Korona döneminde bakım evleri aylarca maskesiz bırakılmış

Hollanda’da koronavirüs dönemine ilişkin yürütülen soruşturmada, bakım evleriyle ilgili çarpıcı bilgiler gündeme geldi.

Soruşturmada ifade veren hemşirelik örgütü eski başkanı Bianca Buurman, 2020’de bakım evlerine aylarca önleyici maske verilmemesini “Sorumlu bir karar değildi” sözleriyle eleştirdi.

Buurman, pandemi döneminde hemşirelerin meslek örgütü V&VN’e başkanlık ediyordu. Aynı zamanda Sağlık Bakanlığı’na danışmanlık yapıyor, Salgın Yönetim Ekibi toplantılarına katılıyor ve virüsün bakım evlerinde nasıl yayıldığına ilişkin araştırmaları yürütüyordu.

Nisan 2020’de maske ve test istemişti

Buurman, 2020 Nisan ayının başında bakım evi sakinleri ve çalışanları için maske sağlanmasını istediğini söyledi. Ayrıca daha fazla test yapılması gerektiğini de bildirdi.

Ancak Salgın Yönetim Ekibi bu öneriyi benimsemedi. Buurman’a göre uzman ekip, aylar boyunca bakım evlerinde önleyici önlemlerin gerekli olmadığı görüşünü sürdürdü. Maske tavsiyesi ancak Ağustos 2020’de değiştirildi.

Buurman, bu süreci ‘hayal kırıklığı yaratan ve sorumsuz’ bir dönem olarak nitelendirdi.

'Sessiz felaket' uyarısı yeniden gündemde

Buurman’ın açıklamaları, Hollanda Güvenlik Kurulu OVV’nin daha önce yaptığı değerlendirmeyle de örtüşüyor. OVV, 2022’de yayımladığı raporda bakım evlerinde ‘sessiz bir felaket’ yaşandığını belirtmişti. Kurula göre 2020’de resmî koronavirüs ölümlerinin yarısından fazlası bakım evlerinde meydana geldi.

Pandeminin ilk haftalarında maske gibi koruyucu ekipmanların öncelikle hastanelere ve acil bakım birimlerine ayrıldığı belirtilmişti.

Ziyaret yasağı ağır sonuçlar doğurdu

Buurman, 2020 Mart ayı sonunda bakım evlerinin ziyaretçilere kapatılması kararının, ekipman kıtlığı nedeniyle anlaşılabilir olduğunu söyledi. Ancak bu kararın çok ağır sonuçları olduğunu vurguladı.

Buurman’a göre birçok yaşlı, yanında tanıdık yüzler olmadan hayatını kaybetti. Bu nedenle gelecekte tüm ülkeyi kapsayan genel bir ziyaret yasağını desteklemeyeceğini belirtti.

Bunun yerine bölgesel ve duruma göre şekillenen önlemler alınması gerektiğini savundu.

Hemşireler yeterince dinlenmedi

Buurman, krizin ilk döneminde hemşirelerin yeterince dikkate alınmadığını da söyledi. Hemşirelerin, Salgın Yönetim Ekibi gibi temel danışma organlarında yer almadığını hatırlattı.

Buurman daha önce de hükûmetin hem hemşirelerin dışarıda bırakılması hem de maske tavsiyesinin ele alınış biçimi nedeniyle özür dilemesi gerektiğini söylemişti.

Denetim kurumu da hazırlıksız yakalanmış

Soruşturma kapsamında Sağlık ve Gençlik Bakımı Denetim Kurumu’nun pandemi dönemindeki başkanı Marina Eckenhausen da ifade verdi.

Eckenhausen, denetim kurumunun bakım evlerinin ziyaretçilere kapatılması ve enfekte sakinlerin aynı alanlarda toplanması kararlarına hazırlıksız yakalandığını söyledi. Bu kararların önceden kurumla görüşülmediğini belirtti.

Eckenhausen’a göre denetim kurumu, bakım evlerinin kapısında ziyaret yasağını denetlemenin kendi görevi olmadığına karar verdi.

Ancak bazı zamanlarda yeni belgelerin toplantılardan yalnızca 15 dakika önce geldiğini ya da yeni önlemleri radyodan öğrendiklerini söyledi.

Soruşturma 50 tanığı dinleyecek

Hollanda’da kurulan koronavirüs soruşturması, hükûmetin pandemi yönetimini incelemeyi amaçlıyor. Yaklaşık 9 hafta sürecek oturumlarda 50 civarında tanığın dinlenmesi bekleniyor.

Soruşturmada daha önce, Mart 2020’de daha erken önlem alınmış olsaydı ilk dalgada daha az insanın hayatını kaybedebileceği de dile getirilmişti.

Bakım evlerine ilişkin son ifadeler, pandemi döneminde en kırılgan grupların yeterince korunup korunmadığı sorusunu yeniden gündeme taşıdı.