Fransa’da ekranlar kitabı ezdi

Fransa’da çocuklar ve gençler, kitaplardan giderek daha fazla uzaklaşıyor. Fransa Ulusal Kitap Merkezi’nin araştırmasına göre 7 ile 19 yaş arasındaki gençler, keyif için okumaya günde ortalama 18 dakika ayırıyor. Bu süre 2024’e göre 1 dakika, 2016’ya göre ise 8 dakika daha düşük.

Buna karşılık ekran başında geçirilen süre hızla büyüyor. Araştırmaya göre gençler günde ortalama 3 saat 1 dakikayı ekran karşısında geçiriyor. 16-19 yaş grubunda bu süre 5 saate kadar çıkıyor. Aynı yaş grubunun yüzde 99’unun her gün sosyal medya kullandığı belirtildi.

Yaş büyüdükçe okuma düşüyor

Araştırma, keyif için okumanın yaş ilerledikçe azaldığını gösterdi. Bu düşüşün özellikle erkek çocuklarda daha belirgin olduğu kaydedildi.

2026 verilerinde gençlerin okuma oranı genel olarak 2024’e yakın görünse de tablo yaş gruplarına göre değişiyor. Araştırmaya katılanların yüzde 84’ü okul, ders ya da iş için okuduğunu, yüzde 81’i ise boş zamanlarında da okuduğunu söyledi. Ancak 16-19 yaş grubunda kopuş daha sert. Bu yaş grubundakilerin üçte birinden fazlasının hiç okumadığı belirlendi.

“Sosyal medya anlık haz veriyor”

Fransa Inter’e konuşan Fransa Ulusal Kitap Merkezi Başkanı Régine Hatchondo, bu tabloda ekranların aile ve okul hayatındaki büyüyen yerinin etkili olduğunu söyledi. Hatchondo’ya göre sosyal medya ile algoritmaların yarattığı bağımlılık da önemli bir etken.

Hatchondo, okumanın sosyal medyada olduğu gibi anında haz vermediğini söyledi. Bu nedenle 15 yaş altına sosyal medya yasağını desteklediğini de açıkladı. Bu öneri, Fransa Senatosu tarafından 1 Nisan’da desteklenmişti. Daha önce de Ulusal Meclis’te benzer yönde oylama yapılmıştı.

Okurken dikkat de dağılıyor

Araştırma, yalnızca okuma süresinin değil, okumanın niteliğinin de zayıfladığını ortaya koydu. Özellikle 16-19 yaş grubunda gençlerin yüzde 67’si, okurken aynı anda başka bir şey yaptığını söyledi. Bu da okuma zamanının daha parçalı hâle geldiğini gösterdi.

En çok çizgi roman okunuyor

Araştırmaya göre gençlerin en çok tercih ettiği okuma türü hâlâ çizgi romanlar. Kitap ya da çizgi roman seçerken arkadaş ve aile tavsiyesi, kapak tasarımı, ana karakter ve arka kapak yazısı en etkili unsurlar arasında yer alıyor.

Gençler okuma nedenleri sorulduğunda ilk sıraya rahatlamayı koydu. Onu keyif alma izledi. Okumak yerine başka bir şey yapmak istediklerinde ise ilk tercihleri ekranlar oldu. Spor ve sosyal etkinlikler ekranların ardından geldi.