Brexit'in ticaret faturası her yıl milyarlarca sterlini buluyor

İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden ayrılmasının ardından oluşan farklı ürün test ve sertifikasyon kurallarının ülke ihracatına milyarlarca sterlinlik maliyet getirdiği hesaplandı. Institute for Public Policy Research'ün (IPPR) yeni araştırmasına göre İngiltere ile AB arasında karşılıklı tanıma anlaşmasının bulunmaması, İngiliz ihracatçıların yıllık gelirini 3,7 ila 6,5 milyar sterlin azaltmış olabilir.

The Guardian'ın haberine göre araştırma, Brexit sonrası ticaret düzenlemelerinin yürürlüğe girdiği 2021'den bu yana yaşanan kaybı inceliyor. Hesaplamanın üst sınırı, İngiltere'nin yıllık milli gelirinin yaklaşık yüzde 0,18'ine karşılık geliyor.

Aynı ürün ikinci kez test ediliyor

Sorunun merkezinde İngiltere ile AB'nin ürün uygunluk testlerini karşılıklı olarak tanımaması bulunuyor.

Brexit öncesinde İngiltere'de test edilip onaylanan birçok ürün, AB'nin tek pazar sistemi içinde ayrıca bir teste ihtiyaç duymadan satılabiliyordu. Yeni düzende ise bazı İngiliz ürünlerinin AB pazarına girebilmesi için birlik içinde yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından yeniden test edilmesi ve sertifikalandırılması gerekiyor.

IPPR'ye göre bu durum şirketlere ek maliyet ve bürokrasi getiriyor. Araştırmada bazı firmaların AB'ye ihracattan tamamen vazgeçtiği, bazılarının ise sorunu aşmak için birlik içinde şirket veya iştirak kurduğu belirtildi.

En büyük kayıp otomotivde

Araştırmaya göre farklı kurallardan en fazla etkilenen sektör otomotiv oldu.

Karşılıklı tanıma anlaşması bulunsaydı İngiltere'nin otomobil ve otomobil parçası ihracatının yılda 2,48 ila 3,42 milyar sterlin daha yüksek olabileceği hesaplandı.

Elektronik ürünlerde yıllık kaybın 1,17 ila 1,67 milyar sterlin arasında olduğu tahmin edildi. İlaç sektöründe ise potansiyel ihracat kaybının yılda 740 ila 820 milyon sterlin olduğu belirtildi.

Araştırmacılar diğer ihtimalleri de inceledi

IPPR, Brexit sonrası ihracattaki düşüşü yalnızca ürün testlerindeki farklılığa bağlamadan önce başka olası nedenleri de analiz etti.

Araştırmada Covid-19 salgınının yarattığı aksaklıklar, küresel tedarik zincirindeki değişimler, Rusya'ya uygulanan yaptırımlar, enerji fiyatlarındaki şoklar ve ürünlerin başka ülkeler üzerinden yeniden ihraç edilmesi gibi etkenler hesaba katıldı.

Raporun ortak yazarlarından IPPR ekonomisti Joseph Sassoon, karşılıklı tanıma anlaşmasının bulunmamasına ilişkin hesaplanan etkinin bu kontrollerden sonra da "büyük ve istatistiksel olarak anlamlı" kaldığını söyledi.

IPPR yeni anlaşma istiyor

IPPR, İngiliz hükûmetine AB ile 'karşılıklı tanıma anlaşması' için yeniden görüşme çağrısı yaptı.

Kuruluşun önerdiği modelde İngiltere, ilgili ürün kurallarını AB'deki değişikliklerle uyumlu biçimde güncelleyecek. Buna karşılık İngiltere ve AB'deki yetkili kurumların yaptığı ürün testleri karşılıklı olarak tanınabilecek.

Böylece İngiltere'de test edilen bir ürünün AB'ye satılmadan önce aynı süreçten ikinci kez geçirilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Londra'nın daha kapsamlı önerisi kabul edilmemişti

The Guardian'ın aktardığına göre İngiliz hükûmeti bu yılın başında AB ile mallar için ortak bir pazar oluşturulmasına yönelik daha kapsamlı bir öneriyi Brüksel'e sunmuştu. AB yetkilileri bu öneriyi kabul etmedi.

AB tarafı İngiltere ile daha yakın iş birliğine açık olduğunu ancak bunun birlik kurallarıyla uyumlu olması ve İngiltere'nin yalnızca istediği alanları seçmesine dayanan bir model oluşturmaması gerektiğini belirtti.

IPPR'nin araştırması ise daha dar kapsamlı bir çözümün, yalnızca ürün testlerinin karşılıklı tanınmasının bile İngiliz ihracatında milyarlarca sterlinlik fark yaratabileceğini savunuyor.