Dağ yarılıyor: 250 metrelik çatlak büyüyor, tahliye planları hazır

İsviçre'nin güneyindeki Val d'Anniviers bölgesinde bir dağ yamacındaki devasa çatlak büyümeye devam ediyor. Yetkililer, dağın bir bölümünün kayma riski taşıdığı uyarısında bulunarak güvenlik önlemleri ve tahliye planları hazırlıyor.

250 metre uzunluğunda, 1 metre genişliğinde

Valais kantonundaki Grimentz yakınlarında bulunan Fios çatlağı 250 metreye ulaştı ve genişlemeye devam ediyor. Jeologlar ana çatlağın yanı sıra birçok ikincil çatlak da tespit etti. Kayma riski taşıyan bölümün hacmi yaklaşık 500 bin metreküp olarak tahmin ediliyor.

Çatlak, 2018 ve 2024 yıllarındaki sel felaketlerinin ardından oluştu. Dağın temelini oluşturan nehir yatağı sular tarafından zayıflatıldı. Bunun sonucunda toprak kütlesi yavaşça kaymaya başladı ve 80 santimetre ile 1 metre genişliğinde bir yarık ortaya çıktı. Bölge, çatlağın ilk keşfedildiği Ekim 2025'ten bu yana sürekli izleniyor.

Drone, lazer ve web kamerayla takip

Bölgeye deformasyonları sürekli ölçen uzatma ölçerler, lazer tarayıcı ve web kamera yerleştirildi. Her hafta bir drone bölge üzerinden uçuruluyor. Yamaçtaki büyük ağaçlar da güvenlik nedeniyle kesildi. Halktan bölgeden uzak durması isteniyor. Hareketlerin hızlanması halinde alarm verilebilir.

En kötü senaryo: Nehir tıkanır, köy sular altında kalır

Yetkililerin en büyük endişesi, dağ kütlesinin Navizence Nehri'ni tıkaması. Böyle bir durumda geçici bir göl oluşabilir ve özellikle karların erimesiyle birlikte büyük sel felaketi yaşanabilir. Bu, vadideki Chippis köyünü ve Val d'Anniviers elektrik şebekesini doğrudan tehdit ediyor. Acil enerji hattının yaz başına kadar hazır olması planlanıyor.

Felaket senaryosunda kütlenin tamamının birden kayması söz konusu. Ancak şu aşamada uzmanlar, çöküşün kademeli bölümler halinde gerçekleşmesini daha olası buluyor.

Tahliye planları hazır, halk bilgilendirildi

Chippis'te yetkililer durumu yakından izliyor. Navizence Nehri köyün içinden geçiyor ve taşkın durumunda taşabilir. İhtiyati tedbir olarak çevre köylerdeki sivil savunma sığınaklarında Chippis halkı için yer ayrıldı.

Pazartesi günü köy halkına yönelik bir bilgilendirme toplantısı düzenlendi. Chippis Belediye Başkanı Olivier Perruchoud, nüfusun yaklaşık yüzde 20'sine tekabül eden 300 kadar kişinin toplantıya katıldığını söyledi ve "Katılımcılar jeoloji ve hidrojeoloji uzmanlarına istedikleri her soruyu sorabildiler" dedi.

Perruchoud, halkın en büyük kaygısının tahliye gerekirse ne kadar süreleri olacağı ve yaklaşık 50 kişinin yaşadığı Bord mahallesine yönelik alınacak önlemler olduğunu belirtti.

Tarihi köprü yıkılacak

Köydeki en önemli kaygılardan biri Cimetière Köprüsü. Perruchoud, "Köprünün tıkanma riski var. Tescilli bir yapı olmasına rağmen güvenlik gerekçesiyle yıkacağız. Kantondan izin bekliyoruz, muhtemelen nisan ayında gerçekleşecek" dedi.

Köprü üzerinden fiber optik, elektrik, gaz, içme suyu ve kanalizasyon altyapısı geçiyor. Yıkımdan önce bunların taşınması gerekiyor. Kısa vadede nehir kıyısındaki mahalleye erişim için geçici bir rampa yapılacak. Yeni köprünün inşası ise birkaç yıl sürecek. Ayrıca yaz öncesinde sel riskini azaltmak için bölgedeki bentlerin yükseltilmesi ve uzatılması çalışmaları planlanıyor.