Sürücü sınavlarında kopya vakaları hızla arttı

İngiltere, İskoçya ve Galler’de sürücü adaylarının girdiği teori ve direksiyon sınavlarında kopya girişimleri dikkat çekici biçimde arttı. Sürüş ve Araç Standartları Ajansı verilerine göre, kopya vakaları bir önceki yıla kıyasla yüzde 47 yükseldi.

Eylül 2025’e kadar olan 12 aylık dönemde toplam 2 bin 844 kopya girişimi tespit edildi. Bunların 1.113’ünde, gizli cep telefonlarıyla bağlantılı bluetooth kulaklık gibi teknolojik yöntemlerin kullanıldığı belirlendi.

Sahte adaylar öne çıkıyor

Verilere göre 1.084 kişi, başkası yerine teori sınavına girmeye çalıştı. Direksiyon sınavlarında ise 647 olayda adayların yerine başka kişilerin sınava girdiği tespit edildi. Bu vakalar sonucunda yaklaşık 100 kişi hakkında yargı süreci başlatıldı.

Uzmanlardan güvenlik uyarısı

Aston Üniversitesi bünyesindeki Dolandırıcılık Araştırma Grubu’nun başkanı Dr. Rasha Kassem, kopyayla ehliyet almanın ağır sonuçlar doğurabileceğini söyledi. Kassem, bunun daha fazla trafik kazası, yaralanma ve ölüme yol açabileceğini belirterek, durumu açık bir dolandırıcılık suçu olarak tanımladı.

Ağır cezalar uygulanıyor

Kopya girişiminde bulunanlar ya da başkası yerine sınava girenler; ehliyetten men, para cezası, kamu hizmeti ya da hapis cezasıyla karşı karşıya kalabiliyor. Son bir yılda bu suçlardan 96 kişi hakkında dava açıldı.

Basına yansıyan örnekler arasında, teori sınavına 12 kez başkası yerine giren ve Haziran 2025’te sekiz ay hapis cezası alan Qounain Khan da yer aldı. Mahkemede, bu tür sahte adaylara sınav başına 2 bin sterline kadar ödeme yapıldığı aktarıldı.

Bekleme süreleri tartışmayı büyüttü

Kopya vakalarındaki artış, sürücü adaylarının sınav randevuları için aylarca beklemek zorunda kaldığı bir döneme denk geldi. DVSA, kopya ile bekleme süreleri arasında doğrudan bir bağ olduğuna dair kanıt bulunmadığını savunuyor.

Ancak Sürücü Eğitmenleri Birliği Başkanı Carly Brookfield, BBC’ye yaptığı açıklamada, yoğun talep ve sınırlı kontenjan ortamında kopya riskinin arttığını söyledi.

Sorun 2027’ye kadar sürebilir

Aralık ayında Ulusal Denetim Ofisi, sürücü sınavlarındaki birikmiş talebin Kasım 2027’den önce eritilemeyeceği uyarısında bulundu. Raporda, sınav görevlisi eksikliği ve bot yazılımlarla randevu toplayan üçüncü taraf siteler temel nedenler arasında gösterildi.

Ulaştırma Bakanlığı ise sorunu azaltmak için askerî sınav görevlilerinin devreye sokulacağını ve sınav işlemlerinin yalnızca resmî sistem üzerinden yapılacağını açıkladı.

DVSA yetkilileri, kopyayla mücadele kapasitesinin artırıldığını vurguluyor. Kurumdan yapılan açıklamada, “Sürücü belgesi almak isteyen herkesin gerekli bilgi ve beceriye sahip olduğunu göstermesi şart. Kopya girişimleri tüm yol kullanıcılarını riske atıyor” denildi.