İngiltere ve Fransa’dan 'küçük tekne anlaşmasına' uzatma

İngiltere ve Fransa, Manş Denizi’ni küçük teknelerle geçen sığınmacıları caydırmak için geçen yıl başlatılan tartışmalı pilot uygulamayı uzatma kararı aldı.

Guardian’ın edindiği bilgilere göre İngiltere İçişleri Bakanlığı, ‘one in, one out’ olarak bilinen ‘bir gelen, bir giden’ uygulamasını 1 Ekim’e kadar sürdürecek.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, anlaşmayı geçen temmuz ayında imzalamış ve ‘çığır açıcı’ olarak nitelendirmişti. Pilot uygulamanın 11 Haziran’da sona ermesi bekleniyordu.

Anlaşma nasıl işliyor?

Uygulamaya göre İngiltere’ye küçük tekneyle ulaşan bir sığınmacı zorla Fransa’ya geri gönderiliyor. Buna karşılık Fransa’da bulunan ve Manş Denizi’ni geçmeye çalışmamış bir başka kişi yasal yolla İngiltere’ye getiriliyor.

Anlaşmanın amacı, küçük teknelerle geçişleri azaltmak ve insan kaçakçılığı yapan ağların faaliyetlerini engellemek.

Ancak uygulama yürürlüğe girdikten sonra da binlerce kişi küçük teknelerle Manş Denizi’ni geçmeye devam etti. İnsan kaçakçılarının da yöntem değiştirdiği belirtiliyor. Kaçakçıların Belçika’dan daha fazla tekne çıkardığı ve Fransa sahillerindeki polis denetimini aşmak için kamyonlarla İngiltere’ye daha pahalı geçişler organize ettiği aktarılıyor.

Geçişler azaldı ama tamamen durmadı

Bu yıl Manş Denizi’ni geçenlerin sayısında geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık üçte bir oranında düşüş görüldü. Ancak bu azalmanın yalnızca anlaşmadan kaynaklanmadığı, son aylardaki rüzgârlı havanın geçişleri tehlikeli hâle getirmesinin de etkili olduğu değerlendiriliyor.

28 Nisan itibarıyla anlaşma kapsamında 605 kişi Fransa’ya geri gönderildi. Buna karşılık 581 kişi yasal yolla İngiltere’ye getirildi.

Sığınmacılardan tepki

Uygulamanın uzatılması, sığınmacılar arasında tepkiyle karşılandı.

Küçük tekneyle İngiltere’ye ulaştıktan sonra Fransa’ya geri gönderilen bir kişi, kararın kendisini çok üzdüğünü söyledi. Bu kişi, uygulamanın uzatılmasının sığınmacıların gelişini durdurmayacağını belirterek küçük teknelerin hâlâ yola çıktığını ifade etti.

‘Bir gelen, bir giden’ kapsamında gözaltına alınan ancak daha sonra iltica başvurusu İngiltere’de incelenmek üzere serbest bırakılan bir başka sığınmacı da hem İngiltere’deki gözaltı merkezlerinde hem de Fransa’ya geri gönderildikten sonra insanların ağır koşullar yaşadığını söyledi.

Bu sığınmacı, Fransa’ya gönderilen birçok kişinin ortadan kaybolduğunu ve nerede olduklarının bilinmediğini anlattı. Ayrıca bazı kişilerin Bulgaristan’da parmak izi verdiğini, kötü muamele korkusuyla oraya gönderilmekten çekindiklerini belirtti.

Hak örgütlerinden sert eleştiri

Göçmen hakları alanında çalışan Joint Council for the Welfare of Immigrants Sözcüsü Griff Ferris, uygulamanın uzatılmasından kaygı duyduklarını söyledi.

Ferris, uygulamayı ‘devlet onaylı insan ticareti’ olarak nitelendirdi. Sığınmacıların umutları, hayalleri ve sevdikleri olan insanlar olduğunu belirterek onlara onur ve saygıyla davranılması gerektiğini vurguladı.

Ferris, hükûmete ve sınır dışı uçuşlarında yer alan havayolu şirketlerine bu uygulamayı sona erdirme çağrısı yaptı.

İçişleri Bakanlığı: 600’den fazla kişi gönderildi

İngiltere İçişleri Bakanlığı ise anlaşmayı savundu. Bakanlık sözcüsü, Fransa ile yapılan geri gönderme anlaşması kapsamında İngiltere’den 600’den fazla düzensiz göçmenin sınır dışı edildiğini açıkladı.

Sözcü, Temmuz 2024’ten bu yana yaklaşık 60 bin düzensiz göçmenin geri gönderildiğini ve bunun önceki 19 aylık döneme göre yüzde 31 artış anlamına geldiğini belirtti.

Bakanlık, bu anlaşmanın İngiltere’ye düzensiz göçü teşvik eden nedenleri azaltmaya ve ülkede kalma hakkı bulunmayan kişilerin geri gönderilmesini hızlandırmaya yönelik daha geniş reformların bir parçası olduğunu bildirdi.