İngiltere’den çocuklara sosyal medya yasağı

İngiltere’de hükûmet, 16 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarına erişimini yasaklamayı planlıyor. Le Monde’un haberine göre Başbakan Keir Starmer, düzenlemeyi yıl bitmeden parlamentodan geçirmek istediklerini açıkladı. Yasak, gelecek yılın başında, muhtemelen ilkbahar aylarında yürürlüğe girebilir.

Starmer, kararın ülke ve aileler için önemli bir adım olduğunu söyledi. İngiltere Başbakanı, “Sosyal medya çocukları mutsuz ediyor. Zorbalığı ve istismarı kolaylaştırıyor” ifadelerini kullandı. Starmer’a göre çocukların çevrim içi ortamda nasıl korunacağı, çağın en büyük tartışmalarından biri hâline geldi.

Oyun ve yayın platformları da hedefte

İngiliz hükûmeti yalnızca sosyal medya platformlarını değil, video oyunları ve yayın platformlarını da daha sıkı kurallara bağlamaya hazırlanıyor. Starmer, bu alanlarda dünya ölçeğinde benzeri az görülen önlemler alınacağını söyledi. Başbakan, şu anda bazı platformlarda yabancı kişilerin çocuklarla kontrolsüz biçimde iletişime geçebildiğini belirtti.

Hükûmet, 8 Haziran’da Apple ve Google gibi teknoloji devlerine de uyarıda bulunmuştu. Şirketlerden, çocukların cinsel içerikli görseller gönderip almasını engelleyecek araçları 3 ay içinde devreye almaları istendi. Aksi hâlde bu konuda yasal düzenleme yapılacağı bildirildi.

116 bin görüş toplandı

Karar, ülke çapında yapılan geniş katılımlı bir danışma sürecinin ardından açıklandı. Ocak ayında başlayan süreç mayıs sonunda tamamlandı. Downing Street’e göre yaklaşık 116 bin görüş alındı. Bu görüşlerin içinde gençlerin katkıları da yer aldı. Hükûmete göre bu, İngiltere tarihindeki en geniş ikinci danışma süreci oldu.

Danışmaya katılan ebeveynlerin yüzde 83’ünden fazlası, sosyal medyanın çocuklar için taşıdığı risklerin faydalarından ağır bastığını söyledi. Ebeveynlerin yüzde 91’i ise sosyal medya şirketlerinin çocuklara hizmet sunabilmesi için asgari yaş sınırının 16 olması gerektiğini destekledi.

“Tek başına mucize çözüm değil”

Kültür Bakanı Lisa Nandy, BBC’ye yaptığı açıklamada yasağın tek başına 'mucize çözüm' olmadığını kabul etti. Çocukların gelecekte bu yasağı aşmaya çalışabileceği de hükûmetin gündeminde. Starmer, mevcut alkol yasağında olduğu gibi bazı gençlerin kuralları delmeye çalışabileceğini söyledi.

Ancak Başbakan, bunun yasağı anlamsız kılmadığını savundu. Starmer, çocuklara alkol satışının yasaklanmasının, bazı gençlerin yine de alkol bulabilmesi nedeniyle kaldırılmadığını hatırlattı. “Yasalar sadece kurallar değildir, değerlerimizin de ifadesidir. Toplumsal sözleşmeyi şekillendirirler” dedi.

Aileler ve dernekler bölündü

Düzenleme, ülkede aileler ve çocuk güvenliği alanında çalışan dernekler arasında görüş ayrılığı yarattı. Kızı Molly, intiharı yücelten içerikleri gördükten sonra 14 yaşında yaşamına son veren Ian Russell, sosyal medya yasağına uzun süredir karşı çıkıyor. Russell, daha çok platformların sorumluluğuna ve içerik denetimine odaklanılması gerektiğini savunuyor.

Buna karşılık 2023’te iki genç tarafından öldürülen trans genç Brianna Ghey’in annesi Esther Ghey, sosyal medya yasağını destekliyor. Ghey, çocukların çevrim içi şiddet, nefret ve istismar ortamlarından daha güçlü biçimde korunması gerektiğini savunuyor.

Dünyada benzer yasaklar artıyor

İngiltere’nin planı, dünyada çocukların sosyal medya kullanımıyla ilgili sertleşen düzenlemelerin bir parçası. Avustralya bu alanda öncü ülkelerden biri oldu. Endonezya da benzer bir yasak getirdi. Kanada perşembe günü aynı yönde adım atma niyetini duyurdu. Fransa’da ise 15 yaş altı çocuklar için benzer bir yasa tasarısı parlamentoda görüşülüyor.

İngiltere’de hazırlanacak yasa, çocukların çevrim içi güvenliği ile dijital özgürlükler arasındaki dengeyi yeniden tartışmaya açacak. Hükûmet, düzenlemeyi çocukları koruma adımı olarak sunarken, asıl tartışma yasağın nasıl uygulanacağı ve teknoloji şirketlerinin denetimde ne kadar sorumluluk üstleneceği üzerinde yoğunlaşacak.