Londra’da sabit yüz tanıma denemesi: Suç azaldı ama tartışma var

Güney Londra’da yürütülen canlı yüz tanıma sistemi (LFR) denemesi, hırsızlık ve kapkaç gibi suçların azalmasına katkı sağladı. Polis, Croydon’da geçen ekim ayında başlatılan pilot uygulama kapsamında 100’ü aşkın kişinin gözaltına alındığını duyurdu.

Sabit kameralarla yeni yöntem

Deneme, daha önce kullanılan mobil araçlar yerine sokak lambalarına sabitlenen kameralarla yürütülüyor. Kameralar, yüz hatlarını analiz ederek arananlar listesiyle eşleştiriyor. Polis, gözaltıların yaklaşık üçte birinin boğma ve cinsel saldırı dâhil kadınlara ve kız çocuklarına yönelik suçlarla bağlantılı olduğunu bildirdi.

Üç ayda 103 gözaltı

North End Caddesi’nde iki noktaya yerleştirilen 15 sabit kamera, polis ekipleri sahadayken devreye alındı. Üç ayda sistem 13 kez çalıştırıldı. Yetkililer, aranan olmayan kişilere ait biyometrik verilerin anında ve kalıcı olarak silindiğini vurguladı. Toplam 103 gözaltı sırasında yalnızca bir yanlış alarm verildi ve bu durumda işlem yapılmadı.

Met Polisi’nden Luke Dillon, pilotun uygulandığı Fairfield bölgesinde genel suç oranının yüzde 12 düştüğünü söyledi. Özellikle mağaza hırsızlığı ve kapkaçta belirgin azalma kaydedildi.

Yargı ve hak örgütlerinin itirazları

Uygulama, London High Court’ta açılan bir dava öncesinde tartışma konusu oldu. Geçen yıl Londra Köprüsü yakınında yaşanan yanlış teşhis olayı eleştirileri artırdı. Sivil özgürlükler savunucuları, teknolojinin mahremiyeti ihlal edebileceğini ve özel bir yasal çerçeve bulunmadığını savunuyor.

Dava sürecine müdahil olan Eşitlik ve İnsan Hakları Komisyonu, mevcut kullanımın insan hakları hukuku ile çeliştiğini ileri sürdü. Met Polisi ise uygulamanın hukuka uygun ve orantılı olduğunu belirtiyor.

Yerel tepkiler ve seçim tartışması

Kampanyacılar, Croydon’ın Londra ortalamasına kıyasla daha yüksek siyah nüfus oranına sahip olmasına dikkat çekerek bölgenin seçilmesini eleştirdi. Polis, Croydon’ın suç yoğunluğu yüksek bir nokta olduğunu ve yerel destek bulunduğunu savundu.

Bazı esnaf ve sakinler kameraların güven duygusunu artırdığını söylerken, bazıları verilerin gelecekteki kullanımı için net yasal güvenceler talep ediyor. Gizlilik savunucusu Big Brother Watch (Büyük Birader İzliyor), polisin ‘hukuki boşlukta’ hareket ettiğini öne sürdü.

Hükûmetten çerçeve hazırlığı

Hükûmet, yüz tanıma teknolojisinin kullanımına ilişkin 10 haftalık bir istişare süreci yürütüyor. Suç ve Polislik Bakanı Sarah Jones, yüz tanımayı “DNA eşleştirmeden bu yana suçla mücadelede en büyük atılım” olarak nitelendiriyor.

Met yetkilileri ise şeffaflık ve denetim vurgusu yapıyor. Amaçlarının, sistemin nasıl çalıştığını, faydalarını ve koruyucu önlemleri kamuoyuna açık biçimde anlatmak olduğunu ifade ediyorlar.