İsviçre'de AB paketi için 'çifte onay' kararı

İsviçre'nin Avrupa Birliği ile ilişkilerini yeniden düzenleyecek kapsamlı anlaşma paketinde kritik bir karar alındı. Eyaletler Konseyi, 'Bilateraller III' olarak adlandırılan paketin halk oylamasında 'çifte çoğunluk' şartına bağlanmasını istedi.

SRF'nin haberine göre bu sistem kabul edilirse anlaşmaların yürürlüğe girmesi için yalnızca seçmenlerin çoğunluğunun 'evet' demesi yeterli olmayacak. İsviçre kantonlarının çoğunluğunun da paketi desteklemesi gerekecek. Ancak karar henüz kesinleşmedi. Dosya Ulusal Konsey'de de görüşülecek.

Aylarca 'referandum nasıl yapılacak' tartışması yaşandı

İsviçre'de aylardır AB anlaşmalarının hangi tür referanduma tabi tutulacağı tartışılıyor.

Federal Hükûmet, SP, Yeşiller, GLP ile FDP ve Merkez Parti'nin bazı üyeleri 'isteğe bağlı referandum' modelini savunuyor. Bu seçenekte referandum yapılması halinde yalnızca ülke genelindeki seçmenlerin çoğunluğunun desteği gerekiyor. Bu görüşü savunanlar, anlaşma paketinin anayasa değişikliği içermediğini ve daha önceki Bilateraller I ve II anlaşmalarındaki yöntemin devam ettirilmesi gerektiğini belirtiyor.

SVP ile FDP ve Merkez Parti'nin bazı üyeleri ise anlaşmaların kapsamı nedeniyle kantonların da doğrudan söz sahibi olması gerektiğini savunuyor. Eyaletler Konseyi'ndeki çoğunluk da bu görüşü destekledi.

Anayasa değişikliği yapılmadan 'çifte çoğunluk' istendi

Eyaletler Konseyi'nde öne çıkan çözüm, 'sui generis' olarak adlandırılan özel bir referandum modeli oldu.

Bu yöntemde anayasaya yeni bir madde eklenmeden, yalnızca bu anlaşma paketi için hem halkın hem de kantonların çoğunluğunun onayı aranacak.

FDP'li Petra Gössi, anlaşmaların kantonları da doğrudan etkilediğini belirterek kantonların karar sürecine katılması gerektiğini savundu. Gössi'ye göre çifte çoğunluk şartı anlaşmaların siyasi meşruiyetini de güçlendirecek.

Buna karşı çıkanlar ise İsviçre Anayasası'nın bu tür anlaşmalar için yalnızca halk çoğunluğunu öngördüğünü ve özel bir yöntem oluşturmanın hukuki açıdan sorun yaratabileceğini savunuyor.

AB paketi parlamentoda genel olarak destek gördü

Eyaletler Konseyi daha önce anlaşma paketinin parlamentoda görüşülmesine devam edilmesini 29'a karşı 15 oyla kabul etmişti. Bu karar, anlaşmaların nihai olarak kabul edildiği anlamına gelmiyor ancak parlamentodaki ayrıntılı görüşmelerin önünü açtı.

'Bilateraller III' paketi; kişilerin serbest dolaşımı, kara ve hava taşımacılığı, gıda ticareti, ürün standartlarının karşılıklı tanınması ve İsviçre-AB ilişkilerinin güncellenmesi gibi çok sayıda alanı kapsıyor.

Son sözü Ulusal Konsey de söyleyecek

Eyaletler Konseyi'nin çifte çoğunluk kararı tek başına yeterli değil. İsviçre Parlamentosu'nun diğer kanadı Ulusal Konsey'in de referandum yöntemine ilişkin karar vermesi gerekiyor.

Dosyanın Ulusal Konsey'deki görüşmelerinin ardından iki kanat arasında farklı kararlar çıkması halinde uzlaşma süreci başlayacak. Dolayısıyla AB anlaşmalarının halk ve kantonların ortak onayına sunulup sunulmayacağı henüz kesinleşmiş değil.