Paris’te fare tartışması seçim kampanyasına girdi

Paris’te sokaklarda, parklarda ve çöp yığınlarının çevresinde sık sık görülen fareler, bu kez belediye seçimlerinin önemli tartışma başlıklarından biri hâline geldi. Belediye başkanlığına aday olan isimler, kenti daha temiz hâle getirme ve fare sorununa karşı daha sert adımlar atma sözü veriyor.

Fransa’nın başkentinde farelerle mücadele yeni değil. Ancak sorun yıllardır kalıcı biçimde çözülemedi. Bu nedenle konu, seçim kampanyasında hem temizlik hem de kamu sağlığı başlığı altında yeniden öne çıktı.

Adaylardan temizlik ve mücadele sözü

Muhafazakâr aday Rachida Dati, fare sorununa karşı geniş çaplı bir mücadele planı başlatacağını söyledi. Paris’in çöplerin etrafından dolaşılan ve farelerin arasından geçilen bir kent olarak kalamayacağını savunan Dati, kampanya sırasında çöp toplama ekipleriyle sahaya indi. Görüştüğü bir temizlik işçisi de farelerin gerçekten büyük bir sorun olduğunu, çöp torbalarının içinde bile sık sık karşılarına çıktığını anlattı.

Sosyalist aday Emmanuel Grégoire ise daha temiz bir Paris ve belediye polisine bağlı özel ekipler sözü verdi. Grégoire, farelerin kamusal alanda kabul edilemez bir sorun yarattığını ve bunun çözülmesi gerektiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’a yakın merkez çizgideki aday Pierre-Yves Bournazel de hedefinin sokakta hiç fare görülmemesi olduğunu açıkladı. Bournazel, kamu sağlığı ve hijyen gerekçesiyle özellikle yer üstündeki farelerin ortadan kaldırılması gerektiğini savundu. Bunun için de kent temizliğinin yeniden düzenlenmesini ve Paris’in 2024 Olimpiyatları sırasındaki temizlik düzeyine her gün ulaşmasını önerdi.

Sayı tartışmalı, sorun gerçek

Sol Parti adayı Sophia Chikirou ise kentte bir fare krizi yaşandığını söyledi. Chikirou, Paris’te 4 ila 6 milyon fare bulunduğunu ve bu sayının 2015’ten bu yana yüzde 50 arttığını öne sürdü. Ancak bu rakamları doğrulayan resmî bir veri bulunmuyor.

Paris Belediyesi de kentte milyonlarca fare bulunduğuna ilişkin sayıların gerçekçi olmadığını belirtiyor. Belediyeye göre şehirde doğrudan bir fare sayımı hiç yapılmadı. Zaten böyle bir sayımın büyük kentlerde son derece zor olduğu vurgulanıyor. Yetkililer, fare nüfusunun mevsime göre değiştiğini, kışın daha az, yazın ise daha fazla görüldüğünü belirtiyor.

Buna rağmen taraflar bir noktada birleşiyor: Sorun görünür durumda ve kent yaşamını etkiliyor.

Çöp, turizm ve hızlı tüketim etkisi

Farelerin çoğalmasının başlıca nedenleri arasında sokakta kalan yiyecek artıkları gösteriliyor. Özellikle kitlesel turizm, dışarıda hızlı yemek tüketimi ve çöp yönetimindeki aksaklıkların bu tabloyu büyüttüğü belirtiliyor. Fareler kanalizasyon hatlarında, metro boşluklarında ve bodrumlarda çoğalıyor, ardından yer üstüne çıkıyor.

Bu nedenle fare sorunu yalnızca kemirgenlerle mücadele meselesi olarak değil, aynı zamanda şehir temizliği ve atık yönetimi sorunu olarak da ele alınıyor.

Paris yıllardır önlem alıyor

Paris yönetimi uzun süredir farelerle mücadele ediyor. Son büyük eylem planı 2017’de başlatıldı. Bu plan, yalnızca farelerin öldürülmesini değil, aynı zamanda kentte daha az çöp ve yiyecek artığı bırakılmasını hedefliyordu. Kanalizasyon ve yer altı geçitlerinden yüzeye çıkışı engellemek için özel ızgaralar da kullanıldı.

Kent sakinleri, Dans Ma Rue adlı uygulama üzerinden fare gördüklerinde belediyeye bildirimde bulunabiliyor. İsterlerse fotoğraf da ekleyebiliyorlar. Paris’in 5’inci bölgesinde gönüllülerden oluşan bir ‘yurttaş tugayı’ da mücadeleye destek veriyor. Bu ekipler tuzakları kontrol ediyor, yem bırakıyor ve yeni fare deliklerini bildiriyor.

Belediyenin verdiği bilgiye göre uzman ekipler, fare ihbarları üzerine yılda yaklaşık 7 bin kez sahaya çıkıyor.

125 yıldır süren bir mücadele

Paris’te fare sorunu bugünün meselesi değil. Kentin bu konuda ne kadar uzun süredir sonuç alamadığı, 1901 yılına kadar uzanan örneklerle de görülüyor. O dönemde Paris, en iyi fare avcısını bulmak için bir yarışma bile düzenlemişti. Ancak o girişim de kalıcı sonuç vermedi.

Dönemin basınında, Paris farelerinin tuzakların nasıl çalıştığını hızla öğrendiği, yemi yakalanmadan almayı başardığı yazılmıştı. Bu anlatı, kentte farelerle mücadelenin neden yıllardır başarıya ulaşmadığını gösteren çarpıcı örneklerden biri olarak yeniden hatırlatılıyor.

Herkes yok etmeyi savunmuyor

Belediye seçiminde dikkat çeken bir başka yaklaşım da Hayvan Partisi’nden geldi. Partinin adayı Grégroy Moreau, farelerin tamamen yok edilmesi yerine şehirdeki yiyecek atıklarının azaltılmasını savunuyor. Sorunlu bölgelerde yakalanan farelerin başka yerlere taşınmasını öneren Moreau, kampanya sırasında omzunda evcil faresiyle pazara çıkarak bu konuda daha fazla anlayış çağrısı yaptı.

Ancak seçim yarışında ağırlık kazanan çizgi, farelerle birlikte yaşamaktan çok, onların görünürlüğünü azaltmak ve şehir merkezinden uzaklaştırmak yönünde.

Paris’te belediye seçimlerine giderken fareler artık yalnızca bir temizlik sorunu değil. Kamu sağlığı, kent yönetimi ve yaşam kalitesi tartışmasının da simgelerinden biri hâline gelmiş durumda.