Fransa’da göçmenler için idari gözaltı süresi uzuyor

Fransa’da düzensiz göçmenlerin idari gözaltı süresini uzatacak tartışmalı yasa teklifi son aşamaya geldi. Ulusal Meclis’te bugün, idari gözaltının güçlendirilmesini amaçlayan yasa teklifine ilişkin karma komisyon sonuçları ele alınacak.

Renaissance milletvekili Charles Rodwell tarafından hazırlanan teklif, daha önce hem Ulusal Meclis’te hem de Senato’da kabul edilmişti. Düzenleme, kamu düzeni için ciddi tehdit oluşturduğu değerlendirilen düzensiz göçmenlerin idari gözaltı süresini 90 ya da 180 günden 210 güne çıkarmayı öngörüyor.

Hükûmet, sağ ve RN destekliyor

Yasa teklifine hükûmet, sağ partiler ve aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) destek veriyor. Destekleyenler, düzenlemeyi son dönemde kamuoyunda büyük tepki yaratan bazı saldırıların ardından güvenlik ihtiyacına verilen yanıt olarak görüyor.

Bu olaylar arasında 22 Şubat 2025’te Mulhouse’da yaşanan bıçaklı saldırı ve 21 Eylül 2024’te Paris’te Bois de Boulogne’da Philippine Le Noir de Carlan’ın öldürülmesi de bulunuyor. İkinci olayda cinayeti kabul ettiği belirtilen Faslı Taha O.’nun, Fransa’dan ayrılma yükümlülüğü altında olduğu ve kısa süre önce idari gözaltından çıktığı aktarılıyor.

Sol partiler ve dernekler ise düzenlemeye karşı çıkıyor. Bu çevrelere göre gözaltı süresini uzatmak, sınır dışı işlemlerindeki temel sorunları çözmeyecek.

Mevcut uygulama nasıl?

Fransa’da düzensiz durumdaki yabancılar, sınır dışı edilmeleri amacıyla idari gözaltı merkezlerine yerleştirilebiliyor. Mevcut sistemde gözaltı süresi genel olarak 90 günle sınırlı. Terör suçlarından hüküm giymiş kişiler için bu süre 180 güne kadar çıkabiliyor.

Yeni teklif ise bu azami süreyi ‘istisnai’ olarak 210 güne çıkarıyor. Bunun için kişinin ülkeden çıkarılmasına yönelik bir karar bulunması ve kamu düzeni için ‘gerçek, güncel ve özel ağırlıkta’ bir tehdit oluşturması gerekiyor.

Düzenleme, bazı ağır suç ve kabahatlerden kesin hüküm giymiş, en az 5 yıl hapis cezası öngörülen dosyalarla bağlantılı kişileri kapsayacak.

Rodwell: Denge kurduk

Teklifin sahibi Charles Rodwell, düzenlemenin kamu güvenliği ile özgürlükler arasında denge kurduğunu savunuyor. Rodwell’e göre metin, hem kamu özgürlüklerini hem hukuk devletini koruyor hem de Fransızların güvenliğini somut biçimde güçlendiriyor.

Rodwell, teklifin Anayasa Konseyi denetiminden geçebilecek şekilde hazırlandığını belirtiyor. Geçen yıl kabul edilen ilk girişim, bu açıdan daha kırılgan bulunmuştu.

40 binden fazla kişi merkezlerde tutuldu

İdari gözaltı merkezlerinde çalışan derneklere göre 2024 yılında 40 binden fazla kişi bu merkezlerde tutuldu. Dernekler, merkezlerdeki yaşam koşullarını ve gözaltı süresinin uzatılmasını eleştiriyor.

Hak örgütleri, sınır dışı işlemlerinin çoğunlukla ilk haftalarda gerçekleştiğini, bu nedenle sürenin daha da uzatılmasının pratikte gereksiz olduğunu savunuyor. Ayrıca merkezlerin zaten yoğun olduğunu ve yeni düzenlemenin bu baskıyı artıracağını belirtiyor.

Sol: Yargı denetimi zayıflıyor

Sol partiler, parlamentodaki görüşmeler boyunca düzenlemeye karşı çıktı. Sosyalist senatör Jean-Jacques Lozach, Senato’daki oylamada metnin yargı denetimini zayıflattığını savundu.

Lozach, “Bu metin, idari otorite lehine yargısal denetimin zayıflatılmasını kabul ediyor” dedi. Sosyalist siyasetçi, gözaltı süresinin uzatılmasının zaten dolu olan merkezleri daha da sıkıştıracağını söyledi.

Sol partiler, düzenleme kabul edilirse Anayasa Konseyi’ne başvuracaklarını açıkladı.

Psikiyatrik muayene ve terör dosyası da var

Teklif yalnızca idari gözaltı süresiyle sınırlı değil. Metinde, valinin talebiyle bazı kişilere psikiyatrik muayene emri verilmesine imkân tanıyan bir madde de bulunuyor. Bu düzenleme, terör eylemlerinin önlenmesi amacıyla gündeme getiriliyor.

Yasa teklifi ayrıca terör güvenlik gözetimi adı verilen yeni bir uygulama öngörüyor. Buna göre cezasını tamamlayan ancak yeniden suç işleme riski taşıdığı ve terör ideolojisine bağlı olduğu değerlendirilen kişiler, hapisten sonra bir bakım merkezine yerleştirilebilecek.

Fransa’daki düzenleme, göç politikası, kamu güvenliği, hukuk devleti ve temel haklar arasındaki denge tartışmasını yeniden alevlendirdi. Hükûmet metni güvenlik ihtiyacıyla savunurken, muhalifler idari gözaltının uzatılmasının hem etkisiz hem de haklar açısından riskli olduğunu söylüyor.