AVRUPADAN Youtube Video
İsviçre'de AB referandumu ertelendi: Karar 2028'de verilecek
İsviçre'nin Avrupa Birliği ile imzaladığı yeni anlaşmaların halk oylaması 2028'e ertelendi. Bu karar, anlaşmalara karşı çıkan muhafazakârların elini güçlendirebilir.
İsviçre'nin Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerini yeniden düzenlemeyi amaçlayan kapsamlı anlaşmaların halk oylamasına sunulması 2028 yılına ertelendi. Daha önce 2027 yılında yapılması beklenen referandum, parlamentodaki görüşmelerin uzaması nedeniyle gelecek yıl gerçekleştirilemeyecek. Bu gelişme, anlaşmalara karşı çıkan İsviçre Halk Partisine (SVP) kampanya için daha fazla zaman kazandırdı.
Swissinfo'nun haberine göre, İsviçre ile AB arasında mart ayında imzalanan ve 'İkili Anlaşmalar III' olarak adlandırılan yeni anlaşma paketinin parlamentodaki görüşmeleri planlanandan uzun sürecek.
Parlamentonun yoğun gündemi referandumu geciktirdi
Ertelemenin nedeni, İsviçre Federal Parlamentosunun üst kanadı olan Kantonlar Konseyinin aldığı karar.
Konsey yönetimi, anlaşmalarla ilgili son görüş ayrılıklarının aralık ayındaki oturumda giderilmesini gündeme almadı. Konsey Başkanı Stefan Engler, federal bütçe, ordunun finansmanı ve çeşitli üst düzey görevlere yapılacak seçimler nedeniyle gündemin zaten dolu olduğunu açıkladı.
Böylece anlaşmaların parlamentodaki görüşmelerinin en erken Mart 2027'de tamamlanabileceği kesinleşti.
Ancak İsviçre'de 2027 yılının sonbaharında genel seçim yapılacak. Bu nedenle anlaşmaların aynı yıl referanduma sunulabileceği son tarih haziran ayıydı. Parlamento takviminin uzamasıyla bu ihtimal ortadan kalktı.
Aşırı sağcı SVP'nin elini güçlendirebilir
Referandumun ertelenmesi, anlaşmalara karşı çıkan sağ popülist İsviçre Halk Partisi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
SVP, AB ile daha yakın ilişkilerin İsviçre'nin bağımsızlığını ve egemenliğini zayıflatacağını savunuyor.
Partinin kampanya sorumlusu Manuel Strupler, anlaşmaların aceleyle kabul edilmesinin sorumsuzluk olacağını belirtti. Strupler'e göre seçmenlerin anlaşmaların sonuçlarını değerlendirebilmesi için yeterli zamana ihtiyacı var.
Siyaset bilimci Corina Schena ise referandumun ertelenmesinin SVP'ye anlaşmaların olumsuz yönlerini anlatmak için daha fazla fırsat sunduğunu belirtiyor.
Ancak Schena'ya göre ertelemenin parti açısından bir dezavantajı da bulunuyor. Referandum 2027'de yapılsaydı, AB karşıtı kampanya genel seçimlerden hemen önce seçmenleri harekete geçirebilirdi.
Yeni takvim nedeniyle seçim kampanyasında konut fiyatları ve sağlık harcamaları gibi gündelik ekonomik sorunların daha fazla öne çıkması bekleniyor.
Asıl tartışma: Halkın oyu yeterli olacak mı?
Referandum tarihinden daha önemli bir başka tartışma ise anlaşmaların kabul edilmesi için hangi çoğunluğun aranacağı.
İsviçre'de bazı referandumlarda yalnızca ülke genelindeki seçmenlerin çoğunluğunun desteği yeterli oluyor. Ancak anayasa değişiklikleri gibi bazı önemli kararlarda hem seçmenlerin hem de kantonların çoğunluğunun onayı gerekiyor.
AB anlaşmalarının kabulü için de bu 'çifte çoğunluk' şartının uygulanması tartışılıyor.
Kantonlar Konseyi, anlaşmaların hem halkın hem de kantonların çoğunluğuyla kabul edilmesi gerektiği yönünde karar aldı. Federal Meclisin alt kanadı Ulusal Konsey ise konuyu aralık ayında görüşecek. İlgili parlamento komisyonu da çifte çoğunluk şartını destekliyor.
Bu uygulama kabul edilirse anlaşmaların referandumdan geçmesi zorlaşabilir. Çünkü nüfusu daha az olan ve muhafazakâr partilerin güçlü olduğu kantonların oylamadaki etkisi artacak.
Bern Üniversitesi Avrupa Politikaları Profesörü Fabio Wasserfallen, anlaşmaların geleceğini belirleyecek asıl konunun referandum tarihi değil, kanton çoğunluğunun gerekli olup olmayacağı olduğunu vurguluyor.
1992 referandumu yeniden gündemde
İsviçre'de AB ile ilişkiler konusunda geçmişte de önemli bir referandum yapılmıştı.
1992 yılında Avrupa Ekonomik Alanı'na (AEA) katılım için düzenlenen halk oylamasında İsviçreli seçmenler üyeliği reddetmişti. Bu sonuç, SVP'nin siyasi yükselişinde önemli bir rol oynamıştı.
Uzmanlara göre 2028'de yapılacak referandumda da benzer bir siyasi kutuplaşma yaşanabilir.
Ancak Wasserfallen, ertelemenin mutlaka AB karşıtlarının lehine sonuçlanacağı görüşüne katılmıyor. Ona göre SVP zaten yaklaşık 30 yıldır AB karşıtı kampanya yürütüyor. Bu nedenle birkaç aylık gecikme seçim sonucunu tek başına belirlemeyecek.
2027 yılı siyasi mücadeleyle geçecek
Yeni takvime göre Ulusal Konsey, anlaşmaları 7 Aralık'tan itibaren görüşmeye başlayacak. Parlamento sürecinin 19 Mart 2027'de tamamlanması öngörülüyor.
Ardından siyasi partiler genel seçim kampanyasına odaklanacak. Özellikle Merkez Parti ile Liberal Radikal Partinin (FDP/PLR) anlaşmalar konusunda nasıl bir tutum alacağı önem taşıyor.
Swissinfo'nun aktardığı uzman değerlendirmelerine göre İsviçre kamuoyunun anlaşmalara ilişkin görüşleri henüz kesinleşmiş değil.
Referandumun sonucunu yalnızca İsviçre içindeki siyasi tartışmalar değil, AB'nin ekonomik ve siyasi durumu, ABD ile ilişkiler ve Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşın seyri de etkileyebilir.
İsviçre'nin Avrupa ile gelecekte nasıl bir ilişki kuracağına ilişkin son sözü ise 2028 yılında seçmenler söyleyecek.
Geri Dön 19 Kasım 2026 Perşembe Önceki Yazılar