Kürtaj hapı sitesine beş günde ara

Hollanda’da kadınların kürtaj hapına çevrim içi başvuru yapabildiği Thuisabortus.nl sitesi, açılışından yalnızca beş gün sonra geçici olarak durduruldu. Gerekçe, başvuru sayısının beklenenden çok daha yüksek çıkması oldu.

Girişimin kurucularından aile hekimi ve seksolog Peter Leusink, NU.nl’ye yaptığı açıklamada sitenin günde yaklaşık 30 başvuru aldığını, toplam sayının ise 150’ye ulaştığını söyledi. Leusink’e göre bu yoğunluk, başvuruları değerlendiren sağlık ekibinin kapasitesini aştı.

Sistem nasıl işliyor?

Site, gebeliğin dokuzuncu haftasına kadar olan başvuruları kabul ediyor. Başvuru yapan kadınların önce bir form doldurması gerekiyor. Bu form, hekimlerden oluşan bir ekip tarafından inceleniyor. Başvuru uygun bulunursa kürtaj hapı eczaneye gönderiliyor ve kişi ilacı oradan alabiliyor.

Sistemin temel amacı, kürtaj hizmetine erişimi kolaylaştırmak. Çünkü bu site olmadan kadınların aile hekimine, kürtaj kliniğine ya da hastaneye gitmesi gerekiyor. Özellikle uzak bölgelerde yaşayanlar için bu durum yarım gün işten izin almak anlamına gelebiliyor. Ayrıca ülke genelinde bazı kadınlar, klinik önlerinde protestocularla da karşılaşıyor.

Beklenenden büyük ilgi gördü

Leusink, başlangıçta iş günlerinde beş ila yedi başvuru beklediğini anlattı. Ancak sayı bunun çok üstüne çıktı. NU.nl’ye konuşan Leusink, bu hizmeti veren Ava adlı yapının, bunu normal hekimlik işlerinin yanında yürüttüğünü söyledi.

Leusink, sabah, öğleden sonra ve gün sonunda birer saatlik zaman ayırmayı planladıklarını, ancak böyle bir talep beklemediklerini ifade etti.

Yeni hekimler eğitiliyor

Başvuruların dikkatli biçimde değerlendirilebilmesi için daha fazla hekime ihtiyaç duyulduğu belirtildi. Bu nedenle Ava, siteyi cuma günü geçici olarak durdurdu.

Leusink, bu hafta dört ya da beş ek hekimin eğitildiğini söyledi. Çevrim içi hizmetin Paskalya’dan sonra yeniden açılması hedefleniyor. Amaç, o tarihten sonra sistemde tüm gün görev yapan bir hekimin bulunması.

Meslek örgütlerinden eleştiri geldi

Thuisabortus.nl, Hollanda Aile Hekimleri Birliği, Hollanda Tabipler Birliği ve Hollanda Kürtaj Hekimleri Derneği tarafından eleştirildi. Bu kurumlar, kürtaj hapı verilmeden önce kadınların aile hekimiyle görüşmesinin zorunlu tutulmamasını sorunlu buldu.

Leusink ise bu eleştirilere karşı çıktı. NU.nl’ye verdiği demeçte, kadınların kendileri için uygun kürtaj yöntemini seçebileceğini söyledi. Konuşmak ya da bilgi almak isteyenlerin yine aile hekimine başvurabileceğini, ancak bazı kadınların da kendi durumunu form üzerinden anlatabilecek ve sitedeki bilgileri okuyarak karar verebilecek durumda olduğunu savundu.

“Snickers almak gibi” benzetmesine tepki

Leusink, NRC’ye konuşan bir hekimin çevrim içi kürtaj hapı talebini düşünmeden yapılan bir alışverişe benzetmesine de sert tepki gösterdi. Bu benzetmenin kendisini derinden kırdığını söyledi.

Leusink’e göre bu site, Hollanda’daki yıllık kürtaj sayısını ciddi biçimde artırmayacak. Çünkü başvuran kadınların çoğu zaten başka bir yolla bu hizmete ulaşacaktı. Site yalnızca süreci daha kolay hâle getiriyor.

Yasa değişti ama uygulama sınırlı kaldı

Ocak 2025’e kadar Hollanda’da kürtaj hapını yalnızca yetkili jinekologlar ya da kürtaj hekimleri yazabiliyordu. O tarihten sonra aile hekimleri de bu yetkiyi aldı.

Ancak uygulamada bu yetkiyi kullanan hekim sayısının hâlâ çok düşük olduğu belirtiliyor. Habere göre aile hekimlerinin yalnızca yüzde 3 ila 4’ü kürtaj hapı veriyor.

“Kolay erişim, düşüncesiz karar demek değil”

Cinsellik bilgi merkezi Rutgers da siteye yönelik eleştirilere katılmadı. Kurumdan kürtaj hizmetleri uzmanı Karin van der Velde, NU.nl’ye yaptığı açıklamada, kürtaj hapına nereden ulaşıldığının kadının kararını daha az düşünülmüş hâle getirmediğini söyledi.

Van der Velde, kadınların hekimle yüz yüze görüşme olmadan da kendi kararlarını verebilecek durumda olduğunu vurguladı.