İsviçre'de rekor yazın faturası ağır

İsviçre’de 2026 yazı ülke tarihine geçti. Haziran-ağustos döneminde ortalama sıcaklık, ölçümlerin başladığı 1864 yılından bu yana görülen en yüksek seviyeye çıktı. İlkbahardan itibaren etkili olan olağanüstü kuraklık ise tarımdan enerjiye, sağlıktan ulaşıma kadar birçok alanda ağır sonuçlar yarattı.

Swissinfo’nun haberine göre nisan-temmuz dönemi de İsviçre’de kayıtlara geçen en sıcak ve en kurak dönem oldu. Kuraklığın ekonomik ve çevresel etkileri henüz tam olarak hesaplanabilmiş değil.

Çiftçinin zararı 522 milyon frank

En ağır darbelerden birini tarım sektörü aldı. İsviçre Çiftçiler Birliği, iklim koşullarının tarımda yol açtığı zararı yaklaşık 522 milyon İsviçre frangı olarak hesapladı. Bu miktar, 2003’teki büyük sıcak hava dalgasında yaşanan kaybı da geçti.

Federal yönetim çiftçiler ve ormanlar için 70 milyon franklık destek paketi hazırladı.

Alp meralarının kuruması nedeniyle hayvanlar yüksek bölgelerden normalden erken indirildi. Çiftçiler kış için ayırdıkları saman stoklarını yaz aylarında kullanmaya başladı.

Hükûmet yem krizini hafifletmek için zorunlu stoklardan 16 bin tona kadar hayvan yemi piyasaya sürdü. İthal saman ve silajdan alınan gümrük vergileri de geçici olarak kaldırıldı.

Bazı çiftçiler samanı Kanada’dan getirmek zorunda kaldı.

Kesilen inek sayısı yüzde 45 arttı

Yem sıkıntısı hayvancılığı da vurdu. Haziran-ağustos döneminde kesime gönderilen inek sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 45 arttı.

Bu, 10 bin 275 daha fazla ineğin kesilmesi anlamına geliyor. Yetkililer artışın önemli nedenlerinden birinin yem kıtlığı olduğunu değerlendiriyor.

Kuraklık aynı zamanda mahsul verimini düşürdü ve sulama maliyetlerini artırdı. Özellikle süt ve patates fiyatlarında yükseliş bekleniyor.

Nehirler ısındı, milyonlarca balık ölebilir

Aşırı sıcaklık su ekosistemlerinde de ağır hasara yol açtı. Çok sayıda nehir ve dere, 2003 ve 2018’in sıcaklık rekorlarını aştı.

Bern’de Aare Nehri’nin sıcaklığı 14 Temmuz’da 24,82 dereceye kadar çıktı. Düşük su seviyesi ve zayıflayan akıntı, suyun daha hızlı ısınmasına ve oksijen miktarının azalmasına neden oldu.

Özellikle İsviçre Platosu ve Alp öncesi bölgelerde onlarca, hatta yüzlerce küçük akarsu tamamen kurudu.

İsviçre Balıkçılık Federasyonu Başkanı David Bittner, nihai bilançonun "milyonlarca ölü balığa" ulaşabileceğini söyledi. Alabalık ve gölge balığı gibi soğuk suya ihtiyaç duyan türler sıcaklıktan daha ağır etkilendi.

Bern kantonunda 100 binden fazla balık kurumak üzere olan sulardan başka bölgelere taşındı. Bazı yerlerde geçici balıkçılık yasakları getirildi.

65 yaş üstü ölümlerde artış

Sıcak hava insan sağlığını da etkiledi. İsviçre’de yaz dönemindeki sıcaklığa bağlı toplam ölüm sayısı henüz kesinleşmedi. Ancak Federal İstatistik Dairesi verileri, bazı haftalarda 65 yaş üzerindeki ölümlerin beklenen seviyenin üzerinde olduğunu gösteriyor.

