Hükûmet petrol şirketlerine parmak salladı: Ceplerinizi doldurmaktan vazgeçin!

Almanya’da akaryakıt fiyatlarındaki sert artış, hükûmet ile petrol şirketlerini karşı karşıya getirdi. CDU/CSU ile SPD’den oluşan koalisyon, pompada görülen ani fiyat sıçramaları nedeniyle sektör temsilcilerini Berlin’de masaya çağırdı. Toplantının ardından koalisyon cephesinden sert açıklamalar geldi.

Siyah-kırmızı koalisyon, İran savaşı sonrası yükselen petrol ve akaryakıt fiyatlarını görüşmek için bir görev gücü kurmuştu. Toplantıya BP ve Shell’in Almanya yöneticileri, Federal Kartel Dairesi Başkanı Andreas Mundt, sektör temsilcileri, tüketici örgütleri ve ADAC da katıldı.

Koalisyon: Açıklamalar ikna edici değil

SPD Grup Başkanvekili Armand Zorn, toplantıdan sonra şirketlerin fiyat politikasını yeterince açıklayamadığını söyledi. Zorn, özellikle Almanya’daki fiyat artışlarının Avrupa’daki tabloya göre neden daha yüksek olduğunun inandırıcı biçimde anlatılamadığını savundu.

CDU/CSU Grup Başkanvekili Sepp Müller de benzer bir çizgi izledi. Müller, petrol şirketlerini fiyatları yukarı çekmekle suçladı. Monopol Komisyonu Başkanı Tomaso Duso’nun da Almanya’da akaryakıt fiyatlarının Avrupa karşısında daha sert yükseldiğine dikkat çektiği aktarıldı.

SPD’li ulaştırma politikacısı Isabel Cademartori ise şirket temsilcilerinin, ham petrol fiyatı yükselince zammın neden hemen vatandaşa yansıtıldığını ama düşüşlerin aynı hızla pompaya neden inmediğini açıklayamadığını söyledi. Cademartori, 2026’da rekor kâr beklenip beklenmediği sorusunun da yanıtsız kaldığını belirtti.

Yeni kural yolda

Berlin yönetimi şimdi yeni bir önlem paketi hazırlıyor. Avusturya’daki modele benzer biçimde, benzin istasyonlarının gelecekte fiyatları günde yalnızca bir kez, öğle saatinde artırabilmesi planlanıyor. Fiyat indirimi ise günün her anında yapılabilecek.

Hükûmet bu yolla hem daha fazla şeffaflık sağlamayı hem de gün içindeki sert fiyat oynaklığını azaltmayı hedefliyor. Sepp Müller, petrol şirketlerine açık mesaj vererek “Ceplerinizi doldurmaktan vazgeçin” dedi.

ADAC da koalisyonun fiyat politikasını mercek altına almasını yerinde buldu. Kuruma göre İran savaşı başladıktan sonra Almanya’da akaryakıt fiyatları bazı Avrupa ülkelerine kıyasla iki kat daha hızlı arttı. Ancak ADAC, planlanan yeni kuralın fiyatları gerçekten düşürüp düşürmeyeceği konusunda temkinli.

Kartel hukukunda sertleşme planı

Koalisyon yalnızca fiyat artış saatlerini sınırlamak istemiyor. Kartel hukukunda da sertleşme planlanıyor. Buna göre fiyatlar aşırı yükseldiğinde ispat yükünün tersine çevrilmesi gündemde.

Yani gelecekte şirketlerin, yaptıkları zamların nesnel olarak haklı olduğunu kendilerinin göstermesi gerekebilir. Böylece Kartel Dairesi’nin fahiş fiyat şüphesi gördüğü durumlarda daha kolay harekete geçmesi amaçlanıyor.

Sektör suçlamayı reddediyor

Petrol ve enerji sektörünü temsil eden Christian Küchen ise ‘soygun’ suçlamasını açık biçimde reddetti. Küchen, İran savaşı başladıktan sonra şirketlerin kâr marjlarının değişmediğini savundu.

Küchen’e göre Almanya’daki akaryakıt fiyatları, benzin ve dizelin ürün piyasasındaki maliyetlerine göre şeffaf biçimde oluşuyor. Bu ürünlerin fiyatı savaş nedeniyle yükseldiği için pompaya da zam yansıdı. Ona göre şirketler artan maliyeti karşılamak zorunda. Aksi hâlde piyasa işlemez ve hatta arz güvenliği tehlikeye girebilir.

Sektör, kartel hukukunda planlanan değişikliği de tehlikeli buluyor. Küchen, bunun piyasa düzenine çok sert bir müdahale anlamına geldiğini, sonradan haksız sayılabilecek zamlar yüzünden şirketlerin ağır riskle karşı karşıya kalabileceğini söyledi. Hatta bazı firmaların bu pazardan çekilmesinin bile mümkün olabileceğini savundu.

Tartışma seçim öncesi büyüyor

Koalisyonun petrol şirketleriyle açık çatışmaya girmesi, Rheinland-Pfalz’daki eyalet seçimi öncesine denk geldi. Bu nedenle akaryakıt fiyatları yalnızca ekonomik değil, siyasi bir başlık hâline de gelmiş durumda.

Şimdilik iki tarafın çizgisi net. Koalisyon, tüketicinin sırtına binen yükü gerekçe göstererek piyasaya daha sert müdahale hazırlığında. Petrol şirketleri ise bunun rekabeti bozacağını ve uzun vadede piyasayı zayıflatacağını savunuyor. Tartışmanın önümüzdeki günlerde daha da sertleşmesi bekleniyor.