İngiltere’de sağlıksız gıda reklamlarına saat sınırı

Ülkede Noel döneminde yayınlanan duygusal süpermarket reklamları uzun süredir bir gelenek olarak biliniyor. Ancak bu yıl tablo değişti. Çikolata, dondurma ve tatlılar yerine Brüksel lahanası ve peynir atıştırmalıkları öne çıktı. Yasağın resmî başlangıcı ocak ayı olsa da sektör ekim ayından itibaren gönüllü olarak uygulamaya geçmişti.

Düzenleme bazı çevrelerin tepkisini çekti. Sağ görüşlü TalkTV’deki bir sunucu, devletin aşırı müdahaleci davrandığını savundu ve uygulamayı ‘kontrolcü’ olarak niteledi.

Şeker vergisi genişletildi, kampanyalar kaldırıldı

Reklam yasağı, hükûmetin sağlıksız beslenmeye karşı attığı adımlardan yalnızca biri. 2018’de yürürlüğe giren şeker vergisi, kısa süre önce milkshake’ler ve hazır soğuk kahveleri de kapsayacak şekilde genişletildi. Ayrıca ‘iki al bir öde’ ve ‘üç al iki öde’ gibi şekerli ve yağlı ürünlere yönelik indirim kampanyaları kaldırıldı.

Sağlık Bakanı Wes Streeting, bu önlemlerin özellikle çocukları korumayı hedeflediğini söyledi. Streeting’e göre obezite, çocukların hayata eşit başlamasını engelliyor, yoksul kesimleri daha fazla etkiliyor ve zaten zorlanan NHS’e milyarlarca sterlinlik ek yük getiriyor.

Bakanlık, reklam yasağı sayesinde çocukların yılda yaklaşık 70 milyar kalori daha az tüketeceğini ve 20 bin obezite vakasının önlenebileceğini öngörüyor. Bu sayede NHS’in iki milyar avroyu aşan tedavi maliyetinden kurtulacağı hesaplanıyor. Ancak bu hesaplamaların ayrıntıları paylaşılmadı.

Her 10 çocuktan biri obez

Halk sağlığı uzmanlarının önemli bir bölümü düzenlemeleri olumlu karşılıyor. Halk Sağlığı Direktörleri Birliği’nden Greg Fell’e göre, çocukların sağlıklı tercihler yapabilmesi için seçeneklerin doğru sunulması gerekiyor. Güncel verilere göre ülkede dört yaşındaki her 10 çocuktan biri obez. Beş yaşındaki çocukların ise beşte biri diş çürüğü sorunu yaşıyor.

Öte yandan gıda sektörü yasağa karşı daha önce yoğun lobi faaliyeti yürütmüştü. Uygulamanın ertelenmesini olumlu bulan şirketler, ilk planın 2023 olduğunu hatırlatıyor. Kamuoyunda ise görüşler karışık. Birçok tüketiciye göre sağlıksız ürünler, reklamlardan bağımsız olarak hâlâ market raflarının en ucuz seçenekleri olmaya devam ediyor.