Starmer için koltuk krizi büyüyor

Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, İşçi Partisi içindeki en ağır siyasi krizlerinden biriyle karşı karşıya. Yerel seçimlerde alınan kötü sonuçların ardından parti içinde liderlik tartışması hız kazandı.

Yaklaşık 40 İşçi Partisi milletvekilinin Starmer’dan görevi bırakacağı tarihi açıklamasını istediği belirtiliyor. Parti içinde Wes Streeting, Angela Rayner ve bazı kabine üyelerinin olası liderlik yarışı için pozisyon almaya başladığı konuşuluyor.

Seçim yenilgisi krizi derinleştirdi

İşçi Partisi, son yerel seçimlerde Reform UK ve Yeşiller karşısında ciddi oy kaybı yaşadı. Sonuçlar, Starmer’ın 2024’teki büyük genel seçim zaferinden sonra kurduğu siyasi üstünlüğün hızla aşındığını gösterdi.

Partideki birçok milletvekili, Başbakan’ın hem sağdan Reform UK’ye hem de soldan Yeşiller’e kayan seçmeni geri kazanmakta yetersiz kaldığını düşünüyor.

Starmer ise bugün yapacağı konuşmayla görevini korumaya çalışacak. Başbakan’ın büyüme, enerji, savunma ve Avrupa başlıklarında daha cesur adımlar sözü vermesi bekleniyor.

Streeting beklemede, Rayner hazır

Sağlık Bakanı Wes Streeting’e yakın bir isim, Streeting’in doğrudan Starmer’a meydan okumayacağını ancak ‘her şey dağılırsa’ hazırlıklı olduğunu söyledi.

Streeting’in aynı mesajı Başbakanlık’a da ilettiği belirtiliyor. Ancak müttefiklerinden bazıları, Starmer’ın konuşmasının ardından liderlik yarışının başlatılması gerektiğini savunuyor.

Eski Başbakan Yardımcısı Angela Rayner da partiye değişim çağrısı yaptı. Rayner, Starmer’ın ‘anın gereğini yerine getirmesi’ gerektiğini söyledi. Destekçileri, Rayner’ın adaylık konusunda kesin karar vermediğini ancak liderlik yarışına hazır olduğunu belirtiyor.

Burnham hesapları karıştı

Partideki baskının önemli bölümü, Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham’a yakın milletvekillerinden geliyor. Bu grup, Starmer’ın çekilmesi hâlinde Burnham’ın liderlik için en güçlü aday olabileceğini düşünüyor.

Ancak Burnham’ın aday olabilmesi için önce parlamentoya dönmesi gerekiyor. Bu da hızlı bir liderlik yarışında onu dezavantajlı hâle getiriyor.

İşçi Partili Catherine West’in, Starmer çekilmezse sembolik bir adaylıkla liderlik yarışını tetiklemek için imza toplamaya çalıştığı belirtiliyor. West’in 80 milletvekilinin desteğini bulması hâlinde yarış başlayabilir. Ancak Burnham’a yakın bazı isimler bu girişimin Streeting’e yarayabileceğinden kaygılı.

Hükûmetten Starmer’a destek mesajı

İş Dünyası Bakanı Peter Kyle, Sky News’e yaptığı açıklamada Starmer’ın Reform UK’ye kaptırılan bölgeleri geri kazanmasının mümkün olduğunu söyledi. Ancak bunun kolay olmayacağını kabul etti.

Kyle, Başbakan’ın konuşmasında daha net bir yön ve daha cesur bir siyasi çizgi ortaya koyması gerektiğini belirtti. Seçim sonuçlarının ardından fırsat penceresinin daraldığını söyledi.

Kyle ayrıca Burnham’ın parlamentoya dönmesine sıcak bakmadığını ifade etti. Burnham’ın belediye başkanlığı görev süresini tamamlayacağına söz verdiğini hatırlattı.

Avrupa vurgusuyla çıkış arayışı

Starmer’ın bugünkü konuşmasında hükûmetini “Britanya’yı Avrupa’nın kalbine yeniden yerleştiren” bir çizgiyle tanımlaması bekleniyor.

Başbakan’ın, sıradan zamanlardan geçilmediğini ve kademeli değişimin artık yeterli olmadığını söyleyeceği belirtiliyor. Ekonomi, ticaret, savunma ve enerji başlıklarında Avrupa ile ilişkilerin güçlendirilmesi öne çıkarılacak.

Eğitim Bakanı Bridget Phillipson ise BBC’ye yaptığı açıklamada Starmer’ın görevden alınmasının yanlış olacağını savundu. Phillipson, seçmenin İşçi Partisi’ne ‘sert bir tokat’ attığını ve insanların büyük hayal kırıklığı yaşadığını kabul etti.

Kabinede sabır azalıyor

Parti içinde Starmer’ın otoritesini yeniden kurabileceğine inananların sayısı azalıyor. Bir kabine kaynağı, Starmer’a karşı hâlâ belli bir sadakat olduğunu ancak kabinede sabrın tükendiğini söyledi.

Starmer ise Observer’a verdiği röportajda iki dönem, yani 10 yıl başbakanlık yapmak istediğini belirtti. Ayrıca eski Başbakan Gordon Brown’ı mali konularda danışman, eski İşçi Partisi Başkan Yardımcısı Harriet Harman’ı ise kadınlar ve kız çocukları konusunda danışman olarak görevlendirdi.

Ancak bazı milletvekilleri, bu hamlelerin krizi durdurmaya yetmeyeceğini düşünüyor.

Partide yeni ekonomi arayışı

İşçi Partisi içinde hükûmetin gelecekteki yönü üzerine daha büyük bir tartışma hazırlığı da var. Labour Growth Group, ‘yeni bir ekonomik uzlaşma’ başlıklı planını Başbakanlık’a ve partiye sunmaya hazırlanıyor.

Planlar arasında sermaye kazancı vergisinin artırılması ve bu gelirle ulusal sigorta kesintisinde 2 puanlık indirim yapılması gibi öneriler yer alıyor.

Bir hükûmet bakanı, İşçi Partisi’nin 2029’da hâlâ kazanabileceğini ancak bunun için çalışan insanlara verilen sözlerin acil ve radikal adımlara dönüşmesi gerektiğini söyledi.

Rayner’dan sert uyarı

Angela Rayner da seçim sonuçlarının ardından ilk kapsamlı çıkışını yaparak ekonomik yenilenme önerilerini açıkladı.

Rayner, “Yaptığımız şey işe yaramıyor ve değişmesi gerekiyor. Bu son şansımız olabilir” dedi. İşçi Partisi’nin ‘varlıklıların partisi’ hâline gelme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu savundu.

Rayner ayrıca Peter Mandelson skandalının, partide ‘toksik bir kayırmacılık kültürünü’ ortaya çıkardığını söyledi. Andy Burnham’ın parlamentoya dönüşünün engellenmesini de yanlış bulduğunu belirtti.

Sol kanatta Miliband arayışı

Partinin sol kanadında bazı isimler, Ed Miliband’ın alternatif lider adayı olması gerektiğini savunuyor. Bu çevreler, Rayner’ın ülke genelinde yeterli desteğe sahip olmadığını ve vergi işleriyle ilgili HMRC incelemesinin henüz sonuçlanmadığını düşünüyor.

İşçi Partisi’nde önümüzdeki 24 saat, yalnızca Starmer’ın liderliği için değil, hükûmetin gelecekteki siyasi yönü için de kritik görülüyor.