TotalEnergies’in rekor kârı vergi tartışmasını büyüttü

Fransa’da enerji şirketi TotalEnergies’in rekor kârı, savaş kârı ve vergi tartışmasını yeniden alevlendirdi. Şirket, 2026’nın ilk çeyreğinde 4,96 milyar avro kâr açıkladı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 51 artış anlamına geliyor.

Orta Doğu’daki savaş nedeniyle akaryakıt fiyatları yükselirken TotalEnergies’in kârını artırması, muhalefetin tepkisini çekti. Şirketin üst yöneticisi Patrick Pouyanné, 17 Haziran’da Ulusal Meclis’in Maliye Komisyonu’nda milletvekillerinin sorularını yanıtlayacak.

Petrol fiyatları savaşla yükseldi

ABD ile İran arasındaki savaşın başlamasının ardından küresel petrol fiyatları hızla arttı. Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, piyasadaki kaygıyı büyüttü. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri bu geçiş güzergâhından yapılıyor.

Fiyat artışları üzerine TotalEnergies, istasyonlarında fiyat tavanı uygulayacağını ve mayıs ayındaki resmî tatil hafta sonlarında indirim yapacağını açıklamıştı.

Daha önce litresi 2,25 avro ile sınırlandırılan motorin, bu dönemlerde 2,09 avroya kadar indirildi.

Muhalefet ‘savaş kârı’ vergisi istiyor

Muhalefet ise bu adımları yeterli bulmuyor. Şirketin ve enerji sektöründeki diğer büyük aktörlerin savaştan doğan olağanüstü kârlardan vergi ödemesi gerektiği savunuluyor.

Muhalefet temsilcileri, bu şirketleri ‘savaş vurguncusu’ olmakla suçluyor. Talepleri, enerji şirketlerinin olağanüstü kârlarına özel vergi getirilmesi.

Hükûmet temkinli

Fransa hükûmeti ise bu konuda daha dikkatli bir çizgi izliyor. Ticaret Bakanı Serge Papin, Franceinfo’ya yaptığı açıklamada TotalEnergies gibi büyük bir şirkete sahip olmanın Fransa için avantaj olduğunu söyledi.

Papin, şirketin petrol ürettiğini, rafine ettiğini ve mayıs tatillerinde fiyatları sınırladığını belirtti.

Hükûmet Sözcüsü Maud Bregeon da TotalEnergies’i savundu. Bregeon, Total’i eleştirmenin kolay olduğunu, ancak büyük bir petrol şirketine sahip olmanın enerji egemenliği ve bağımsızlığı açısından önemli olduğunu söyledi.

Kârın büyük bölümü yurt dışından geliyor

TotalEnergies, geçen yıl dünya genelinde 19 milyar avro vergi ödediğini belirtiyor. Şirket ayrıca kârının çok küçük bir bölümünün Fransa’dan geldiğini, Fransa’daki rafinerilerin ise çoğu zaman zarar ettiğini savunuyor.

Eski Başbakan Élisabeth Borne da RTL’ye yaptığı açıklamada olağanüstü kâr vergisinin etkili olmayacağını söyledi. Borne’a göre şirketin kârının büyük bölümü yurt dışında elde edildiği için Fransa’daki vergilendirme sınırlı sonuç doğurabilir.

Borne, asıl faydalı adımın TotalEnergies’i akaryakıt fiyat tavanını sürdürmeye teşvik etmek olduğunu belirtti. Bunun Fransız sürücüler için somut bir yarar sağladığını söyledi.

Şirket fiyat tavanını kaldırabilir

TotalEnergies, Fransa’daki faaliyetlerine ek vergi getirilmesi hâlinde akaryakıt fiyat tavanı uygulamasını sonlandırabileceği uyarısında bulundu.

Şirket, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya saldırmasının ardından yükselen enerji fiyatlarıyla rekor kâr elde ettiğinde de benzer şekilde eleştirilmişti.

O dönemde Patrick Pouyanné, milletvekilleri tarafından 11 kez sorgulanmıştı. Ancak enerji şirketlerine olağanüstü kâr vergisi getirilmesi yönündeki girişimler yasalaşmamıştı.