Haziran ayının son haftasında 65 yaş üzerindeki 1.281 kişi hayatını kaybetti. İstatistiksel beklenti ise 1.104'tü. Böylece yalnızca o hafta beklenenin 177 üzerinde ölüm kaydedildi.

İsviçre Tropikal ve Halk Sağlığı Enstitüsü’ne göre son yıllarda ülkede her yaz ortalama 500 ölüm aşırı sıcaklarla ilişkilendiriliyor.

2003 yılındaki sıcak hava dalgasında yaklaşık 1.400, 2015’te ise 747 ek ölüm kaydedilmişti.

Lozan Üniversite Hastanesi de bu yaz acil servis faaliyetlerinde yüzde 10 ila 15 arasında artış bildirdi.

Halkın yüzde 74'ü sıcaklardan zorlandı

20 Minuten ve Tamedia tarafından yapılan bir araştırmaya göre halkın yüzde 74’ü yaz sıcaklarıyla başa çıkmayı 'zor' veya 'çok zor' olarak nitelendirdi.

Katılımcıların üçte birinden fazlası uyku bozukluğu ve dolaşım sorunları gibi belirgin fiziksel etkiler yaşadığını söyledi.

Kadınların yüzde 46’sı sıcaklarla baş etmenin kendileri için çok zor olduğunu belirtirken erkeklerde bu oran yüzde 31 oldu.

Ren çekildi, taşıma maliyeti neredeyse 10 kat arttı

Kuraklığın ekonomik etkisi Ren Nehri’nde de görüldü. Su seviyesinin düşmesi nedeniyle yük gemileri taşıdıkları miktarı azaltmak zorunda kaldı.

İsviçre, akaryakıt, kimyasal ürünler, tahıl, hayvan yemi, metal ve inşaat malzemeleri dahil birçok ürünü Ren üzerinden ithal ediyor.

Ren üzerindeki yük taşımacılığında ton başına ücret yaz boyunca yaklaşık 25 franktan 240 franka kadar çıktı.

Touring Club Switzerland’ın hesabına göre yalnızca artan taşıma maliyeti akaryakıt fiyatlarına litre başına yaklaşık 16 santim ekledi.

Ağustos sonunda 98 oktan benzinin litresi 2,13 franka, motorinin litresi ise 2,27 franka kadar çıktı.

Enerji üretimi de kuraklıktan etkilendi

Sıcaklıklar elektrik talebini artırırken kuraklık hidroelektrik ve nükleer enerji üretimini zorlaştırdı.

İsviçre Federal Enerji Dairesi’ne göre hidroelektrik santrallerin rezervuarlarındaki su seviyesi son 20 yılın en düşük düzeyine geriledi.

Aare, Ren ve Rhône gibi büyük nehirlerin debileri de rekor seviyelere düştü. Bu durum, İsviçre elektriğinin yarısından fazlasını sağlayan hidroelektrik üretimini olumsuz etkiledi.

Sıcak nehir suları nükleer santralleri de etkiledi. Beznau Nükleer Santrali’nde üretim geçici olarak azaltıldı. İki reaktör ancak ağustos sonunda yeniden tam kapasiteye dönebildi.

Güneş enerjisi krizi hafifletti

Buna karşılık uzun süreli güneşli hava, güneş enerjisinden elektrik üretimini artırdı.

Federal Elektrik Komisyonu Elcom, güneş enerjisinin düşük su seviyelerinin neden olduğu üretim kaybına karşı önemli bir tampon görevi gördüğünü açıkladı.

İsviçre böylece yaz boyunca ciddi bir elektrik arz sıkıntısıyla karşılaşmadı.

Ancak uzmanlara göre 2026 yazının sonuçları sıcaklıkların düşmesiyle sona ermeyecek. Tarımdaki kayıp, azalan hayvan sayısı, zarar gören ekosistemler ve artan üretim maliyetlerinin etkileri önümüzdeki aylarda da hissedilecek.