NHS’te özel şirketlere rekor tarama faturası

İngiltere’de kamu sağlık sistemi NHS, hastane taramalarının yorumlanması için özel şirketlere rekor düzeyde ödeme yaptı. Royal College of Radiologists’in yıllık iş gücü sayımına göre, BT ve MR görüntülerinin analiz edilmesi için geçen yıl özel firmalara 241 milyon sterlin aktarıldı.

Radyoloji uzmanları, bu harcamanın hastanelerdeki yoğunluk ve personel eksikliğinden kaynaklandığını belirtiyor. Uzmanlara göre NHS, yeterli sayıda radyoloji hekimi yetiştirilmediği için özel şirketlere giderek daha fazla bağımlı hâle geliyor.

Harcamalar 5 yılda ikiye katlandı

BT ve MR taramaları, kanser gibi hastalıkların teşhisinde ve tedavi sürecinin izlenmesinde kritik rol oynuyor. Bu nedenle görüntülerin hızlı yorumlanması gerekiyor. Ancak birçok hastane, kendi kapasitesi yetmediği için bu işi NHS dışındaki şirketlere yaptırıyor.

Özel şirketlere yapılan ödeme 2021’de 120 milyon sterlindi. Geçen yıl bu rakam 241 milyon sterline çıktı. Böylece harcama 5 yılda ikiye katlandı. 2018’de 81 milyon sterlin olan tutar ise yaklaşık üç katına ulaştı.

2025’teki 241 milyon sterlinlik fatura, bir önceki yılın 216 milyon sterlinlik giderinden 25 milyon sterlin daha yüksek oldu. Bu da yüzde 12’lik artış anlamına geliyor.

‘Maliyet kontrolden çıkıyor’

Royal College of Radiologists, özel şirketlere yapılan harcamaların hızla büyüdüğünü belirtti. Kuruma göre NHS genelindeki radyoloji uzmanı açığı, hastanelerin tüm taramaları kendi içinde okuyamamasına yol açıyor.

RCR Başkanı Dr. Stephen Harden, “Radyolojide dış kaynak kullanımına artan bağımlılık sürdürülebilir değil ve bunun maliyeti kontrolden çıkıyor” dedi.

Harden, kısa vadede özel şirketlerin tanı bekleme listelerini azaltmaya yardımcı olabileceğini söyledi. Ancak bunun personel eksikliğine kalıcı çözüm olamayacağını vurguladı. Harden’a göre klinik radyoloji uzmanları birçok tanının konulmasında temel rol oynuyor, ancak tarama talebi mevcut kapasiteyi aşıyor.

Kalite kaygısı da var

RCR, özel şirketlerin hazırladığı raporların kalitesi konusunda da endişe dile getirdi. Bazı raporların yetersiz olduğu ve NHS radyoloji uzmanlarının bu taramaları yeniden incelemek zorunda kaldığı belirtildi.

NHS radyoloji bölümü yöneticilerinin yüzde 86’sı, özelleştirmenin daha düşük kaliteli raporlara yol açabileceği konusunda ciddi kaygı taşıdığını söyledi. Yüzde 90’ı ise dışarıdan alınan raporların NHS radyoloji uzmanları tarafından yeniden kontrol edilmesi gerektiğini belirtti.

11 adaydan yalnızca biri eğitim alabiliyor

Harden, bakanlara ve NHS yöneticilerine radyoloji alanında daha fazla eğitim kadrosu açma çağrısı yaptı. Şu anda her bir radyoloji eğitim pozisyonu için 11 aday bulunuyor.

Harden, bu çağrının görmezden gelinmesinin kısa vadeli bir yaklaşım olacağını belirtti. Ona göre dış kaynak kullanımına yüksek harcama yapılması, NHS kaynaklarının en iyi kullanımı olmadığı gibi hastaların yararına da değil.

‘NHS özel şirketlere kalıcı bağımlı olabilir’

Centre for Health and the Public Interest adlı düşünce kuruluşu da özel şirketlere bağımlılığın kalıcı hâle gelebileceği uyarısında bulundu.

Kuruluşun direktörü David Rowland, NHS taramalarını okumak için özel uzaktan radyoloji şirketlerinin kullanımının hızla arttığını söyledi. Rowland, “Geçmiş deneyim, hükûmetin bu rolleri özel sektöre devrettiğinde bunların özel sektörde kaldığını gösteriyor” dedi.

Rowland’a göre bu durum, hem NHS hastanelerinin gelir kaybetmesine hem de yeni kuşak NHS personelinin yetiştirilmesi için fırsatların azalmasına yol açıyor.

Hükûmetten 10 yıllık iş gücü planı açıklaması

Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı, radyoloji hizmetlerinin artan baskı altında olduğunu kabul etti. Bakanlık, son yıllarda tanısal görüntüleme talebinin ciddi biçimde yükseldiğini bildirdi.

Bir bakanlık sözcüsü, NHS’nin yalnızca geçen yıl 30 milyon tanı testi yaptığını söyledi. Sözcü, önceki 12 aya kıyasla 95 bin daha fazla hastaya 28 gün içinde kanser tanısı konduğunu ya da kanser olmadığı bilgisinin verildiğini belirtti.

Bakanlık, İngiltere’de sağlık hizmetlerini dönüştürmek için 10 yıllık iş gücü planı yayımlanacağını açıkladı. Planın, hastaların ihtiyaç duyduğu anda doğru yerde, doğru becerilere sahip yeterli personelin bulunmasını hedeflediği bildirildi.