İsviçre’de sessiz lastik planı rafa kalktı

İsviçre’de trafik gürültüsü, uykusuzluk ve çeşitli sağlık sorunlarına yol açıyor. Yetkililere göre her 10 kişiden biri yaşadığı yerde aşırı yol gürültüsüne maruz kalıyor. Bu durum, konutların değerini de olumsuz etkiliyor.

Gürültünün en önemli kaynaklarından biri ise çoğu zaman motor değil, araç lastikleri. Saatte 25 kilometrenin üzerinde lastiklerin asfalta teması, motor sesini bastırıyor. Uzmanlar, daha sessiz lastiklerin yol gürültüsünü 2 ila 3 desibel azaltabileceğini belirtiyor.

Gönüllü anlaşma destek bulmadı

Hükûmetin planı, şirketlerin gönüllü olarak düşük gürültülü lastiklere yönelmesini öngörüyordu. Özellikle lojistik firmaları ile kamu ve özel sektördeki araç filoları hedeflenmişti. Amaç, kullanılan lastiklerin en az yüzde 90’ının AB lastik etiketine göre en sessiz sınıfta yer almasıydı.

Ancak Çevre Dairesi adına hazırlanan danışmanlık raporu olumsuz çıktı. Taşımacılık şirketleri ve filo yöneticileri, ek bir düzenlemeye gerek olmadığını savundu. Birçok firma hâlihazırda premium lastik kullandığını ve bu ürünlerin zaten iyi gürültü sınıflarında yer aldığını belirtti.

“Bern için tam bir fiyasko”

Sektör temsilcileri, gönüllü bir taahhüdün mali teşvik olmadan cazip olmayacağını dile getirdi. Katılımın sınırlı kalacağı ve bu nedenle ölçülebilir bir etki oluşmayacağı görüşü öne çıktı. Lastik etiketlerinin üretici beyanına dayanması ve doğabilecek bürokratik yük de eleştirildi. Bir sektör temsilcisi süreci “Bern için tam bir fiyasko” sözleriyle özetledi.

Sosyal Demokratlardan tepki

Sosyal Demokrat Parti’den Ulusal Meclis üyesi Gabriela Suter, girişimin sona erdirilmesine sert tepki gösterdi. Sessiz lastiklerin desteklenmemesini 'anlaşılmaz ve hayal kırıklığı' olarak niteleyen Suter, bu sayede yaklaşık 1 milyon kişinin sağlık açısından rahatlatılabileceğini söyledi.

Suter’in önerdiği teşvik sistemi ise Bundesrat tarafından reddedildi. Hükûmet, mevcut lastik etiketlerinin güvenilirliği konusunda çekinceleri bulunduğunu ve böyle bir sistemin yoğun denetim gerektireceğini savundu.

Sessiz lastikler ne kazandırıyor?

Araştırmalar, araçlardaki en büyük gürültü kaynağının motor değil lastikler olduğunu ortaya koyuyor. 2018’de yapılan bir İsviçre çalışmasına göre, yalnızca sessiz lastiklerin kullanılması hâlinde elde edilecek akustik etki, en iyi senaryoda trafik yoğunluğunun yarıya düşmesine eşdeğer olabilir.

Lastik gürültüsü; lastik genişliği, yapısı ve kauçuk karışımı gibi unsurlara bağlı. AB lastik etiketi bu sesi desibel cinsinden gösteriyor ve A’dan C’ye kadar sınıflandırıyor. Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla motor sesi azalırken, daha ağır araçlar ve geniş lastikler nedeniyle lastik gürültüsünün gelecekte daha da belirgin hâle gelmesi bekleniyor.

Şimdilik İsviçre’de sessiz lastiklerin yaygınlaştırılmasına yönelik yeni bir adım planlanmıyor.