MI5'ten üniversitelere Çin casusluğu uyarısı: 100'den fazla akademisyen bağlantılı

Britanya iç istihbarat servisi MI5, üniversitelere yönelik sıra dışı bir 'casusluk uyarısı' yayımladı. Uyarının merkezinde Çin Genel Teknoloji Araştırma Enstitüsü (CGTRI) bulunuyor.

ITV News'un haberine göre MI5, akademik araştırma kurumu görüntüsü veren CGTRI'nin asıl amacının Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı'nın (MSS) teknik casusluk kapasitesini geliştirecek araştırmaları finanse etmek olduğunu öne sürüyor.

MI5'in açıklamasına göre Britanya bağlantılı 100'den fazla akademisyen, CGTRI üzerinden finanse edilen araştırma projelerine katkıda bulundu.

Yapay zekâ ve siber güvenlik araştırmaları mercek altında

Söz konusu çalışmalar arasında yapay zekâ ve siber güvenlik alanındaki projeler de bulunuyor. MI5, bu araştırmaların Çin istihbaratının teknik kapasitesine doğrudan katkı sağladığını savunuyor.

Ancak istihbarat servisi, projelerde görev alan bazı akademisyenlerin finansmanın nihai kaynağından haberdar olmayabileceğini de özellikle belirtiyor.

Britanyalı araştırmacılardan bundan sonra Çin'deki kurumlarla yapılacak ortak çalışmalarda paranın gerçek kaynağını daha ayrıntılı araştırmaları istendi.

Üniversitelere 'iş birliğini gözden geçirin' çağrısı

MI5, Britanya'daki üniversitelere CGTRI ile devam eden veya planlanan bütün çalışmalarını derhal gözden geçirmeleri çağrısında bulundu.

Amaç, MI5'in ifadesiyle Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı'nın Britanya'daki üniversite ve araştırma kurumlarının bilgi birikiminden daha fazla yararlanmasını engellemek.

Britanya Güvenlik Bakanı Dan Jarvis de ülkedeki bütün üniversite rektörlerine mektup gönderdi. Jarvis, CGTRI bağlantılı projelerden çıkmak isteyen akademisyenlere destek verilmesini istedi.

Akademisyenlere yasal uyarı da yapıldı

MI5, üniversiteleri ve araştırmacıları 2023 tarihli Ulusal Güvenlik Yasası konusunda da uyardı.

Kurum, yayımlanan uyarının ardından CGTRI tarafından nihai olarak finanse edildiği bilinen projelerde çalışmaya devam edecek kişi ve kuruluşların bağımsız hukuki görüş almasını tavsiye etti.

ITV News'a göre MI5'in tek başına yayımladığı bu tür bir casusluk uyarısı oldukça sıra dışı. Uyarı, Britanya yönetiminin Çin kaynaklı istihbarat faaliyetlerine ilişkin kamuoyuna yaptığı son açıklamaların devamı niteliğinde.

Çin daha önce iddiaları reddetmişti

Britanya'nın da yer aldığı 'Five Eyes' istihbarat ittifakı haziran ayında Çin askeri istihbaratının profesyonel ağlarda sahte işe alım uzmanları ve danışmanlar aracılığıyla hassas bilgilere ulaşmaya çalıştığını ileri sürmüştü.

Çin'in Londra Büyükelçiliği o dönemde bu suçlamaları "tamamen uydurma" ve "kötü niyetli iftira" olarak nitelendirerek reddetmişti.

MI5'in CGTRI hakkındaki son açıklamasında ise Britanya yönetimi, akademik iş birliklerinin ulusal güvenlik açısından daha sıkı denetlenmesi gerektiğini savunuyor.