Britanya’da gençler için asgari ücret tartışması

Britanya’da genç işsizliğinin artması, hükûmet içinde asgari ücret tartışmasını büyüttü. İşçi Partisi, seçim manifestosunda 18-20 yaş grubuna da 21 yaş ve üzerindeki çalışanlarla aynı asgari ücretin verilmesini vaat etmişti.

Ancak The Guardian’ın haberine göre hükûmetin üst kademelerinde bu vaadin ne kadar hızlı uygulanacağı konusunda görüş ayrılığı oluştu.

İş Dünyası Bakanı Peter Kyle’ın, genç işsizliği yükselirken 18-20 yaş grubuna tam asgari ücret verilmesi için doğru zaman olmadığını düşündüğü belirtiliyor.

Hazine Bakanı Torsten Bell ise bunun tersine, daha önceki asgari ücret artışlarının genç istihdamını olumsuz etkilediğine dair güçlü kanıt bulunmadığını savunuyor.

Genç işsizliği maliyeti artırıyor

Tartışma, eski İşçi Partili bakan Alan Milburn’ün hükûmet destekli raporunun ardından alevlendi.

Milburn’ün raporuna göre genç işsizliği Britanya’ya yılda 125 milyar sterlinden fazla maliyet yaratıyor. Raporda, çalışmayan ya da eğitimde olmayan gençlerin sayısının 10 yılı aşkın süredir ilk kez 1 milyonu geçtiği belirtildi.

Bu tablo, bazı çevrelerde gençler için asgari ücret artışlarının daha yavaş yapılması çağrılarına yol açtı.

Milburn, News Agents podcastine yaptığı açıklamada, işverenlerin gençleri işe alma konusunda risk almaya istekli olması gerektiğini söyledi. Özellikle konaklama ve perakende sektörlerinde kâr marjlarının düşük olduğunu hatırlattı.

Bell: Kanıt yok

Torsten Bell ise BBC’ye yaptığı açıklamada Düşük Ücret Komisyonu’nun yıllık raporuna dikkat çekti.

Bell, komisyonun gençler için önceki asgari ücret artışlarının istihdam üzerinde olumsuz etki yarattığına dair kanıt bulmadığını söyledi.

Hükûmet bu yıl Düşük Ücret Komisyonu’nun tavsiyesini kabul ederek ana asgari ücret oranını yüzde 4,1 artırmıştı. Gençler için oran ise yüzde 8,5 yükseltilmişti.

Buna göre ana asgari ücret 12,71 sterline, gençlik oranı ise 10,85 sterline çıktı.

Takvim belirsiz

İşçi Partisi, seçim manifestosunda 18-20 yaş grubunun asgari ücretinin 21 yaş ve üzeri çalışanlarla eşitleneceğini duyurmuştu. Ancak bunun hangi takvimle yapılacağı belirtilmemişti.

Torsten Bell, hükûmetin manifestodaki taahhüde bağlı olduğunu söyledi. Ancak manifestonun bu hedef için net bir zaman çizelgesi koymadığını vurguladı.

Düşük Ücret Komisyonu, 1 Nisan 2027’de başlayacak mali yıl için tavsiyesini ekim ayında hükûmete sunacak. Hükûmet içindeki bazı isimlerin, bu yılkinden daha düşük bir artış önerilmesini umduğu belirtiliyor.

Komisyona yeni yönlendirme

Hükûmet, bu yılın başında Düşük Ücret Komisyonu’na verdiği yönlendirmede de değişiklik yaptı.

Önceden komisyondan genç işsizlik oranlarını dikkate alması isteniyordu. Yeni yönlendirmede ise istihdam oranlarının önceliklendirilmesi talep edildi.

Buna rağmen komisyon, geçen ay yaptığı açıklamada ücret artışlarının genç işsizliğini yükselttiğine dair sağlam kanıt bulunmadığını belirtti.

Bakanlar, komisyonun tavsiyesini kabul etmek zorunda değil. Ancak Maliye Bakanı Rachel Reeves, geçmişte bu tavsiyelere uymayı önemseyen bir çizgi izlemişti.

Sendikalardan geri adım uyarısı

Hükûmet içinde tartışma sürerken, milletvekilleri ve sendikalar İşçi Partisi’ne seçim vaadinden dönmeme çağrısı yaptı.

Sendikalar Kongresi Genel Sekreter Yardımcısı Kate Bell, asgari ücretin genç işsizliğinde sıçramaya yol açtığına dair iyi bir kanıt olmadığını söyledi.

Bell, bu iddianın iş dünyasının sık sık başvurduğu bir söylem olduğunu belirtti. Ona göre tablo çok daha karmaşık.

Eski Çalışma Bakanı Justin Madders da asgari ücretin işverenlerin de yer aldığı Düşük Ücret Komisyonu süreciyle belirlendiğini hatırlattı. Madders, 25 yıllık deneyimin bu oranların istihdamı bozmayacak seviyede belirlendiğini gösterdiğini söyledi.

Usdaw’dan sert tepki

Mağaza çalışanları sendikası Usdaw’ın Genel Sekreteri Joanne Thomas da hükûmet içindeki bazı seslerden kaygı duyduklarını belirtti.

Thomas, İşçi Partisi’nin seçim vaadinin 18-20 yaş grubuna uygulanan düşük asgari ücret oranını kaldırmak olduğunu hatırlattı.

Sendika lideri, bu vaadin parlamentonun görev süresi içinde eksiksiz biçimde yerine getirilmesi gerektiğini söyledi.

İşçi Partisi’nde yön tartışması

Asgari ücret tartışması, İşçi Partisi’nin genel siyasi yönüyle ilgili daha geniş bir ayrışmanın da parçası olarak görülüyor.

Andy Burnham, Makerfield ara seçimini kazanması ve daha sonra başbakan olması hâlinde bazı politikalarda sola kayış sözü verdi. Buna karşılık parti içinde bazı isimler, İşçi Partisi’nin merkez çizgiden uzaklaşmaması gerektiğini savunuyor.

Eski Başbakan Tony Blair da bu hafta yayımladığı yazıda, asgari ücret artışı gibi politikaların işletmeler için destekleyici değil, zorlayıcı rüzgârlar yarattığını söyledi.

Genç işsizliği büyürken, hükûmetin seçim vaadini nasıl ve ne hızda uygulayacağı Britanya’da yeni bir ekonomi ve sosyal politika tartışmasına dönüşmüş durumda.