İsviçre istihbaratı Mengele dosyasını açıyor

İsviçre Federal İstihbarat Servisi, Nazi savaş suçlusu Josef Mengele’ye ilişkin bugüne kadar kapalı tutulan dosyanın incelenmesine izin verecek. Dosya, İsviçre Federal Arşivi’nde bulunuyor.

SWR’den Marie-Christine Werner’in aktardığına göre karar, yıllardır dosyaya erişmeye çalışan tarihçiler açısından önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor.

Mengele’nin İsviçre bağlantısı araştırılıyor

Auschwitz toplama kampında hekim olarak görev yapan Josef Mengele, 1945’ten sonra uluslararası düzeyde aranan bir savaş suçlusuydu.

Mengele’nin 1950’li yılların ortasında Arjantin’deki sürgününden sahte kimlikle İsviçre’ye tatile geldiği artık belgelerle kabul ediliyor.

Asıl soru ise Mengele’nin 1960’ların başında Zürih’te bulunup bulunmadığı. Çünkü eşinin o dönemde Zürih’te bir daire kiraladığı biliniyor.

İsviçre makamları ne biliyordu?

Dosyanın önemi de burada başlıyor. Tarihçiler, İsviçre makamlarının Mengele’nin ülkedeki varlığından ne ölçüde haberdar olduğunu öğrenmek istiyor.

Arşivdeki dosyada, İsviçre makamlarının Mengele hakkında ne bildiğine ve bu bilgiyle ne yaptığına ilişkin kritik belgeler bulunabileceği değerlendiriliyor.

Tarihçinin ısrarı sonuç verdi

Dosyaya erişim kararında, Bernli bir tarihçinin uzun süredir sürdürdüğü hukuk mücadelesi etkili oldu.

Tarihçinin inceleme talebi, İsviçre Federal İstihbarat Servisi tarafından önce kaynakların korunması gerekçesiyle reddedilmişti. Bunun üzerine tarihçi kararı Federal İdare Mahkemesi’ne taşıdı.

İstihbarat servisi, mahkeme süreci tamamlanmadan Federal Arşiv ile görüşerek dosyaya erişim izni verileceğini açıkladı.

Erişim sınırsız olmayacak

İsviçre Federal İstihbarat Servisi, Mengele dosyasının tamamen serbest bırakılmayacağını da belirtti. Dosyada hâlâ korunması gereken bilgiler bulunduğu için erişim belirli şartlara bağlanacak.

Bu şartların ne olacağı henüz netleşmedi. Ancak karar, Mengele’nin savaş sonrası kaçış ağı ve İsviçre’deki olası temasları konusunda yeni bilgilere ulaşılabileceği beklentisini güçlendirdi.