Jinekolog en az 16 çocuk için kendi spermini kullanmış

Hollanda’nın Arnhem kentinde ortaya çıkan bir dosya, tüp bebek ve donörle gebelik uygulamalarına ilişkin yeni bir skandalı gündeme taşıdı. Rijnstate Hastanesi’nin bağımsız araştırmasına göre jinekolog Dr. A. Schmoutziguer, 1970’ler ve 1980’lerde en az 16 çocuğun doğumunda gizlice kendi spermini kullandı. Ailelere ise bu konuda hiçbir bilgi verilmedi.

Hastane, hekimin kalıtsal bir hastalık taşıdığını da açıkladı. Bu nedenle, söz konusu doktorla çalışan ailelerin donör yoluyla doğan çocuklarına Fiom adlı uzmanlık merkezine başvurma çağrısı yapıldı.

“Seçilen donör gelmeyince kendi spermini kullandı”

Araştırmaya göre doktor, Arnhem’deki Elisabeth Gasthuis Kliniği’nde çalışıyordu. Bu hastane daha sonra başka kurumlarla birleşerek Rijnstate adını aldı. Schmoutziguer’in araştırmacılara, ailelerin seçtiği donör gelmediğinde kendi spermini kullandığını söylediği belirtildi.

O dönemde kliniklerde donörle gebelik işlemlerinde taze sperm kullanıldığı ifade edildi. Doktorun, bunun dışında daha ayrıntılı bir açıklama yapmadığı aktarıldı.

Hastane: O dönemde de kabul edilemezdi

Rijnstate Hastanesi, 1990’lara kadar doğurganlık tedavilerini düzenleyen açık bir yasa bulunmadığını, ancak hekimler için meslek kuralları ve etik ilkelerin geçerli olduğunu vurguladı. Hastane yönetimine göre söz konusu doktor bu kuralları açık biçimde ihlal etti.

Hastane yöneticisi Hans Schoo, olayın dönemin koşulları dikkate alınsa bile kabul edilemez olduğunu söyledi. Schoo, bir hekimin hastanın tedavisinde kendi spermini kullanmasının meslek kurallarına aykırı olduğunu vurguladı.

“Her çocuğun soyunu bilme hakkı var”

Hastane yönetimi, olay nedeniyle derin üzüntü duyduklarını açıkladı. Açıklamada, her çocuğun kendi soyunu öğrenme hakkı bulunduğu, hastaların da bir hekimin üzerinde anlaşılan tedaviye sadık kalacağına güvenebilmesi gerektiği belirtildi.

Bağımsız araştırma yalnızca doktora değil, hastaneye de eleştiri yöneltti. Buna göre Rijnstate, yaşananların anne babalar ve çocuklar üzerindeki etkisini yeterince kavrayamadı. Yapay döllenmeyi yalnızca teknik bir işlem gibi değerlendirdi ve soru soran ya da endişelerini dile getiren kişilere yeterince ilgili yaklaşmadı.

Yanıt bekleyen aileler için yeni süreç

Hastane, bu nedenle geçmişte birçok kişinin sorularının yanıtsız kaldığını kabul etti. Şimdi ise hem donör çocuklara hem ebeveynlere hem de donörlere daha güvenilir bilgi sunmak istediklerini açıkladı.

Rijnstate, sorulara yanıt bulunması ve ailelerin yaşananlarla yüzleşebilmesi için Fiom ile ve donör yoluyla dünyaya gelen kişilerin haklarını savunan Donor Child Foundation ile birlikte çalışıyor.

Hollanda’da ilk vaka değil

Bu olay, Hollanda’da ortaya çıkan ilk benzer vaka değil. Donor Child Foundation’ın 2022 tarihli araştırmasına göre ülkede en az 10 doktor, hastalarına haber vermeden kendi spermini kullanarak gebelik sağladı.