Alman hükûmeti akaryakıt fiyatlarına karşı 4 formülü masaya yatırdı

Almanya'da akaryakıt fiyatlarındaki sert yükselişin ardından federal hükûmet üzerindeki baskı artıyor. Benzinin ardından motorin de tarihi rekorunu kırarken Başbakan Friedrich Merz, vatandaşların akaryakıt giderlerinin azaltılması için hükûmetin harekete geçeceğini açıkladı. Ancak CDU/CSU ile SPD'nin hangi yöntemin uygulanacağı konusunda henüz ortak bir formül üzerinde anlaşamadığı görülüyor.

ADAC verilerine göre motorinin litre fiyatı 16 Eylül'de Almanya genelinde günlük ortalama 2,453 avroya çıktı. Böylece nisanda görülen önceki rekor da aşıldı. Taşımacılık sektörü ise yükselen maliyetler nedeniyle hükûmetten acil destek istedi. Alman Taşımacılık ve Lojistik Birliği BGL, 50 kamyonluk bir filonun yalnızca yakıt fiyatlarındaki artış nedeniyle yıllık ek maliyetinin 1 milyon avroyu aşabileceğini bildirdi.

KDV yüzde 19'dan 7'ye indirilebilir

Hükûmet içinde öne çıkan seçeneklerden biri akaryakıtta KDV'nin geçici olarak düşürülmesi. Ekonomi Bakanı Katherina Reiche, benzin ve motorinde uygulanan yüzde 19'luk KDV'nin yüzde 7'ye indirilmesini önerdi.

Reiche'ye göre bu yöntem indirimin doğrudan pompa fiyatlarına yansımasını sağlayabilir. CDU/CSU Meclis Grubu Başkanı Thorsten Frei de KDV indiriminin değerlendirilebilecek seçenekler arasında olduğunu söyledi.

Ancak KDV indiriminin federal bütçeye birkaç milyar avroya mal olabileceği belirtiliyor. Ayrıca KDV'yi mahsup edebilen şirketlerin uygulamadan vatandaşlar kadar doğrudan yararlanamayacağına dikkat çekiliyor. Ekonomi Bakanlığı bu nedenle özellikle orta ölçekli taşımacılık şirketlerine yönelik ek destek seçeneklerini de değerlendiriyor.

'Tankrabatt' geri dönebilir

Masadaki ikinci seçenek ise Enerji Vergisi'nin yeniden düşürülmesi. Almanya'da mayıs ve haziran aylarında benzin ve motorinde geçici vergi indirimi uygulanmıştı. Almancada 'Tankrabatt' olarak adlandırılan sistemle Enerji Vergisi düşürülerek pompa fiyatlarının gerilemesi amaçlanmıştı.

Thorsten Frei, bu uygulamanın yeniden devreye alınmasını seçeneklerden biri olarak gösterdi. Önceki düzenleme federal bütçeye yaklaşık 1,6 milyar avroya mal olmuştu. İndirimin tüketici fiyatlarına ne ölçüde yansıdığı ise tartışma konusu olmuştu.

Frei, koalisyonun hızla anlaşması halinde yeni yardım önlemlerinin 1 Ekim'de yürürlüğe girebileceğini söyledi. Bunun iddialı bir takvim olduğunu kabul eden Frei, hükûmet ve parlamentonun birlikte hızlı hareket etmesi halinde bunun mümkün olduğunu belirtti.

Düşük gelirlilere doğrudan para ödenmesi de masada

Ekonomi Bakanı Reiche'nin gündeme getirdiği bir başka seçenek ise akaryakıt fiyatını herkes için düşürmek yerine düşük gelirli vatandaşlara doğrudan ödeme yapılması.

Bu modelde yüksek yakıt giderlerinden daha fazla etkilenen düşük gelir gruplarına devlet tarafından doğrudan destek verilmesi hedefleniyor. Reiche bu yöntemin özellikle az gelir vergisi ödeyen veya hiç ödemeyen kesimlere yönelik kullanılabileceğini savunuyor.

Ancak sistemin uygulanmasının önünde teknik sorunlar bulunuyor. Handelsblatt'ın aktardığı bilgilere göre Maliye Bakanlığı'nın ödeme yapabilmek için ihtiyaç duyduğu banka hesap bilgileri şu anda vergi mükelleflerinin yalnızca yaklaşık yüzde 19'u için mevcut. Bu nedenle milyonlarca kişiye kısa sürede doğrudan ödeme yapılmasının nasıl gerçekleştirileceği henüz net değil.

SPD fiyat tavanı istiyor

Koalisyon ortağı SPD ise CDU/CSU'dan farklı seçenekleri öne çıkarıyor. SPD'nin önerilerinden biri benzin ve motorin fiyatlarına devlet tarafından üst sınır getirilmesi.

Modelin Belçika'daki uygulamaya benzemesi planlanıyor. Uluslararası petrol fiyatı, rafineri, taşıma ve dağıtım giderleri ile vergiler dikkate alınarak benzinin ve motorinin satılabileceği azami fiyat belirlenecek. Benzin istasyonları daha düşük fiyat uygulayabilecek ancak belirlenen tavanın üzerine çıkamayacak.

SPD ayrıca petrol şirketlerinin kriz dönemlerinde elde ettiği olağanüstü kazançlara yönelik 'aşırı kâr vergisi' getirilmesini savunuyor. Buradan elde edilecek gelirin vatandaşların artan enerji ve yakıt giderlerinin karşılanmasında kullanılması öneriliyor.

Ekonomi Bakanı Reiche ise hem fiyat tavanına hem de aşırı kâr vergisine karşı çıkıyor. Reiche'nin bakanlığı, Belçika ve Lüksemburg gibi ülkelerdeki fiyat tavanı sistemlerinin Almanya'nın daha büyük ve farklı yapıdaki akaryakıt piyasasına doğrudan uygulanmasının sorun yaratabileceği görüşünde.

Koalisyon henüz karar vermedi

Bu nedenle Berlin'de şu anda dört temel seçenek tartışılıyor: Akaryakıtta KDV'nin yüzde 19'dan yüzde 7'ye indirilmesi, Enerji Vergisi'nin düşürülerek yeni bir 'Tankrabatt' uygulanması, düşük gelirlilere doğrudan ödeme yapılması ve benzin ile motorine fiyat tavanı getirilmesi. SPD ayrıca petrol şirketleri için aşırı kâr vergisini gündemde tutuyor.

Merz yönetimi vatandaşların destekleneceğini açıklamasına rağmen hangi yöntemin uygulanacağı henüz kesinleşmedi. CDU/CSU kanadı vergi indirimlerine ağırlık verirken SPD fiyat tavanı ve petrol şirketlerinin ek vergilendirilmesi üzerinde duruyor. Koalisyon içinde anlaşma sağlanması halinde ilk düzenlemelerin 1 Ekim'de devreye girmesi ihtimali bulunuyor.