Roma dönemine ait dev sanayi merkezi izleri bulundu

İngiltere’nin kuzeyinde, Sunderland kentindeki Offerton bölgesinde yürütülen kazılar, Roma dönemine ait şimdiye kadar bilinmeyen büyük bir sanayi merkezini gün yüzüne çıkardı. River Wear kıyısında yapılan çalışmalarda 800’den fazla bileme taşı bulundu. Araştırmacılar, nehir yatağında gömülü hâlde yüzlerce, hatta binlerce taş daha olabileceğini düşünüyor.

Bileme taşları Roma döneminde silahların ve kesici aletlerin keskinleştirilmesinde kullanılıyordu. Roma İmparatorluğu’nda neredeyse her askerin bu taşlara ihtiyaç duyduğu biliniyor.

Kuzey Avrupa için rekor

Kazı ekibinin başındaki Gary Bankhead, Britanya genelinde bugüne kadar yaklaşık 250 bileme taşı bulunduğunu belirterek, aynı alanda 800’den fazla taşın ortaya çıkarılmasını “olağanüstü” olarak nitelendirdi. Bu buluntu, kuzeybatı Avrupa’daki en büyük bileme taşı keşfi olarak değerlendiriliyor.

Araştırmacılara göre Offerton, nehrin kuzey yakasından çıkarılan kum taşlarının güney yakaya taşınarak bileme taşına dönüştürüldüğü bir üretim merkeziydi. Üretilen taşlar nehir ve deniz yoluyla Britanya’nın diğer bölgelerine ve Avrupa kıtasına gönderiliyordu.

Ticaretin kanıtları ortaya çıktı

Kazı alanında bulunan 11 taş çapa, bölgenin yoğun bir ticaret hattı üzerinde olduğunu gösteriyor. Bu sayı, kuzey Avrupa’daki nehir kazılarında şimdiye kadar bulunan en yüksek çapa sayısı olarak kayda geçti.

Bulunan bileme taşlarının tamamının kırık olması da dikkat çekti. Uzmanlara göre sağlam taşlar başka merkezlere gönderilirken, üretim sırasında kırılan ve işe yaramayan parçalar bölgede bırakıldı.

Sunderland ilk kez Roma döneminde öne çıkıyor

Bankhead, keşfin Sunderland’i ilk kez Roma dönemi haritasında net biçimde görünür kıldığını söyledi. Kent, Hadrianus Duvarı’na görece yakın olmasına rağmen bugüne kadar bölgede neredeyse hiç Roma buluntusu bulunmamıştı.

Tüm veriler, Offerton’un Britanya’da bileme taşı üretimi için taşın bilinçli biçimde çıkarıldığı ilk Roma yerleşimlerinden biri olabileceğine işaret ediyor.

Gönüllülerle gelen büyük keşif

Kazılar, Vedra Hylton topluluk derneğine bağlı gönüllülerin öncülüğünde, Durham Üniversitesi’nden araştırmacı ve öğrencilerin desteğiyle yürütüldü. Uzmanlar, bu keşfin Roma Britanyası’na dair bilinenleri yeniden değerlendirmeye açabileceğini belirtiyor.

Sunderland Belediye Başkanı Michael Mordey ise bulguların kentin sanayi geçmişine yeni bir halka eklediğini vurgulayarak, “Bu çalışma, Sunderland’in Roma İmparatorluğu’ndaki rolüne tamamen yeni bir ışık tutuyor,” dedi.