İsviçre, Suriyeli sığınma başvurularını yeniden karara bağlayacak

İsviçre, Suriyeli sığınmacılarla ilgili karar sürecini yeniden başlatıyor. İsviçre Göç Sekreterliği SEM, 1 Mayıs’tan itibaren Suriye’den gelen başvuruları yeniden tek tek değerlendireceğini açıkladı. Böylece Aralık 2024’te, Beşar Esad rejiminin çökmesinin ardından askıya alınan uygulama sona ermiş olacak.

SEM, cuma günü yaptığı açıklamada, Suriye’deki durumu uzun süredir yakından izlediğini belirtti. Kurum ayrıca Kasım 2025’te Suriye ve Lübnan’a bir bilgi toplama heyeti gönderildiğini duyurdu. Elde edilen bulgulara göre sığınma uygulamasının güncellendiği ifade edildi.

Başvurular yeniden tek tek incelenecek

SEM’e göre artık Suriye’nin tüm bölgelerinde genelleşmiş bir şiddet ortamı bulunduğu varsayımı geçerli değil. Bu nedenle başvurular yeniden dosya bazında ele alınacak. Hâlihazırda ilk derece inceleme aşamasında bekleyen 850 dosya bulunuyor.

Kurum, bazı bölgelere geri gönderme kararı verilebileceğini de bildirdi. Ancak bunun için geri dönen kişinin ülkesinde varlığını tehdit eden bir durumla karşılaşmayacağına dair “elverişli koşulların” bulunması gerekiyor.

“Birçok kişi için koşullar hâlâ oluşmuş değil”

SEM aynı açıklamada, güvenlik durumunun hâlâ oynak olduğunu da vurguladı. Ekonomik ve insani koşulların ağırlığı nedeniyle, birçok sığınmacı için bu elverişli şartların henüz oluşmadığı değerlendirmesi yapıldı.

Yani İsviçre teorik olarak geri gönderme seçeneğini yeniden açsa da bunun her dosya için otomatik uygulanmayacağı anlaşılıyor.

Gönüllü dönüşe para desteği verilecek

İsviçre aynı zamanda gönüllü olarak Suriye’ye dönmek isteyenler için yeni bir destek programı da başlatıyor. SEM’in açıkladığı programa göre, Frontex’in AB Yeniden Entegrasyon Programı kapsamında kişi başına 2 bin 600 avroya kadar başlangıç ve proje desteği verilebilecek.

Buna ek olarak İsviçre de kişi başına 1.000 İsviçre frangı ödeyecek. SEM verilerine göre 2025’in ikinci yarısında İsviçre’den 60 kişi destekli dönüş programıyla Suriye’ye döndü.

Mülteci örgütlerinden itiraz geldi

İsviçre Mülteci Yardımı örgütü, başvuruların yeniden karara bağlanmasını olumlu karşıladı. Ancak örgüt, savaş, şiddet ve ağır insani koşullar nedeniyle Suriye’ye sınır dışı etmenin hâlâ makul olmadığını savundu.

Örgüt, geçiş hükûmetinin de insan hakları ihlalleriyle ilişkilendirildiğini ve halkı başka şiddet biçimlerinden koruyabilecek güçte görünmediğini belirtti. Açıklamada öldürme, işkence, kaçırma ve kaybetme vakalarının sürdüğü ifade edildi. Çok sayıda çocuğun da kaçırılma korkusu nedeniyle okula gitmediği belirtildi.

Bu nedenle İsviçre Mülteci Yardımı, 16 aylık beklemenin ardından dosyalar için hızlı ve cömert kararlar alınması çağrısı yaptı.