İngiltere’de akaryakıt indirimi beklentisi zayıfladı

İngiltere’de benzin ve motorin fiyatları yeniden yükseldi. BBC’nin aktardığına göre sürücüler, ABD ile İran arasındaki ateşkesin pompaya indirim olarak yansıyıp yansımayacağını beklerken petrol fiyatı perşembe günü yeniden yukarı çıktı.

Ateşkes ilanının ardından petrol fiyatı ilk anda sert düşmüştü. Ancak ateşkesin kalıcılığına dair şüphelerin büyümesiyle bu düşüş uzun sürmedi. Petrol fiyatı savaş öncesi seviyelerin hâlâ belirgin biçimde üzerinde kalıyor. Bu yüzden sürücülere kısa sürede büyük bir ucuzlama beklememeleri uyarısı yapılıyor.

Lübnan saldırıları belirsizliği büyüttü

Ateşkesin ne kadar süreceğine dair soru işaretleri, İsrail’in Lübnan’a yönelik yeni saldırılarının ardından yeniden büyüdü. Tahran, saldırıların sürmesi hâlinde pişmanlık yaratacak bir karşılık verileceğini duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump da İran ‘gerçek’ ateşkese uyana kadar Amerikan güçlerinin bölgede kalacağını söyledi.

Krizin merkezinde yine Hürmüz Boğazı var. Ateşkes koşullarından biri, küresel petrol ve doğalgaz taşımacılığı için kritik önemdeki bu geçidin güvenli biçimde kullanılabilmesiydi. Ancak İran’ın İsrail saldırıları nedeniyle boğazı kapalı tutabileceğine dair haberler, enerji arzında yeni aksama korkusunu güçlendirdi.

Fiyatlar savaş öncesinden çok yukarıda

Brent petrolün varil fiyatı perşembe günü 99 dolara kadar çıktı. İsrail ile Lübnan’ın doğrudan görüşmeye gireceği haberinden sonra sınırlı bir geri çekilme yaşandı. 28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından toptan petrol fiyatlarının toplamda yüzde 35 yükseldiği belirtiliyor.

RAC verilerine göre İngiltere’de perşembe günü benzinin ortalama litre fiyatı 158,03 peniye, motorinin ortalama litre fiyatı ise 191,11 peniye çıktı. İki yakıt türünde de önceki güne göre hafif artış görüldü.

RAC, benzin deposunu doldurmanın savaşın başına göre 13,86 sterlin daha pahalı hâle geldiğini açıkladı. Tam depo benzin maliyeti 86,92 sterline çıktı. Motorinde ise tam depo maliyeti 26,80 sterlin artarak 105,11 sterline ulaştı.

AA umut verdi, ama şart koştu

RAC, pompada yakın zamanda büyük bir düşüş beklenmemesi gerektiğini söylerken, AA daha temkinli bir iyimserlik ortaya koydu. AA’nın akaryakıt fiyatları sözcüsü Luke Bosdet, toptan maliyetlerdeki hareketin pompaya genelde 10 ila 14 gün gecikmeyle yansıdığını hatırlattı.

Bosdet, ateşkes korunursa fiyatların gelecek hafta sonuna doğru dengelenebileceğini, ardından da düşüşe geçebileceğini söyledi. Yani indirim ihtimali tamamen ortadan kalkmış değil, ancak bunun tek şartı sahadaki gerilimin yeniden tırmanmaması.

Hürmüz’de trafik hâlâ çok düşük

BBC Verify analizine göre ateşkes ilanından sonra Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi sayısı olağan düzeyin çok altında kaldı. 9 Nisan günü Britanya saatiyle 14.00’e kadar boğazdan yalnızca 11 geminin geçtiği tespit edildi. Savaş öncesinde günlük geçiş sayısı yaklaşık 130’du.

Maritime tracking firması Pole Star Global, mevcut gemi birikiminin temizlenmesinin, boğaz tam kapasiteye dönse bile en az 10 gün süreceğini hesaplıyor. Windward ise en iyi senaryoda bile mahsur kalan petrol ve gaz yüklerinin hareket etmesinin haftalar, küresel ticaretin kriz öncesi düzeye dönmesinin ise aylar alacağını belirtiyor.

Piyasalar tedirgin

Kriz yalnızca akaryakıt fiyatlarını değil, küresel piyasaları da etkiliyor. Japonya’da Nikkei 225 günü yüzde 0,7 ekside kapattı. Avrupa’da İngiltere’nin FTSE 100 endeksi hafif gerilerken, Almanya DAX yüzde 1,14, Fransa CAC ise yüzde 0,22 düştü. ABD borsaları ise günü artıda tamamladı.

Interactive Investor’dan Victoria Scholar, piyasalarda belirgin bir tedirginlik olduğunu söyledi. Scholar’a göre son dalgalanmanın temel nedeni, Hürmüz Boğazı’nın gerçekten açılıp açılmadığı konusundaki belirsizlik.

Asıl soru değişmedi

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatibzade, ülkesinin Hürmüz’de güvenli geçiş sağlayacağını söyledi. Ancak bunun için önce ABD’nin saldırganlığını durdurması gerektiğini ekledi.

Son tablo, ateşkes ilanının tek başına fiyatları aşağı çekmeye yetmediğini gösteriyor. İngiltere’de sürücüler için asıl belirleyici olan, Hürmüz’deki akışın gerçekten normale dönüp dönmeyeceği olacak. Şimdilik pompada hızlı rahatlama değil, temkinli bekleyiş öne çıkıyor.