AB’den İngiltere’ye mesaj: Gümrük Birliği görüşmelerine kapı açık

Avrupa Birliği, İngiltere ile ticari ilişkilerin geleceğine dair kapıyı araladı. Avrupa Komisyonu’nun Ekonomiden Sorumlu Üyesi Valdis Dombrovskis, BBC’ye yaptığı açıklamada, gümrük birliği de dâhil olmak üzere daha yakın ticaret ilişkilerinin ön yargısız ve açık fikirle ele alınabileceğini söyledi.

Bu açıklama, İngiltere’de özellikle İşçi Partisi içinde AB ile gümrük birliğine girilmesi yönündeki çağrıların arttığı bir dönemde geldi. Londra yönetimi, küresel jeopolitik belirsizliklerin arttığı bir ortamda ekonomik büyümeyi hızlandırmanın yollarını arıyor.

Londra temkinli ilerliyor

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Avrupa Birliği tek pazarıyla daha derin ekonomik ilişkiler kurulmasından yana olduğunu daha önce dile getirmişti. Ancak Starmer, gümrük birliğinin şu aşamada İngiltere’nin tüm ihtiyaçlarına tam karşılık vermediğini de açıkça ifade ediyor.

Hükûmet, AB ile ilişkileri geliştirmeye sıcak baksa da Brexit sonrası çizilen siyasi sınırları aşmama konusunda temkinli davranıyor.

Tek pazarın kırmızı çizgileri

AB cephesi ise tek pazarın “İstediğini seç, istemediğini bırak” anlayışıyla işlemediğini net biçimde ortaya koyuyor. Dombrovskis’e göre tek pazara katılım; malların, hizmetlerin, sermayenin ve insanların serbest dolaşımını kapsayan dört özgürlüğün tamamının kabul edilmesini gerektiriyor. Brüksel, Brexit referandumundan bu yana bu ilkenin bölünemez olduğunu savunuyor.

Buna karşın Brüksel’de tonun giderek yumuşadığı gözleniyor. Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola’nın, AB ile İngiltere arasında ticaret, gümrük, araştırma, hareketlilik, güvenlik ve savunma alanlarını kapsayan yeni bir iş birliği modeli çağrısı yapması bekleniyor.

Zirve ve teknik temaslar

Avrupa Komisyonu Sözcüsü Paula Pinho, AB tek pazarını ‘birliğin en büyük kazanımlarından biri’ olarak tanımladı. Pinho, Starmer’ın bu avantajları kabul etmesini olumlu karşıladıklarını söyledi. Tarihi henüz netleşmeyen bir AB–İngiltere zirvesinin, Londra’nın beklentilerinin açık biçimde konuşulacağı bir zemin oluşturabileceğini belirtti.

Bu süreçte iki taraf arasında veterinerlik anlaşması, gençlik değişim programı ve emisyon ticaret sistemlerinin birbirine bağlanması gibi başlıklarda teknik görüşmeler sürüyor. İngiltere Kabine Ofisi Bakanı Nick Thomas-Symonds, ilişkilerin son derece pragmatik bir yaklaşımla yeniden inşa edilmesi gerektiğini savundu. Buna rağmen İşçi Partisi, seçim programındaki çizgiyi koruyarak tek pazara veya gümrük birliğine tam dönüşe kapıyı kapalı tutuyor.

AB’nin iç gündemi de etkili

Tartışmalar, Avrupa Birliği’nin kendi tek pazarını güçlendirmeye odaklandığı bir döneme denk geliyor. Eski İtalya Başbakanı Mario Draghi’nin Avrupa ekonomisindeki yavaşlamaya dikkat çeken raporunun ardından, AB liderleri Belçika’da özel bir zirvede bir araya gelmeye hazırlanıyor. Avrupa Konseyi Başkanı António Costa’ya göre tek pazarın güçlendirilmesi artık stratejik bir zorunluluk olarak görülüyor.