Almanya’da hastaneler yabancı hekimlere muhtaç

Almanya’da hiç olmadığı kadar çok hekim görev yapıyor. Buna rağmen birçok hastane açık pozisyonları doldurmakta zorlanıyor. Özellikle büyük kentlerin dışındaki klinikler, yurt dışından gelen hekimlere giderek daha fazla bağımlı hâle geliyor.

Quedlinburg’daki Harz Kliniği’nin Müdürü Matthias Voth, durumu açık sözlerle anlattı. Voth, “Yabancı hekimler olmasa Almanya’daki hastanelerin büyük bölümü artık çalışamaz hâle gelirdi” dedi.

Harz Kliniği’nde hekimlerin yaklaşık üçte biri göçmen kökenli. Bu oran, büyük şehirlerin dışındaki birçok hastanede artık olağan kabul ediliyor. Almanya genelinde Alman vatandaşlığı olmayan 50 binden fazla hekim, sağlık sistemindeki personel açığını hafifletiyor.

Hekim çok, açık pozisyon da çok

Almanya’da nüfusa oranla hekim sayısı çok yüksek. Yoğun bakım hekimi ve eski Hastane Hükûmet Komisyonu üyesi Christian Karagiannidis, Almanya’nın bu alanda Avusturya ile birlikte dünya liderleri arasında yer aldığını söyledi.

Karagiannidis’e göre sorun hekim sayısının azlığından çok, hastane sisteminin verimsiz yapısından kaynaklanıyor. Almanya’da yaklaşık 1.700 hastane bulunuyor. Bu sayı uluslararası karşılaştırmada çok yüksek kabul ediliyor.

Buna rağmen bazı kırsal bölgelerde sağlık hizmeti yetersiz kalıyor. Karagiannidis, Almanya’da aynı anda fazla hizmet, eksik hizmet ve yanlış hizmet tablosunun görüldüğünü belirtti.

Yarı zamanlı çalışma açığı büyütüyor

Personel açığının bir başka nedeni de yarı zamanlı çalışmanın yaygınlaşması. 2022’de hekimlerin yaklaşık üçte biri yarı zamanlı çalışıyordu. Federal Hekimler Odası’nın hesabına göre bir tam zamanlı hekim pozisyonunu doldurmak için ortalama 1,2 hekime ihtiyaç duyuluyor.

Bunun yanında iş güvenliği kuralları sıkılaştı, kalabalık kuşaklar emekliliğe yaklaştı ve hekimler giderek daha fazla zamanı bürokratik işlere ayırmak zorunda kaldı.

Saksonya Anhalt Hastane Derneği Başkanı Wolfgang Schütte, sekiz saatlik bir iş gününün neredeyse yarısının bürokrasiyle geçtiğini düşündüğünü söyledi.

Belarus’tan Quedlinburg’a

Quedlinburg’daki yoğun bakım servisinde asistan hekim olarak çalışan Ina Viaroukina, bu yükü her gün yaşayanlardan biri. 45 yaşındaki Viaroukina, yedi yıl önce Belarus’tan Almanya’ya geldi.

Belarus’ta ayda yaklaşık 170 avro kazandığını anlatan Viaroukina, kendisi ve iki kızı için daha iyi bir gelecek kurmak amacıyla eşini ve ülkesini geride bıraktı. Otuzlu yaşlarının sonunda Almanca öğrendi ve Almanya’da hekimlik yapmaya başladı.

Bugün sık sık altı gün çalışan, uzun vardiyalar yapan ve yoğun sorumluluk üstlenen Viaroukina, günlük işinin önemli bir bölümünü vaka kayıtları ve bürokratik görevlerle geçiriyor.

Günlük ırkçılıkla da karşılaşıyor

Viaroukina, yalnızca iş yüküyle değil, zaman zaman günlük ırkçılıkla da mücadele etmek zorunda kalıyor. Bir hastanın kendisine doğrudan söylemediğini, ancak bakım personeline “Alman bir hekim istediğini” ilettiğini anlattı.

Viaroukina bu duruma, “Sorun değil, ama o zaman beklemesi gerekir” diye yanıt verdiğini söyledi.

Küçük hastaneler için yabancı hekimler vazgeçilmez

Uzmanlara göre küçük hastaneler uzun vadede Ina Viaroukina gibi yurt dışından gelen uzmanlara daha fazla ihtiyaç duyacak.

Saksonya Anhalt’taki tablo bunu gösteriyor. Matthias Voth’a göre bölgede hekim olmak üzere eğitim alanların yalnızca yüzde 30’u eyalette kalıyor. Diğerleri üniversite sonrası başka bölgelere gidiyor ya da idari görevlere yöneliyor.

Hastane reformu çözüm olabilir mi?

Sağlık uzmanı Christian Karagiannidis, 2024’te trafik ışığı koalisyonu tarafından kabul edilen hastane reformunun personel açığını azaltabileceğini düşünüyor.

Reformun temel hedefi, tedavi imkânlarını daha az sayıda ama daha büyük hastanelerde toplamak. Böylece personel ihtiyacının da azalması bekleniyor.

Karagiannidis, reformun ana fikrini daha büyük birimler, daha az küçük hastane ve toplam hastane sayısında düşüş olarak özetledi. Reformun en erken 2030’da tam olarak uygulanması bekleniyor.

Küçük hastaneler bütçe kaygısı yaşıyor

Ancak birçok hastane yöneticisi reform planlarına temkinli yaklaşıyor. Mevcut hükûmet, nisan ayında Hastane Reformu Uyum Yasası ile önceki reformun bazı bölümlerini yumuşattı. Bu adımda hastanelerin daha uzun geçiş süresi talebi etkili oldu.

Personel açığı ve reform belirsizliğinin yanında, bütçe sorunları da hastaneleri zorluyor. Wolfgang Schütte, çok az hastanenin yılı kârla kapatabileceğini düşündüğünü, birçok kurumun ise ya başa baş noktada kaldığını ya da açık verdiğini söyledi.

Bu ekonomik ve yapısal belirsizlikler, özellikle küçük hastaneleri genç hekimler için daha az cazip hâle getiriyor. Bu nedenle Almanya’da büyük şehirlerin dışındaki klinikler, önümüzdeki yıllarda da yabancı hekimlere ihtiyaç duymaya devam edecek.