Park cezalarına yeni düzenleme: Sürücülere 15 dakika ek süre

İngiltere'de milyonlarca sürücüyü ilgilendiren otopark cezalarında önemli değişiklikler yapılacak. Başbakan Andy Burnham, özel otopark işletmelerinin uyguladığı yüksek cezaları ve haksız ücretlendirmeleri önlemek amacıyla yeni bir düzenleme hazırladı. Buna göre sürücülere park edip etmeyeceklerine karar vermeleri için 5 dakika, park süreleri bittikten sonra otoparktan ayrılmaları için de 10 dakika ek süre tanınacak.

The Guardian'ın haberine göre yeni kurallar İngiltere, İskoçya ve Galler'deki özel otoparklarda geçerli olacak. Hükûmet, özellikle küçük hatalar nedeniyle yüksek para cezaları ödemek zorunda kalan sürücülerin korunmasını hedefliyor.

Park süresi bitse bile 10 dakika ceza kesilmeyecek

Yeni düzenlemenin en önemli maddelerinden biri, sürücülere tanınacak ek süreler.

Özel otoparka giren bir sürücü, aracını park edip etmeyeceğine karar vermek için en az 5 dakikaya sahip olacak. Bu süre içinde park etmekten vazgeçerek otoparktan ayrılması durumunda ceza uygulanmayacak.

Ayrıca park süresi sona erdiğinde sürücülere otoparktan çıkmaları için 10 dakika daha tanınacak.

Örneğin park süresi saat 15.00'te sona eren bir sürücü, 15.10'a kadar otoparktan ayrılabilecek. Bu ek süre nedeniyle ceza kesilemeyecek.

Hükûmet, yeni uygulamayla özellikle otoparktan çıkış sırasında yaşanan kısa gecikmelerin yüksek maliyetlere dönüşmesini önlemeyi amaçlıyor.

Plakayı yanlış yazana en fazla 20 sterlin ceza

Yeni düzenleme, bilet alırken yapılan küçük hatalar için de önemli değişiklikler getiriyor.

Örneğin sürücünün aracının plakasını yanlış girmesi, park iznini göstermeyi unutması veya ödeme makinesinde gerekli onayı vermemesi durumunda ceza tutarı yeniden değerlendirilecek.

Bu tür küçük hatalarda, sürücünün itiraz etmesi üzerine uygulanabilecek ceza en fazla 20 sterlin olacak.

Böylece yalnızca plakasındaki bir rakamı yanlış yazan sürücünün çok daha yüksek bir para cezasıyla karşılaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Ancak 20 sterlinlik sınır bütün park ihlalleri için geçerli olmayacak. Düzenleme, belirli küçük hatalar nedeniyle kesilen cezalara yapılan itirazları kapsayacak.

Araç arızasında ve sağlık sorunlarında ceza iptal edilecek

Yeni kurallara göre sürücülerin kontrolü dışında gelişen bazı durumlarda park cezaları iptal edilebilecek.

Örneğin otoparkta aracın arızalanması, sürücünün acil bir sağlık sorunu yaşaması veya ödeme makinesinin bozuk olması nedeniyle park ücretinin ödenememesi durumlarında itiraz hakkı güçlendirilecek.

Yol tarifi almak için kısa süreliğine duran kişilere kesilen cezalar da haklı bir itirazın ardından iptal edilebilecek.

Ancak sürücülerin bu durumları gerektiğinde kanıtlaması gerekecek.

Yılda 16,9 milyon park cezası kesiliyor

İngiltere'de özel otopark işletmelerinin uyguladığı cezalar son yıllarda ciddi biçimde arttı.

Otomobil hizmetleri kuruluşu RAC'ın verilerine göre 2025-2026 döneminde özel otopark işletmeleri tarafından 16,9 milyon ceza bildirimi düzenlendi.

Bu rakam, önceki yıla göre yüzde 17'lik artış anlamına geliyor ve bugüne kadar kaydedilen en yüksek seviyeye karşılık geliyor.

Özel otopark işletmelerinin uygulamaları uzun süredir tüketici örgütlerinin tepkisini çekiyor. Özellikle birkaç dakikalık gecikmeler ve ödeme makinelerinde yapılan küçük hatalar nedeniyle yüksek tutarlı cezalar kesilmesi eleştiriliyor.

