İngiltere’de her haneye taban enerji desteği önerisi

İngiltere’de yükselen enerji faturalarına karşı yeni bir destek önerisi gündeme geldi. New Economics Foundation, tüm hanelere belirli bir miktar enerjinin devlet desteğiyle daha düşük fiyatla verilmesini istedi.

Öneriye göre bu destek, iki odanın ısıtılması, sıcak su sağlanması ve buzdolabı ile çamaşır makinesi gibi temel cihazların çalıştırılması için yeterli olacak.

Kuzey Denizi vergileriyle finanse edilmesi isteniyor

Düşünce kuruluşu, bu ilk enerji diliminin bugünkü fiyatlardan dondurulmasının yaklaşık 4,5 milyar sterline mal olacağını hesapladı.

Kuruluşa göre bu tutar, Kuzey Denizi’ndeki petrol ve doğalgaz şirketlerinden beklenen ek vergi gelirine yakın. Yüksek petrol fiyatlarının bu şirketlere yeni bir kazanç alanı açtığı belirtiliyor.

En çok düşük gelirli haneler rahatlayacak

New Economics Foundation, bu modelin en kırılgan kesimleri daha iyi koruyacağını savunuyor. Çünkü temel tüketim için daha düşük fiyat uygulanırken, daha yüksek tüketim yapan ve ödeme gücü daha fazla olan kesimler piyasa fiyatlarına daha fazla maruz kalacak.

Hesaba göre tüm haneler yılda 160 sterlinden fazla tasarruf edebilir. Ancak bu indirim düşük gelirli haneler için faturada yaklaşık yüzde 17’lik bir rahatlama anlamına gelirken, daha yüksek gelirli kesimlerde bu oran yüzde 11’de kalacak.

Amaç yalnızca destek değil, tasarrufu da teşvik etmek

Kuruluşa göre bu sistem, ödeme gücü olan kesimleri de enerji israfını azaltmaya yöneltebilir. Daha iyi yalıtım ve yüksek verimli elektrikli ısı pompalarına yatırım yapılmasının önünü açabileceği belirtiliyor.

“Bir enflasyon krizinden çıkmadan yenisine giriyoruz”

Raporun yazarı ve New Economics Foundation ekonomisti Alex Chapman, son ateşkese rağmen İran savaşı kaynaklı sarsıntının süreceğini savundu. Chapman, fosil yakıt şirketleri ile elektrik üreticilerinin yeniden büyük kârlar elde etmeye hazırlandığını, buna karşılık hanelerin faturalarının kabardığını söyledi.

Chapman’a göre hükûmet, önceki petrol krizinde enerji şirketlerinin aşırı kârlarını yeterince sınırlayamadı. Bunun sonucunda milyonlarca hane ödenemeyen faturalar nedeniyle borç yükü altına girdi.

Bu kez aynı hatanın tekrarlanmaması gerektiğini söyleyen Chapman, savaş ve enerji krizinden en çok kazanan şirketlerin daha ağır vergilendirilmesini istedi.

Avrupa’da benzer örnekler var

Chapman, benzer uygulamaların Japonya, Güney Kore, Çin ve Hindistan’da kullanıldığını söyledi. Ayrıca Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra 2022’de Hollanda, Avusturya, Yunanistan ve Polonya gibi bazı Avrupa ülkelerinde de benzer desteklerin devreye alındığını hatırlattı.

Fiyat tavanında yeni artış bekleniyor

İngiltere’de enerji fiyat tavanının temmuz ayında yaklaşık 388 sterlin artmasının beklendiği belirtiliyor. Çift yakıt kullanan haneler için yıllık faturanın yeniden 2 bin sterline yaklaşabileceği ifade ediliyor.

Ofgem’in 2019’da getirdiği ilk enerji fiyat tavanı, şirketlerin tüketiciler üzerinden aşırı kazanç sağlamasını sınırlamak için hazırlanmıştı. Ancak sistem, 2022’deki petrol ve doğalgaz krizinde değişikliğe uğradı.

Hükûmet kendi adımlarını savundu

İngiliz hükûmeti ise mevcut önlemlerin etkili olduğunu savunuyor. Hükûmet sözcüsü, alınan kararlar sayesinde enerji fiyat tavanının 117 sterlin düştüğünü ve bu indirimin haziran sonuna kadar korunduğunu söyledi.

Ayrıca 150 sterlinlik Warm Homes Discount desteğinin de en yoksul 6 milyon haneyi kapsayacak şekilde genişletildiği belirtildi.

Tartışmanın merkezindeki soru ise değişmiyor; enerji artık temel bir ihtiyaç olarak mı korunacak, yoksa piyasanın sert dalgalanmalarıyla birlikte hanelerin omzuna mı bırakılacak?