kalan kaynaklarla çocukların ve gençlerin eğitimine yönelik projeler desteklenecek.

Vakfın kurucuları, Luzernli iş insanı ve emeklilik uzmanı Jörg Odermatt ile bankacı Karl Reichmuth. İki isim, girişimin başlangıç sermayesi için kendi servetlerinden 150'şer bin İsviçre frangı bağışladı.

İlk yıllarda 1 ila 2 milyon frank bağış toplanması hedefleniyor.

"Emeklilerin yüzde 25'i bu paraya muhtaç değil"

Vakıf kurucularından Jörg Odermatt, İsviçre'deki emeklilerin yaklaşık yüzde 25'inin ek maaşa ihtiyaç duymadığını düşündüğünü söyledi.

Ancak bu oran, resmî bir araştırmanın sonucu değil, Odermatt'ın kişisel tahmini.

Vakıf, birçok emeklinin 13. maaşa gerçekten ihtiyaç duyduğunu kabul ediyor. Bu nedenle çağrı yalnızca maddi durumu iyi olanlara yönelik ve bağışlar tamamen gönüllülük esasına dayanıyor.

Henüz yeni kurulan vakfa kaç kişinin bağış yapacağı ise bilinmiyor.

13. maaşın finansmanı için referandum yapılacak

İsviçre'de 13. emekli maaşının nasıl finanse edileceği de tartışılıyor. Uygulamanın başlangıçta yılda 4 milyar franktan fazla maliyete yol açması bekleniyor.

Federal Parlamento, giderlerin bir bölümünü karşılamak için katma değer vergisinin 0,4 puan artırılmasını kararlaştırdı. Ancak bunun için halkın onayı gerekiyor.

Seçmenler, 29 Kasım'da yapılacak referandumda vergi artışına ilişkin karar verecek.

Teklif kabul edilirse artış en erken 2028'in başında yürürlüğe girecek. Gıda ve ilaç gibi bazı temel ihtiyaç ürünlerindeki katma değer vergisi ise artırılmayacak.

Bu nedenle 2026 ve 2027 yıllarında ödenecek 13. emekli maaşları için henüz ek bir finansman kaynağı bulunmuyor.

Yeni vakfın girişimi ise bu finansman sorununu çözmeyi değil, ek maaşa ihtiyaç duymayan emeklilerin gelirlerini gönüllü olarak ihtiyaç sahipleriyle paylaşmasını amaçlıyor.