Emekli maaşı için KDV sandığa gidiyor! Fatura herkese çıkacak mı?

İsviçre’de 13. AHV emekli maaşının nasıl finanse edileceği yeniden sandığa taşınıyor. Seçmenler 29 Kasım’da normal KDV oranının 0,4 puan artırılıp artırılmamasına karar verecek.

SRF’nin haberine göre 13. emekli maaşı için bu yıldan itibaren 4 milyar franktan fazla ek kaynağa ihtiyaç duyuluyor. Önümüzdeki yıllarda bu tutarın daha da yükselmesi bekleniyor.

Normal KDV artırılacak, gıda ve ilaçta oran değişmeyecek

Hükûmetin planına göre artış yalnızca normal KDV oranına uygulanacak. Gıda ve ilaç gibi temel ihtiyaçlarda geçerli olan yüzde 2,6’lık indirimli oran aynı kalacak.

İçişleri Bakanı Elisabeth Baume-Schneider, bu nedenle düzenlemenin düşük gelirli haneler ve aileler üzerindeki yükünün sınırlı kalacağını savunuyor.

Baume-Schneider, bütün kuşakların 13. emekli maaşının finansmanına katkıda bulunacağını söyledi. Hükûmete göre KDV artışı, AHV sisteminin hızla büyüyen açıklarla karşı karşıya kalmasını önlemek için gerekli.

'Yıllık açık 5 milyar franka çıkabilir'

Federal hükûmet, düzenlemenin reddedilmesi halinde AHV’nin her yıl 5 milyar franka kadar açık verebileceği uyarısında bulunuyor.

Baume-Schneider, rezervlerin hızla erimesinin daha sonra emekli maaşları üzerinde baskı yaratabileceğini belirterek teklifin reddedilmesini "sorumsuzluk" olarak nitelendirdi.

13’üncü AHV maaşı, Mart 2024’te yapılan halk oylamasında kabul edilmişti. Tartışma artık maaşın verilip verilmemesi değil, bunun parasının nereden bulunacağı üzerinde yoğunlaşıyor.

FDP: Halkın cebine başvurmak yanlış

KDV artışına en sert itirazlardan biri FDP’den geliyor.

FDP Eş Başkanı Susanne Vincenz-Stauffacher, federal bütçenin yaklaşık 90 milyar frank olduğunu hatırlatarak yeni bir vergi artışına ihtiyaç bulunmadığını savundu.

Vincenz-Stauffacher, "Ortaya çıkan her sorun için KDV artışını sihirli çözüm gibi mi kullanacağız? Federal bütçe 90 milyar frankken halkı yeniden ödeme yapmaya zorlamak yanlış" dedi.

FDP’ye göre gıda ürünleri zamlanmasa bile kuaför, tamirat, mobilya ve birçok hizmette daha yüksek vergi ödenecek. Parti, bunun özellikle orta sınıfı ve düşük gelirli aileleri etkileyeceğini düşünüyor.

Alternatif olarak emeklilik yaşı tartışılıyor

FDP, KDV artışı yerine AHV sisteminde kapsamlı reform yapılmasını istiyor.

Bu reformun seçeneklerinden biri emeklilik yaşının yükseltilmesi olabilir.

13’üncü maaşı finanse etmek için ücretlerden alınan primlerin artırılması, federal hükûmetin katkısının yükseltilmesi veya servet, miras ve sermaye gelirlerinin daha fazla vergilendirilmesi gibi başka öneriler de tartışılıyor.

Cepheler belli oldu

KDV artışına FDP ve SVP’nin yanı sıra işveren örgütleri ile esnaf çevreleri karşı çıkıyor.

Federal hükûmet ve parlamento ise düzenlemeyi destekliyor. SP, Yeşiller, Merkez Partisi ve sendikalar da 'evet' cephesinde yer alıyor.

Son sözü 29 Kasım’da İsviçreli seçmenler söyleyecek. Oylama, 13. emekli maaşının kendisinden çok, bu ödemenin faturasının toplum içinde nasıl paylaşılacağına ilişkin kritik bir karar olacak.