Yakıt tedariki zorda! Mayıstan sonra uçuş iptalleri başlayabilir

İran savaşı sonrası derinleşen yakıt krizi, Avrupa hava ulaşımını da tehdit etmeye başladı. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği IATA’nın Genel Direktörü Willie Walsh, kıtada mayıs sonundan itibaren uçuş iptallerinin gündeme gelebileceğini söyledi.

Walsh, yetkililerin yalnızca alternatif tedarik yolları bulmakla yetinmemesi gerektiğini belirtti. Olası bir yakıt kısıtlaması durumunda iyi anlatılmış ve ülkeler arasında uyumlu acil planların da hazır olması gerektiğini vurguladı. Bu planların, iniş ve kalkış haklarına ilişkin istisna düzenlemelerini de içermesi gerektiğini ifade etti.

Avrupa yakıtta dışa bağımlı

Avrupalı hava yolu şirketleri son haftalarda zaten kerosin sıkıntısı uyarısı yapıyordu. Krizin merkezinde ise Hürmüz Boğazı var. İran savaşı nedeniyle petrol taşımacılığı için kritik önemdeki bu güzergâhın kapanması, özellikle Avrupa için büyük risk yarattı.

Avrupa, kerosinde diğer yakıt türlerine göre çok daha fazla ithalata bağımlı. Tedarikin yaklaşık yüzde 75’i Ortadoğu’dan geliyor. Uluslararası Enerji Ajansı IEA verilerine göre 2025 yılında dünyada günlük ortalama 7,8 milyon varil kerosin tüketildi. Körfez bölgesi ise günlük yaklaşık 400 bin varille dünya pazarının en büyük tedarikçisi konumunda.

IEA’dan sert uyarı

IEA Başkanı Fatih Birol da perşembe günü yaptığı değerlendirmede, petrol akışı yeniden başlamazsa Avrupa’da uçuşların iptal edilebileceğini söyledi. Birol, mevcut tabloyu şimdiye kadar görülen en büyük enerji krizi olarak tanımladı.

Birol, Hürmüz Boğazı açılmazsa Avrupa’da yakıt eksikliği nedeniyle bazı şehirler arasındaki uçuşların iptal edildiğine dair haberlerin çok yakında duyulabileceğini belirtti.

Lufthansa’dan acil durum planı

Bild'in aktardığına göre Lufthansa da yakıt sıkıntısına karşı acil plan hazırladı. Buna göre kerosin arzı daralırsa şirket 40’a kadar eski uçağı yere indirebilecek.

Bir Lufthansa yöneticisi, durumun ciddi olduğunu kabul etti. Ancak bunun hava trafiğinin tamamen duracağı anlamına gelmediğini söyledi. Aynı yönetici, Almanya’nın bu alanda görece daha güçlü durumda olduğunu, ülkede çok sayıda rafineride ham petrolden kerosin üretilebildiğini belirtti.

Kısa hatlarda dönüş yakıtı Almanya’dan

Lufthansa yönetimine göre Avrupa’nın bazı ülkelerinde yakıt sıkıntısı yaşanırsa şirket, Frankfurt ya da Münih’te dönüş uçuşunu da karşılayacak kadar yakıt alarak operasyonu sürdürebilir. Ancak bu yöntem, ABD, Güney Afrika ya da Japonya gibi uzun menzilli uçuşlarda yeterli olmayabilir. Çünkü bu hatlarda varış noktasında yeniden yakıt alınması gerekiyor.

Bu nedenle Avrupa’da yakıt krizinin derinleşmesi hâlinde ilk baskının, önce kısa ve orta menzilli hatlarda planlama değişiklikleriyle, ardından da daha geniş çaplı uçuş iptalleriyle hissedilebileceği değerlendiriliyor.