Starmer’in yarın istifa etmesi bekleniyor

İngiltere’de Başbakan Keir Starmer üzerindeki baskı kritik aşamaya geldi. The Guardian’da yer alan bilgilere göre Starmer’ın pazartesi günü (yarın) başbakanlıktan ayrılacağını açıklaması bekleniyor. İşçi Partisi milletvekillerinin önemli bölümü, parti liderliğinin Andy Burnham’a geçmesini istiyor.

Hükûmet adına pazar günü konuşan İş Dünyası Bakanı Peter Kyle, Starmer’ın planlarına ilişkin net açıklama yapmadı. Ancak başbakanın siyasi gerçeklerin farkında olduğunu ve ülkenin çıkarına göre hareket edeceğini söyledi.

Kyle: Başbakan üzerindeki baskı açık

Peter Kyle, BBC’de Laura Kuenssberg’in programında yaptığı açıklamada, Starmer’ın liderliğine yönelik ciddi bir baskı olduğunu kabul etti.

Kyle, “Buraya çıkıp başbakanı lider olarak zorlayan hiçbir süreç ya da güç yokmuş gibi davranmak istemem. Böyle bir durumun olduğu açık” dedi.

Downing Street ise pazar günü Starmer’ın cuma günü yaptığı açıklamaları hatırlattı. Starmer, o açıklamada liderliğine yönelik herhangi bir meydan okumayla mücadele edeceğini söylemişti.

Burnham dönüş yaptı, dengeler değişti

Starmer ve ekibi, Makerfield ara seçimi öncesinde haftalar boyunca olası bir liderlik yarışına karşı direneceklerini savunmuştu.

Ancak Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham’ın ara seçimde Westminster’a dönmesi, İşçi Partisi içindeki hesapları değiştirdi.

Burnham, Reform UK adayına karşı açık farkla kazandı. Oyların yüzde 50’den fazlasını aldı ve 9 bini aşan bir çoğunluk elde etti.

Bu sonuçtan sonra Burnham’ın ekibi, yaklaşık 200 İşçi Partisi milletvekilinin desteğine sahip olduklarını düşünmeye başladı. Bu sayı, partinin Meclis grubunun yaklaşık yarısına denk geliyor.

Yarışsız devir beklentisi artıyor

Burnham cephesinde, Starmer’ın kısa bir ayrılık takvimi açıklaması ve liderliğin yarış yapılmadan kendisine devredilmesi ihtimali güçleniyor.

Cuma günü, daha önce Starmer’a sadık görülen bazı bakanların da başbakana hafta sonuna kadar karar vermesi gerektiğini söylediği aktarıldı.

Aksi hâlde salı günü yapılacak kabine toplantısında Starmer’a karşı açık bir müdahalenin gündeme gelebileceği belirtiliyor.

Streeting de yarışmak istiyor

Liderlik denkleminde yalnızca Burnham yok. Geçen ay Sağlık Bakanlığı görevinden istifa eden Wes Streeting de başbakanlık için yarışmak istediğini açıkladı.

İşçi Partisi kurallarına göre liderliğe aday olmak isteyen bir milletvekilinin, parlamento grubunun en az yüzde 20’sinin desteğini alması gerekiyor. Bu da 81 milletvekiline karşılık geliyor.

Streeting yeterli desteğe sahip olduğunu savunuyor. Ancak Starmer ve Burnham’a yakın isimler buna şüpheyle bakıyor.

Kararsız milletvekillerinin kazanma ihtimali daha yüksek görülen Burnham’ın arkasında toplanması hâlinde Streeting’in adaylığı zayıflayabilir.

Kyle’dan uyarı: Lider değişimi her şeyi çözmez

Peter Kyle, liderlik yarışının mümkün olan durumlarda daha iyi olduğunu söyledi. Ancak bunun parti otoritesini ve hükûmetin işleyişini koruma ihtiyacıyla dengelenmesi gerektiğini belirtti.

Kyle, İşçi Partisi’nin Muhafazakâr Parti’nin son yıllardaki krizlerinden ders çıkarması gerektiğini söyledi.

Ona göre olası bir lider değişimi, ülkeyi ve hükûmetin çalışmalarını zora sokmadan, düzenli ve işlevsel biçimde yapılmalı.

Kyle ayrıca lider değişiminin tek başına bütün sorunları çözmeyeceği uyarısında bulundu. Muhafazakârların her krizde tepedeki ismi değiştirmenin çözüm olacağını düşündüğünü, ancak bunun açıkça işe yaramadığını söyledi.

Starmer iki yılda büyük çoğunluktan krize geldi

Starmer’ın ayrılması hâlinde İngiltere 10 yıl içinde 7’nci başbakanına doğru ilerlemiş olacak.

Bu tablo, Starmer’ın İşçi Partisi’ni büyük bir seçim zaferine taşımasından yalnızca iki yıl sonra ortaya çıktı. O seçimde İşçi Partisi 174 sandalyelik güçlü bir çoğunluk elde etmişti.

Ancak Starmer’ın başbakanlığı, son dönemde tartışmalar ve geri adımlarla yıprandı. Yaşlılara yönelik kış yakıt yardımları konusundaki kararlar ve Peter Mandelson’ın Washington Büyükelçiliği’ne atanması bunlar arasında gösteriliyor.

Anketlerde Reform UK baskısı

İşçi Partisi anketlerde ciddi kayıp yaşıyor. Starmer’ın kişisel popülaritesi de düşük seyrediyor.

Reform UK, 300’den fazla ulusal ankette üst üste önde göründü. Bu tablo, İşçi Partisi milletvekilleri arasında kaygıyı artırdı.

Partide birçok isim, lider değişimi yapılmazsa Nigel Farage’ın bir sonraki seçimi kazanabileceğini düşünüyor.

Starmer’ın pazartesi günü nasıl bir takvim açıklayacağı, hem İşçi Partisi’nin geleceğini hem de İngiltere siyasetinin yönünü belirleyecek.