100 sterlinlik üst sınır değişmedi

Hükûmetin hazırladığı düzenleme, sürücülere yeni haklar tanısa da tüketici örgütlerinin bütün taleplerini karşılamıyor.

Mevcut sistemde özel otopark işletmelerinin uygulayabildiği standart en yüksek ceza tutarı 100 sterlin. Yeni düzenlemede bu sınır korunacak.

İngiliz tüketici hakları kuruluşu Which?, cezaların üst sınırının 50 sterline indirilmesini talep etmişti.

Kuruluş, hükûmetin bu öneriyi kabul etmemesini eleştirdi.

Which? ayrıca sürücülerin itirazlarını değerlendirecek, otopark sektöründen tamamen bağımsız ortak bir itiraz mekanizması oluşturulmamasını da önemli bir eksiklik olarak değerlendirdi.

Hükûmet yeni bir bağımsız denetim kurulu oluşturmayı planlıyor. Ancak bu kurul, tüketici örgütünün talep ettiği bağımsız itiraz merciinin yerini tutmayacak.

Cezalara eklenen 70 sterlinlik ücret de tartışılıyor

Tüketici kuruluşlarının eleştirdiği bir başka uygulama ise ödenmeyen park cezalarına eklenen borç tahsilat ücretleri.

Mevcut sistemde sürücü, park cezasını zamanında ödemezse borcun tahsil edilmesi amacıyla 70 sterline kadar ek ücret talep edilebiliyor.

Böylece başlangıçta 100 sterlin olan bir ödeme talebi, ek masraflarla 170 sterline kadar çıkabiliyor.

Which?, bu ücretlerin çoğu zaman sürücülerin bilgisi dışında eklendiğini ve zaten yüksek olan cezaları daha da ağırlaştırdığını belirtiyor.

Hükûmet ise 2027 yılında bu konuda yeni bir değerlendirme süreci başlatmayı planlıyor. Ek ücretlerin azaltılması veya tamamen kaldırılması seçenekleri ele alınacak.

Kurallara uymayan şirketlere yaptırım uygulanacak

Yeni düzenlemeyle özel otopark işletmelerinin faaliyetleri de daha sıkı denetlenecek.

Kurallara uymayan şirketler, İngiltere Sürücü ve Araç Ruhsatlandırma Kurumu'nun (DVLA) araç sahiplerine ilişkin kayıtlarına erişim hakkını kaybedebilecek.

Bu durumda şirketlerin ceza yazdıkları araçların kayıtlı sahiplerini tespit ederek ödeme talep etmesi çok daha zor hâle gelecek.

Ayrıca işletmeler, kestikleri cezalar ve sürücülerden gelen itirazlarla ilgili daha fazla bilgiyi yetkililere bildirmek zorunda olacak.

Başbakan: Küçük hatalar büyük cezalara dönüşmemeli

Başbakan Andy Burnham, yeni düzenlemenin vatandaşların günlük hayatındaki gereksiz mali yükleri azaltmayı hedeflediğini söyledi.

Burnham, aracına birkaç dakika geç dönen veya plakasının bir rakamını yanlış yazan sürücülerin ağır para cezalarıyla karşılaşmaması gerektiğini vurguladı.

Başbakan, bu tür cezaların vatandaşları haksızlığa uğramış hissettirdiğini belirterek daha açık kurallar, daha uzun ek süreler ve gerçek hatalar için daha düşük cezalar getireceklerini söyledi.

Yeni kurallar ne zaman yürürlüğe girecek?

Özel otoparklara yönelik yeni uygulama kuralları bugün Parlamento'ya sunulacak.

Ancak düzenlemenin ne zaman yürürlüğe gireceği henüz kesinleşmedi. Hükûmet, parlamentodaki inceleme sürecinin ardından yeni kuralları mümkün olan en kısa sürede uygulamaya koymak istiyor.

İngiltere'de 2019 yılında benzer bir reform için yasa çıkarılmış, 2022 yılında da yeni uygulama kuralları hazırlanmıştı. Ancak bazı özel otopark şirketlerinin hukuki itirazları nedeniyle düzenleme altı ay geçmeden geri çekilmişti.

Hükûmetin yeni girişimiyle yıllardır tartışılan park cezaları sorununa yeniden çözüm aranıyor. Düzenleme yürürlüğe girdiğinde İngiltere, İskoçya ve Galler'deki milyonlarca sürücü için daha güçlü tüketici hakları sağlanması hedefleniyor.