Her beş saatte bir lityum batarya yangını!

Birleşik Krallık’ta lityum iyon bataryalarla bağlantılı yangınlar hızla artıyor. Küresel sigorta şirketi QBE’nin bilgi edinme başvurularıyla topladığı verilere göre itfaiye ekipleri 2025’te bu bataryalarla bağlantılı 1.760 yangına müdahale etti.

Bu sayı, günde ortalama 4,8 yangın anlamına geliyor. Verilere göre lityum iyon batarya kaynaklı yangınlar son üç yılda yüzde 147 arttı.

Yangın riski yaygın cihazlarla büyüyor

Lityum iyon bataryalar bugün cep telefonlarından elektrikli diş fırçalarına, oyuncaklardan elektronik sigaralara kadar çok sayıda şarj edilebilir cihazda kullanılıyor.

Aynı bataryalar elektrikli bisikletlerde, elektrikli scooterlarda ve elektrikli araçlarda da yer alıyor. Yangın yetkilileri, bu teknolojinin hızla yayılmasına rağmen kamuoyu farkındalığının ve yasal düzenlemelerin aynı hızda gelişmediği uyarısında bulunuyor.

Elektrikli bisikletler öne çıktı

QBE’nin verilerine göre elektrikli bisiklet yangınları, ülkedeki lityum iyon batarya kaynaklı yangınların neredeyse üçte birini oluşturdu.

2025’te elektrikli bisikletlerle bağlantılı 520 yangın ihbarı yapıldı. 2022’de bu sayı 149’du. Veriler, özellikle sonradan dönüştürülen ya da parça eklenen elektrikli bisikletlerin sertifikalı modellere göre daha fazla risk taşıdığını gösteriyor.

Bu yangınların yüzde 44’üne Londra İtfaiyesi müdahale etti. Londra’da geçen yıl 230 elektrikli bisiklet yangını yaşandı. Son üç yılda bu yangınlarla bağlantılı 5 kişi hayatını kaybetti.

Londra İtfaiyesi’nden düzenleme çağrısı

Londra İtfaiyesi Önleme Birimi Başkan Yardımcısı Spencer Sutcliff, elektrikli bisiklet ve scooter yangınlarından ‘son derece endişeli’ olduklarını söyledi.

Sutcliff, kamuoyu farkındalığının hayati önem taşıdığını belirtti. İnternet pazarlarında satılan hatalı ya da sahte batarya, şarj cihazı ve dönüşüm kitlerine karşı daha güçlü düzenleme gerektiğini vurguladı.

Glasgow’da tarihî bina zarar görmüştü

Glasgow’da tarihî bir binayı ağır hasara uğratan ve İskoçya’nın en büyük tren aktarma merkezi olan Central İstasyonu’nun iki hafta kapanmasına yol açan yangının da elektronik sigara satan bir dükkânda başladığı değerlendiriliyor.

Elektronik sigaralar da lityum iyon bataryalarla çalışıyor.

Tehlike ‘termal kaçak’ ile büyüyor

Lityum iyon bataryalar hasar gördüğünde ya da yanlış kullanıldığında termal kaçak adı verilen tehlikeli bir süreç başlayabiliyor.

Bu durumda bataryanın iç sıcaklığı kontrolsüz biçimde yükseliyor. Zehirli gaz açığa çıkıyor, yüksek basınçla dışarı salınan gaz alev püskürtücü gibi yanabiliyor ve patlama meydana gelebiliyor.

Yangınların yarısına yakını evlerde çıktı

QBE, İngiltere, Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda’daki 52 itfaiye teşkilatından 46’sından veri topladı. Araştırmaya göre lityum iyon batarya yangınlarının yüzde 46’sı evlerde meydana geldi.

Uzmanlar, bataryaların yanlış şarj edilmesi, gece boyunca prizde bırakılması, kaçış yollarına yakın yerde tutulması ve hasarlı ürünlerin kullanılmasının riski artırdığını belirtiyor.

Çöpe atılan bataryalar da tehlike yaratıyor

Lityum iyon bataryaların normal çöpe atılması da büyük risk oluşturuyor. Bu bataryaların birçok süpermarkette bulunan geri dönüşüm noktalarına bırakılması gerekiyor.

Yanlış atılan bataryalar nedeniyle Birleşik Krallık genelinde çöp kamyonlarında ve geri dönüşüm tesislerinde ciddi yangınlar çıktı. Bu yangınların yıllık maliyetinin 1 milyar sterlini aştığı tahmin ediliyor. Bazı olaylarda çalışanlar da yaralandı.

“Gece şarj etmeyin”

QBE Insurance risk yöneticisi Adrian Simmonds, bireylerin ve işletmelerin büyüyen riske karşı önlem alması gerektiğini söyledi.

Simmonds’a göre lityum iyon batarya yangınları farklı şekilde yanıyor, söndürülmesi daha uzun sürüyor ve kontrol altına almak için 10 kata kadar daha fazla su gerekebiliyor.

Simmonds, yalnızca sertifikalı elektrikli bisiklet ve batarya kullanılması, cihazların kaçış yollarından uzakta şarj edilmesi ve geceleri şarjda bırakılmaması gerektiğini belirtti.

İtfaiye şefleri daha güçlü önlem istiyor

Ulusal İtfaiye Şefleri Konseyi NFCC de bulguların sahadaki tabloyla örtüştüğünü açıkladı.

Konsey, özellikle kalitesiz üretilmiş, değiştirilmiş ya da dönüştürülmüş elektrikli bisikletlerin orantısız biçimde çok sayıda yangına karıştığını bildirdi. Bu yangınların çoğunun evlerde çıktığı ve bazı olaylarda can kayıpları yaşandığı vurgulandı.

NFCC, yangın ve kurtarma hizmetleri, hükûmet ve ilgili kurumlarla birlikte araştırma, rehberlik ve kamuoyu bilgilendirmesini geliştirmeye çalıştıklarını belirtti. Ancak düzenlemelerin teknolojinin hızına yetişemediği uyarısında bulundu.

İtfaiyeciler için sağlık riski

İtfaiye Sendikası da yeni risklere karşı itfaiye teşkilatlarına yatırım yapılması gerektiğini açıkladı.

Sendika, lityum iyon batarya yangınlarında ortaya çıkan zehirli gazların hem itfaiyeciler hem de halk için uzun vadeli sağlık riski yaratabileceğini belirtti. Bu nedenle ekiplerin eğitim, koruyucu donanım ve özel müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi istendi.