35 yıllık SPD iktidarı yıkılıyor: Kriz derinleşti

Rheinland-Pfalz eyalet seçiminden sonra gözler Berlin’e çevrildi. Eyalet seçim kurulu tarafından açıklanan geçici resmî sonuca göre CDU yüzde 31,0 oyla sandıktan birinci çıktı. SPD yüzde 25,9’a gerileyerek 35 yıl sonra birinciliği kaybetti. AfD ise yüzde 19,5’e yükselerek üçüncü büyük güç oldu. Yeşiller yüzde 7,9’da kaldı. Sol Parti yüzde 4,4, Serbest Seçmenler yüzde 4,2 oy aldı. FDP ise yüzde 2,1’de kalarak parlamento dışında kaldı. Seçime katılım oranı da yüzde 69,5’e çıkarak 2021’deki yüzde 64,3’ün üzerine çıktı.

Bu tablo, özellikle SPD için yalnızca bir eyalet yenilgisi değil, aynı zamanda federal düzeyde de ağır bir uyarı olarak görülüyor. Parti, eyalette şimdiye kadarki en kötü sonuçlarından birini aldı. CDU oyunu 2021’e göre 3,3 puan artırırken, SPD 9,8 puan kaybetti. AfD’nin artışı ise 11,2 puanı buldu. Bu nedenle Berlin’de bugün yalnızca seçim sonucu değil, partilerin genel yönü ve liderlik kapasitesi de tartışılıyor.

SPD’de yön ve kadro tartışması büyüdü

SPD Eş Genel Başkanları Lars Klingbeil ile Bärbel Bas, seçim sonrası hem izlenen siyasetin hem de yönetim kadrosunun tartışılacağını açıkladı. Parti yönetimi sabah saatlerinden itibaren sonucu ayrıntılı biçimde değerlendirmeye başladı. Seçim akşamında Alexander Schweitzer cephesi, yenilgide partinin ülke genelindeki zayıf görünümünün de etkili olduğunu savunmuştu. Schweitzer ayrıca, CDU’nun başını çekeceği olası bir eyalet hükûmetinde bakanlık üstlenmeyeceğini söyledi.

Bärbel Bas, partinin seçtiği yolun doğru olup olmadığının açık biçimde konuşulması gerektiğini belirtti. Savunma Bakanı Boris Pistorius ise SPD yönetiminin tamamen değişmesine dönük çağrılara mesafeli yaklaştı. Pistorius, şu aşamada ne partide ne de koalisyonda bir personel tartışmasının doğru olmayacağını savundu.

Klingbeil’den dolaylı istifa çıkışı

Tartışmayı büyüten bir başka gelişme de Lars Klingbeil’le ilgili iddia oldu. Table.Media’nın haberine göre Klingbeil, parti başkanlık kurulu bağlantısında dolaylı biçimde istifasını gündeme getirdi. Habere göre Klingbeil, “Sorun bensem bunu açıkça söyleyin” mesajı verdi ve partide hem çizgi hem de kadro başlığında tartışma yürütülmesi gerektiğini söyledi.

Bu çıkış parti içinde farklı yorumlandı. Siyasi gözlemcilerin bir bölümü, bunun gerçek bir geri çekilme işareti değil, tam tersine parti içinden destek toplamak ve kendi konumunu güçlendirmek için yapılmış bir hamle olabileceğini düşünüyor. Bu nedenle Klingbeil’in sözleri, yalnızca bir öz eleştiri değil, aynı zamanda parti içi güç dengesini yoklayan bir adım olarak da görülüyor.

CDU rahat, koalisyon hesabı daraldı

CDU cephesinde ise tablo daha rahat. Gordon Schnieder liderliğindeki parti, anketlerdeki üstünlüğünü sandığa taşımayı başardı. Meclisteki doğrudan milletvekillikleri de CDU ile SPD arasında paylaşıldı. Yalnız Kaiserslautern I seçim çevresinde AfD’nin ikinci oyda birinci olması ayrıca dikkat çekti.

AfD ile bütün partiler iş birliğini reddettiği için koalisyon seçenekleri de büyük ölçüde daralmış durumda. Bu nedenle Rheinland-Pfalz’ta en güçlü ihtimal, federal düzeydeki tabloya benzer biçimde CDU ile SPD’nin kuracağı siyah-kırmızı koalisyon olarak görülüyor. Şu anki sonuçlar, Gordon Schnieder’i yeni hükûmetin doğal lideri konumuna taşıyor.

Diğer partiler de baskı altında

Yeşiller, oy kaybetse de 2021’e yakın bir seviyede kaldı. Sol Parti ve Serbest Seçmenler meclis dışında kaldı. FDP’nin yüzde 2,1’e düşerek parlamentodan silinmesi ise seçim gecesinin en ağır sonuçlarından biri oldu.

AfD’nin eyalet meclis grubu başkanı ve başbakan adayı Jan Bollinger, partinin artık çok daha güçlü bir muhalefet yapacağını söyledi. Bollinger, yeni dönemde mecliste soruşturma komisyonları kurulması için de girişimde bulunabileceklerini belirtti. Rheinland-Pfalz’taki kesinleşmeye yaklaşan tablo, Berlin’de yalnızca bir eyalet seçiminin değil, Almanya’daki genel siyasi dengenin de yeniden tartışıldığını gösteriyor. En büyük baskı ise açık biçimde SPD’nin üzerinde bulunuyor.