Starmer Burnham’la geçişi görüştü

Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, görevden ayrılacağını açıklamasının ardından iktidar devrinin düzenli ilerlemesi için Andy Burnham’la görüştü. Görüşme, Burnham’ın geçen hafta Makerfield ara seçimini kazanmasından bu yana iki isim arasındaki ilk yüz yüze temas oldu.

Times’ın ilk duyurduğu görüşme yaklaşık 1 saat sürdü. Starmer, olası İşçi Partisi lider adaylarının hükûmete hazırlanması için üst düzey kamu görevlileriyle geçiş görüşmelerine başlanmasına da izin verdi. Bu tür görüşmeler normalde genel seçim öncesinde muhalefet liderlerine tanınıyor.

Burnham tek aday olarak öne çıktı

Şu ana kadar İşçi Partisi liderliği için adı resmen öne çıkan tek isim Andy Burnham oldu. Karşısına başka bir aday çıkmazsa Burnham’ın 17 Temmuz gibi erken bir tarihte başbakan olabileceği belirtiliyor.

Burnham’ın çevresinden bir ismin Financial Times’a aktardığına göre Makerfield milletvekili başbakan olursa mevcut Maliye Bakanı Rachel Reeves’e kabinede daha alt ya da orta düzey bir görev önerebilir. Aynı kaynak BBC’ye, Burnham’ın Reeves’e saygı duyduğunu ve onu üst ekibinde görmek isteyeceğini söyledi. Burnham’ın sözcüsü ise bu konuda henüz karar alınmadığını açıkladı.

Reeves’in yerine kimin Maliye Bakanı olacağı belirsiz. Ed Miliband, Wes Streeting, John Healey ve Yvette Cooper, kulislerde adı geçen isimler arasında yer alıyor.

Başbakanlık ekibi şekilleniyor

Burnham’ın, eski İşçi Partisi kabine bakanı James Purnell’ı Başbakanlık özel kalem müdürü olarak ataması da bekleniyor. Purnell, 2007-2009 yılları arasında Gordon Brown hükûmetinde kültür bakanı ve çalışma ile emeklilik bakanı olarak görev yapmıştı.

Purnell, 2010’da Greater Manchester’daki milletvekilliğini bıraktıktan sonra BBC’de üst düzey yöneticilik, üniversite yöneticiliği ve daha sonra strateji şirketi Flint Global’de üst düzey görevler üstlendi.

Starmer büyük kararları askıya aldı

Starmer, İşçi Partisi milletvekillerinin desteğini kaybetmesinin ardından 2 yıldan kısa süren başbakanlık dönemini sonlandıracağını açıklamıştı. Salı sabahı yapılan kabine toplantısında, kendisinden sonra göreve gelecek başbakanın başarılı olmasını istediğini söyledi.

Başbakanlık sözcüsüne göre Starmer, önümüzdeki haftalarda halefinin işini kolaylaştırmak için zorlu başlıkları çözmeye çalışacak. Ayrıca yeni başbakan göreve gelene kadar büyük politika ve harcama kararlarının askıya alınmasını kabul etti.

Kamu görevlileriyle geçiş görüşmelerinin, İşçi Partisi liderlik yarışında adaylık süresi 16 Temmuz’da kapanmadan önce başlaması bekleniyor. Bu görüşmelerde hükûmetin kurulması, temel politika öncelikleri ve güvenlik brifingleri ele alınacak.

Burnham farklı bir çizgi göstermeye hazırlanıyor

Andy Burnham henüz ayrıntılı bir politika programı açıklamadı. Ancak gelecek haftadan itibaren bir dizi konuşmayla Starmer döneminden farklı bir yaklaşım göstermek istiyor. İlk konuşmasının yetki devri ve ekonomi üzerine olması bekleniyor.

Greater Manchester’ın eski belediye başkanı olan Burnham, bu hafta Makerfield milletvekili olarak parlamentoya geri döndü. Burnham, Reeves’in mali kurallarına bağlı kalacağını söyledi. Bu, kamu borçlanmasında büyük bir artışa gitmeyeceği mesajı olarak değerlendiriliyor.

Burnham ayrıca İşçi Partisi’nin seçim manifestosunda yer alan gelir vergisi, KDV ve ulusal sigorta katkılarının ana oranlarını artırmama sözünü de sürdüreceğini belirtti. Bu durum, yeni hükûmetin vergi yoluyla büyük ek gelir yaratma alanını sınırlayabilir.

Buna karşılık Burnham, su gibi kamu hizmetlerinde daha fazla kamusal denetim, daha çok belediye konutu inşa edilmesi ve ekonominin yeniden sanayileştirilmesi gibi başlıkları öne çıkarıyor.

Parti içinde yarış ihtimali sürüyor

Bazı İşçi Partisi milletvekilleri, Burnham’ın yarışsız biçimde Başbakanlık koltuğuna oturmasından rahatsız. Bu nedenle Kabine Bakanı Darren Jones ile eski Silahlı Kuvvetler Bakanı Al Carns’ın aday olabileceği konuşuluyor.

Jones şu aşamada aday olma eğiliminde olmadığını söyledi. Ancak Burnham’ın ekonomi politikasına ilişkin güvence görmek istediğini belirtti. Bu kaygının arkasında, piyasalarda oluşabilecek olası tedirginlik bulunuyor.

Eski Kraliyet Deniz Piyadeleri subayı Al Carns ise BBC Newsnight’a yaptığı açıklamada aday olup olmamayı hâlâ değerlendirdiğini söyledi. Carns, Burnham’ın hangi politikaları öne çıkaracağını görmek istediğini belirtti. “Onu destekleyip desteklemeyeceğime karar vermeden önce bu içeriği görmemiz gerekiyor” dedi.

Starmer’ın çekilme kararı, İşçi Partisi’nde iktidarın nasıl devredileceği sorusunu hızla öne çıkardı. Burnham şu an açık ara en güçlü isim olarak görülüyor, ancak parti içinde yarışsız bir geçişe yönelik itirazlar hâlâ tamamen bitmiş değil.