Cezaevleri insan deposuna dönüşme riski taşıyor

Avrupa Konseyi, Fransa’daki cezaevlerine ilişkin yayımladığı raporda, koşulların hızla kötüleştiğini bildirdi. Konsey’e bağlı İşkenceyi Önleme Komitesi’nin 2024’te yaptığı denetimlerde, cezaevlerinin ‘insan onurunu tehdit eden yapılara’ dönüşme riski taşıdığı vurgulandı.

Dört farklı cezaevinde hijyenin son derece kötü olduğu, koğuşların kirli kaldığı ve temiz yatak takımlarına erişimin yetersiz olduğu tespit edildi. Bir cezaevinde fare, hamam böceği ve tahtakurusu istilası saptandı.

Rekor doluluk oranı

Komite Başkanı Alan Mitchell, denetimlerin ardından durumun daha da ağırlaştığını belirtti. Fransa İçişleri Bakanlığı verilerine göre tutuklu ve hükümlü sayısı geçen ay 86 bin 229’a çıkarak rekor kırdı. Ülke genelinde her 100 yatak için ortalama 136,5 mahkûm bulunuyor.

Mitchell, bu tablonun cezaevlerini ‘insan deposuna’ çevirdiğini ve insan onurunu ağır biçimde zedelediğini söyledi.

Şiddet ve uzun süreli kapatma

Rapora göre cezaevlerinde mahkûmlar arasındaki şiddet yaygın. Sık sık kavga yaşandığı, personelin müdahalede yetersiz kaldığı ve bunun sürekli bir korku ortamı yarattığı kaydedildi.

Tutuklu ve hükümlülerin büyük bölümü günde yaklaşık 20 saatini koğuşlarda geçiriyor. Çocuk tutukluların ise aşırı uzun süre kapalı tutulduğu, günlük eğitim süresinin yalnızca bir ila iki saatle sınırlı kaldığı belirtildi.

Avrupa’nın en kötüleri arasında

Fransa, cezaevi doluluğunda Avrupa Konseyi’nin 46 üyesi arasında Slovenya ve Kıbrıs’ın ardından üçüncü sırada yer alıyor. Temmuz ayında yayımlanan Konsey raporu bu tabloyu doğruladı.

Ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, geçen hafta Fransa’yı cezaevi koşulları nedeniyle bir kez daha mahkûm etti. Strasbourg’daki bir cezaevinde tutulan 42 yaşındaki bir kişinin başvurusu üzerine koşullar insanlık dışı ve onur kırıcı muamele olarak nitelendirildi. Bu karar, Fransa’nın 2013’ten bu yana aynı gerekçeyle dokuzuncu mahkûmiyeti oldu.